شواهد عصب شناختی برتری طرفی مغز در کودکان اوتیسم با عملکرد بالا
ژوئن 26, 2018
آموزش قصه درمانی, نمایش درمانی, بازی درمانی
نقش بازی درمانی در رفع مشکل اضطراب
ژوئن 26, 2018

کودکان پرتنش به‌دلیل نداشتن تمرکز کافی معمولاً دچار اختلال در یادگیری هستند و آنها بخصوص در درس‌های تئوری و مفهومی مشکل بیشتری دارند. اما به چه دلیل ؟

کودکان پرتنش و کودکانی که فشار خون بالایی دارند از اختلال یادگیری بیشتری رنج می‌برند.

به گزارش شبکه ایران، طبق تحقیقات صورت گرفته کودکانی که دچار فشار خون بالا هستند به‌دلیل حساسیت بالا، تنش بیشتری را در خود احساس کرده و در نتیجه در عملکردهای شناختی ذهن‌شان دچار مشکلات بیشتری هستند.

کودکان پرتنش به‌دلیل نداشتن تمرکز کافی معمولاً دچار اختلال در یادگیری هستند و آنها بخصوص در درس‌های تئوری و مفهومی مشکل بیشتری دارند.

بنابراین طی یک تحقیق صورت گرفته از 201 دانش‌آموز بین سنین 7 تا 18 نشان داد به‌طور کلی 101 دانش‌آموز مشکل یادگیری داشتند که از این میان 28 درصد آنان کودکان مبتلا به بیماری بیش‌فعالی یا ADHD هستند.

این کودکان به‌دلیل مشکلات در عملکرد شناختی‌شان معمولاً نمرات درسی پائینی داشته و در کلاس درس نکات آموزشی را کمتر فرامی‌گیرند.

بنابراین مطالعات بیشتر نشان داد، کودکان مبتلا به بیش‌فعالی و نقص توجه به‌دلیل مصرف برخی داروها فشار خون بالایی دارند و این فشار خون به‌طور کلی تنش را در این کودکان بالا می‌برد.

بنابراین توصیه اصلی بر این است که والدین قبل از کاربرد مهارت‌های آموزشی و یادگیری برای درمان اختلال یادگیری او بهتر است ابتدا از میزان فشار خون فرزند خود اطمینان حاصل کرده و در صورت مبتلا بودن کودک به بیماری بیش‌فعالی ابتدا راهکارهای درمانی به‌کار گرفته شود و بعد برای اختلال یادگیری او دنبال راه‌حل باشند.

ترس کودک از دکتر
اگر لباس نپوشی مریض میشی و باید دکتر بری! اگر کار بد کنی می‌برمت دکتر تا بهت آمپول بزنه. این جمله کلیشه‌ای بسیاری از والدین برای ترساندن کودک خود و نهی او از کارهای بد است؛ اما غافل از این‌که موجب ترس او از دکتر نیز می‌شود، هر چند این ترس دلایل دیگری هم دارد.

بیشتر کودکان زمانی که پیش پزشک می‌روند ترس و دلهره دارند.خیلی هم فرق نمی‌کند مراجعه برای چه چیزی باشد. این ترس دلایل مختلف دارد. عامل شایعی که ممکن است کودک را از معاینه پزشک بترساند، احساس درد ناشی از معاینه آسیب احتمالی است.

اگر تجربه تزریق واکسن یا آمپول هم باشد این ترس دوچندان می‌شود. ترس ناشی از درد معاینه در بین کودکان ۱۲ – ۶ سال بسیار رواج دارد. عامل دیگر که بیشتر در کودکان کم سن و سال دیده می‌شود ترس جدایی از والدین است. بیشتر کودکان از این‌که در اتاق دیگری و جدای از پدر و مادرشان تحت معاینه قرار بگیرند، می‌ترسند.

ترس جدایی از والدین هنگام معاینات پزشکی، اغلب و بین کودکان زیر ۷ سال شایع است. گاهی هم خود پزشکان باعث ترس و وحشت کودک می‌شوند. گاهی پزشکانی که عادت به معاینه بزرگسالان دارند طبق عادت خود، کودک را سریع و تند معاینه می‌کنند. ممکن است کودک از این همه عجله و سرعت پزشک به وحشت افتد و برداشت غلط و نادرستی از معاینه در ذهن خود بپروراند که نتیجه‌نهایی آن نیز ترس کودک از معاینه است. پزشکان با تجربه معمولا مراحل معاینه را برای کودک با صبر و حوصله توضیح می‌دهند و حتی بعد از معاینه، جایزه‌ای برای کودک در نظر می‌گیرند تا موجب تکرار رفتار مثبت او در معاینه‌های بعدی شوند.

چطور به كودكان كمك كنیم تا بهتر و به اندازه بخوابند
مجموعه: روانشناسی کودکان

كودكان بر خلاف بزرگ‌ترها دائم در جنب و جوش هستند و در هر محیطی چه خانه چه مدرسه آرام و قرار ندارند. به همین علت، خواب خوب شبانه برای آنها ضروری است.

به طور متوسط كودكان خردسال بین 11 تا 13 ساعت خواب در شبانه‌ روز نیاز دارند تا بتوانند مهیای روز بعد شوند كه متاسفانه این مقدار خواب را عموما دریافت نمی‌كنند. بر اساس آمار آكادمی داروی خواب آمریكا، یك سوم كودكان به اندازه كافی نمی‌خوابند.

این نقصان خواب و عادت خواب‌های كوتاه كوتاه و چرت زدن‌های كوتاه مدت بچه‌ها، فقط روی خودشان تاثیر نمی‌گذارد بلكه والدین نیز دچار همین نوع اختلال می‌شوند. به طوری كه به علت این عادات خوابی كودكان، والدین در سال 200 ساعت خواب را از دست می‌دهند. یعنی اگر كودكان در شب خواب خوبی ندارند به طبع آن والدین هم دچار اختلال خواب می‌شوند.

اختلال خواب و كمبود خواب می‌تواند بسیاری مشكلات كوتاه مدت و بلند مدت برای كودك ایجاد كند كه شامل اختلال در سلامتی، امنیت و رشد كودك باشد.

علاوه بر اینها شبی كه كودك كامل استراحت نكند روز بعد بد خلق و خسته خواهد بود و كودك خسته بیشتر دچار استرس می‌شود. و بدین ترتیب كودك در یك دور پایان ناپذیر میافتد یعنی كودك خسته دچار استرس می‌شود و كودكی كه استرس دارد دچار مشكل خواب می‌شود. و بدین ترتیب بیشتر و بیشتر آسیب می‌بیند و بیشتر در معرض ابتلا به بیماری قرار می‌گیرد.

خبر خوب اینكه این مشكل به راحتی قابل حل است اما چگونه؟

همه ما به خوبی می‌دانیم كه عادات خواب خوب ومناسب تا چه اندازه برای كودكان مهم است. اما مشغله زیاد والدین، تكالیف مدرسه و بازیهای بچه‌ها در زمان بندی خانواده اختلال ایجاد می‌كند و بر میزان خواب كودك تاثیر به سزایی می‌گذارند.

اكثر خانواده‌ها روزشان معمولا از ساعت 6 یا 7 صبح آغاز می‌شود و به خصوص در زمان مدرسه دقت به این موضوع بیشتر اهمیت پیدا می‌كند، بدین ترتیب باید برای خواب كودكان زمان بندی زودتری در نظر بگیریم. كارشناسان معتقدند كه كودكان مدرسه‌ای به 10 ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارند. یعنی باید كودكان در ساعت 8 یا 9 شب به رختخواب بروند.

این نكته را هم در نظر داشته باشید كه استراحت كافی چشم برای كودكان مدرسه‌ای بسیار مهم است. میزان خواب كودكان مستقیما بر رشد جسمی و روانی آنها تاثیر می‌گذارد. تحقیقات نشان داده است كه كمبود خواب بر اخلاق، رفتار ، هوش و یادگیری كودك تاثیر می‌گذارد. بچه‌هایی كه خواب كافی ندارند حافظه ضعیف‌تری دارند و نمی‌توانند توجه كافی به موضوعات مختلف داشته باشند. در یك تحقیق در سال 2009 نشان داده شد كه نوجوانانی كه در تست هوش نمره كمی آوردند، كسانی بودند كه مشكلات خواب داشتند.

برای كمك به كودكان برای اینكه خواب خوبی داشته باشد مراحل زیر را انجام دهید تا به مرور به یك عادت خواب خوب برسید:

برای كودك، یك روال تعیین كنید
مثل دوش گرفتن، پوشیدن لباس خواب، مسواك زدن و مطالعه چند صفحه‌ای كتاب یا هر كار دیگری كه معمولا قبل از خواب باید انجام شود، اطمینان حاصل كنید كه این كارها حتما انجام شوند تا فرزند شما بفهمد كه هر شب چه كارهایی باید انجام دهد.

محرك‌های الكترونیكی را محدود كنید
اجازه ندهید فرزندتان حداقل یك ساعت قبل از ساعت خواب از كامپیوتر استفاده كند یا تلویزیون ببیند، زیرا اینگونه فعالیت‌ها می‌تواند هیجان كاذب ایجاد كند كه منجر به اختلال در خواب می‌شود.

محیط اتاق كودك خود را به محیطی آرام برای خواب تبدیل كنید
اتاق خواب‌های ساكت، با رنگ‌های تیره و خنك، برای استاخت و خواب شبانه مناسب‌تر هستند.

برای هر فرزند خود زمان مناسب در نظر بگیرید
اگر شما بیش از یك فرزند دارید، برای هر یك، زمان جداگانه و مناسب اختصاص دهید. ( در این مورد می‌توانید از همسرتان كمك بگیرید و به صورت یك شب در میان، هر كدام از شما به امور یكی از فرزندان رسیدگی كنید)

نوشیدن قهوه را محدود كنید
نباید اجازه دهید فرزند مدرسه‌ای شما قبل از خواب قهوه بنوشد. دقت كنید چون كافئین فقط در قهوه نیست و در غذاها و نوشیدنی‌های دیگری مثل شكلات و سودا هم وجود دارد كه از خوردن اینها نیز قبل از خواب باید اجتناب شود.

به جای نگاه به ساعت به فرزندتان نگاه كنید
مقدار ساعتی كه فرزند شما به خواب نیاز دارد، دقیقا به شخصیت وی بستگی دارد یعنی مقدار خواب مورد نیاز در كودكان مختلف، متفاوت است.برخی كودكان به 8 ساعت خواب نیاز دارند اما برخی دیگر باید 10 ساعت بخوابند. به كودك خود دقیق باشید و نشانه‌ها و رفتارهای او را ببینید رفتارهایی مثل خواب آلودگی، بد اخلاقی، عدم تمركز یا مشكل حافظه نشانه‌های اعلام زمان خواب كودك است.

منبع:hamshahrionline.ir

زبان آموزی در حین بازی
مجموعه: روانشناسی کودکان

شما می توانید درهنگام بازی کردن مطالب جدید را به کودکتان یاد دهید و به آن ها کمک کنید تا از کلمه ها استفاده کنند وآن ها را تشویق به یادگیری کلمات کنید.

بازی کردن
کودک شما در دومین سال زندگی خود قدم بزرگی در جهت رشد و توسعه زبان گفتاری خود بر می دارد. همین که او شروع می کند تا از طریق ادای کلمات ، نیازها و احساسات خود را بروز دهد، شما می توانید با به حداقل رساندن دخالت های خود در گفتارش به او کمک کنید که بهتر بیاموزد. این ویژگی را در همه حال مثلا هنگام بازی کردن هم حفظ کنید.

بچه ها در انتخاب نوع بازی به دو دسته تقسیم می شوند:
*یک گروه از آن ها ترجیح می دهند که بازی هایشان بیشتر با نام اشیا سر و کار داشته باشد. مثلا مرتب می پرسند: این چیه؟ و اسامی اعضای بدن خود یا شما را بر می شمرند. این گروه را “کودکان اسم دوست” می نامند. البته به این معنی نیست که چیزهای دیگر را یاد نمی گیرند، بلکه صرفا هشداری است که بدانید در یاد دادن مطالب جدید به آن ها و در تشویق شان به یادگیری ، از شیوه ای استفاده کنید که به نوعی با اسامی ارتباط دارد و منطبق بر مسیر یادگیری خود آن هاست. برخی کودکان دوست دارند که با ماهی تابه ها، قابلمه ها ، قاشق و کفگیر ملاقه و وسائل داخل کابینت های آشپزخانه بازی کنند و بیشتر اوقات در صدد دانستن اسامی آن ها نیز هستند. برخی محققین معتقدند که بازی با وسایل چیده شده درون کابینت های آشپزخانه از بازی با تخصصی ترین اسباب بازی ها در رشد زبان کودکان موثر تر بوده است! بنابراین کودکان را در انتخاب بازی آزاد بگذارید.

*گروه دوم کودکانی هستند که از بازی هایی چون لی لی لی لی حوضک یا قایم موشک ، دالی بازی و … لذت می برند. بازی هایی که کلمات و صداهای متفاوتی در آن ها به کار گرفته می شوند و فرصتی برای کودک فراهم می کنند که کلمات معنی دارتر و ارتباطی و غیر اسمی رابیاموزند.

بنابراین در حین بازی ، خواست کودک خود را دنبال کنید. ضمن بازی ، کودک علاقمه مند به یادگیری اسامی را تشویق کنید که اشیای دور و بر خود را نام ببرد و گاهی کنار نام یکی از اشیایی که برای بازی می گذارید، یک ویژگی بگذارید تا کلمه های معنی دار را هم بیاموزد. مثلا: ببین ، هاپو، عروسک، ماشین ، خرس قهوه ای، یه عالم اسباب بازی ! یا وقتی تصاویر کتاب یا مجه ای را به او نشان می دهید ضمن آن که روی بر شمردن اسامی تاکید دارید تا منطبق بر شیوه بازی کردن خود او باشد ، کلمه یا عبارت توصیفی کوتاهی نیز در کنار اسم یکی از تصاویر بیان کنید، مثلا گربه رو ببین! این هم یه درخته. اینا گنجشکن که روی شاخه ها جیک جیک می کنند… این عکسه یه دختره، اینم خیابونه، وای چه خیابونه شلوغی! صد تا ماشین اونجاست.

در عوض کودک بی علاقه به اسامی را تشویق کنید که کلمه های خود را برای ساختن عبارات استفاده کند و در این میان ضرورت استفاده از اسامی اشیا نیز توسط کودک احساس خواهد شد : خداحافظ بابا! ماشین میگه: بیب… بیب. دست راست خود را موشی فرض کنید و دست چپتان را گربه ای که موش را دنبال می کند و هر دوی آن ها به طرف کودک می دوند؛ نگاه کن! موشه تندتر می رسه و همین الان میاد روی پای تو…

اما کودکان را وادار نکنید که به شیوه ای که شما ترجیح می دهید و آن ها از آن گریزانند ، عمل کنند. به نمونه ای از این روش که بین پدر علی و علی اتفاق افتاده توجه کنید:

علی به شیشه شیرش اشاره می کنه و می گه : “دا دا”

بابا میگه:” شیر. بگو شیر؟ ”

علی:”دا دا”

بابا: ” شیییر”

علی:” دادا”

پدر کمی از کوره در می ره و مصرانه میگه:”شییییییر”

علی : ” داا داا”

علی به کاربرد اسامی هیچ علاقه ای ندارد. اگر چه سعی می کند که اسمی بیافریند اما به عملِ گرفتن شیر تأکید بیشتری دارد تا یادگیری اسم واقعی چیزی که می خواهد. علاوه بر این پافشاری پدر و وادار کردن او به تقلید و بیان اسم واقعی چیزی که می خواهد نتیجه موفقی در پی ندارد. اما خوشبختانه در پایان پدر منصرف می شود و شیشه او را پر از شیر می کند و به دستش می دهد.

اما بهترین برخورد می توانست این گونه باشد:

علی:” دا دا”

بابا: ” دا دا …؟ منظورت اینه که شیر می خوای؟ الان برات آماده می کنم.” و پس از آن شیشه شیر را به دست علی می ده و می گه: ” دا دا … بفرما اینم شیر تو”

منبع: کتاب روانشناسی خواندن
تبیان

کودک خردسال خود را براي تولد فرزند جديد آماده کنيد
مجموعه: روانشناسی کودکان

تولد و ورود نوزاد دوم در خانواده بحران بزرگي را برای کودک بزرگتر به وجود مي آورد. او که تا آن زمان مرکز توجه والدين بوده است با وجود نوزاد تازه وارد موقعيتش را در خطر مي بيند و احساس می کند که والدین دیگر او را دوست ندارند. کودک نگران از دست دادن علاقه و توجه والدین است. یکی از شیوه هایی که کودک به وسیله ی آن نسبت به این مسئله واکنش نشان می دهد، حسادت است. حسادت یک واکنش بهنجار عاطفی است که در نتیجه ترس کودک برای از دست دادن محبت والدین یا احتمال و تصور از دست دادن آن ظاهر می‌شود.

حسادت در کودکان می تواند به شکل رفتارهای پرخاشگرانه، لجبازی، تحریک پذیری یا قشقرق به پا کردن خود را نشان دهد. در بیشتر موارد معمولا کودک شروع به رفتارهایی می کند که در سنین پایین تر انجام می داده، رفتارهایی از قبیل مکیدن انگشتان، خیس کردن رختخواب، جدا نشدن از مادر، امتناع از خوردن و آشامیدن و یا گوشه گیری و انزوا به مثابه وسیله ای برای دفاع از خود، همگی بیانگر وجود درجه ای از حسادت در کودک بزرگترهستند.واقعیت این است که امکان جلوگیری از تمام واکنشهای منفی کودک وجود ندارد اما می توانید این احساسات منفی را به حداقل برسانید.

شما تمام طول مدت بارداری را فرصت دارید تا کودکتان را برای ورود نوزاد جدید آماده کنید. با کودک درباره ی خواهر یا برادر کوچکترش صحبت کنید و برایش اتفاقاتی را که قبل و بعد از تولد برای نوزاد روی می دهد توضیح دهید و کودک را برای پذیرش تغییراتی که پس از تولد نوزاد اتفاق خواهد افتاد، آماده کنید. داستان هایی را در مورد نوزادان شیرخوار برای کودک بگویید، حتی می توانید یک عروسک نوزاد تهیه کنید و همراه با کودک مراقبت از نوزاد را تمرین کنید. از کودک برای انتخاب نام و وسایل نوزاد تازه وارد کمک بگیرید. به او اجازه دهید شکم شما را لمس کند تا بتواند حرکات جنین را داخل شکم احساس کند. او را همراه خودتان به مطب دکتر ببرید تا صدای قلب تازه وارد را بشنود و تصویر او در مانیتور ببیند. در این دوران می توانید برای کودک خاطرات زمان تولدش را بازگو کنید و برایش تعریف کنید که شما و پدرش از تولد او چقدر خوشحال بودید تا کودک متوجه شود که چقدر دوستش دارید و از وجودش خوشحال هستید.

زمان تولد خواهر یا برادر کوچکتر را به کودک بگویید و ترتیبی دهید تا کودک بتواند نوزاد را ملاقات کند، معمولا کودک در اولین ملاقات عکس العمل خاصی نشان نمی دهد و یا حتی ممکن است از در آغوش کشیدن مادر امتناع کند. لازم است تا به عنوان والدین آمادگی این رفتارها را از کودک داشته باشید.به بستگان و نزدیکانی که برای دیدن نوزاد می آیند یادآوری کنید تا به کودک بزرگتر هم توجه کافی نشان دهند.

در خانه به کودک اجازه دهید تا در انجام کارهای مربوط به نوزاد به شما کمک کند. مثلا می توانید از او برای لباس پوشاندن نوزاد کمک بخواهید. اگر می توانید به کودک شیوه های درآغوش گرفتن نوزاد را آموزش دهید و به او فرصت دهید تا روزانه زمان کوتاهی نوزاد را در آغوش بگیرد. در صورتی که فکر می کنید توانایی این کار را ندارد، به او اجازه دهید تا تازه وارد را نوازش کند، دستش را بگیرد و یا روی پایش بخواباند. مهمترین اصلی که باید همواره به یاد داشته باشید این است که هر چقدر نوزاد را از کودک دور کنید در او حساسیت بیشتری ایجاد خواهید کرد.

از آنجا که در زمان شیردهی بیشتر توجه خود را به نوزاد می دهید، بهتر است تا کودک بزرگتر را به نوعی سرگرم کنید، مثلا اسباب بازی که دوست دارد را در اختیارش قرار دهید یا نوشیدنی و یک میان وعده ی سبک برایش در نظر بگیرید. اگر کودک اصرار دارد که در زمان شیردهی به نوزاد، او هم با شما تماس فیزیکی داشته باشد، با دست دیگرتان که آزاد است او را هم در آغوش بگیرید یا اگر دراز می کشید، به کودک هم اجازه دهید تا کنار شما دراز بکشد. حتی با اجرای همه ی این موارد هم بهتر است تا در طول روز زمانی بدون حضور نوزاد به فرزند بزرگتر اختصاص دهید.

به کودک اجازه دهید تا احساسات و عواطفش را حتی اگر منفی باشد درباره ی نوزاد تازه وارد بیان کند و نه تنها نباید او را به خاطر احساساتش سرزنش کنید بلکه باید درکش کنید. بهتر است تا جایی که امکان دارد رفتارهای منفی کودک را در برابر نوزاد نادیده بگیرید، اما در صورت بروز رفتارهایی که امکان آسیب به نوزاد را افزایش می دهد، عکس العمل مناسب نشان دهید.

اگر در حال بازی یا گفتگو با کودک هستید و نوزاد شما شروع به گریه می کند بهتر است به طور ناگهانی کودک را رها نکنید تا به سراغ نوزاد بروید، کمی صبر کنید و برای کودک توضیح دهید که نوزادان زمانی گریه می کنند که به چیزی احتیاج دارند و چون کوچک هستند، شما باید نیازشان را برآورده کنید.

در حضور بستگان و نزدیکان از کودک به خاطر کمک هایی که به شما در نگهداری از نوزاد تازه وارد می کند قدردانی کنید، می توانید برای تشویق هدیه ای را برایش درنظر بگیرید. با این شیوه کودک در قبال شما و خواهر یا برادر کوچکترش احساس مسولیت بیشتری خواهد کرد و این احساس به او کمک می کند تا از حسادتش نسبت به نوزاد کاسته شود.

 

چگونه فرزندی باهوش تربیت کنیم؟
مجموعه: روانشناسی کودکان

همه دوست دارند فرزندان باهوش و نابغه داشته باشند. حالا نابغه هم نشد، دوست داریم اگر فرزندی داریم بسیار باهوش و فرهیخته و مودب و دوست‌داشتنی باشد. همه خوبی‌ها را با هم می‌خواهیم و این شاید کمی بلندپروازانه به نظر برسد، اما ناممکن نیست. صرف‌نظر از مساله ژنتیک و استعدادهای ذاتی، مساله‌ای به نام آموزش نیز وجود دارد که در تربیت فرزندِ باهوش بسیار موثر است.

حتما بسیار شنیده‌اید، می‌گویند از همان زمان که نوزاد در رحم مادر است برای او موسیقی‌های ناب بگذارید و کتاب بخوانید و حرف بزنید تا ذهنش برای ورود به دنیای مادی آماده شود. این ها همه درست، اما ما 6 راز خوب را هم با شما در میان می‌گذاریم تا بتوانید پسران/دختران باهوش تحویل جامعه دهید و خودتان نیز کیفش را ببرید.

بمباران واژه‌ای
نگران نباشید! قرار نیست به مغز فرزند کوچک خود فشار بیاورید. فقط قرار است او را با کلمات جدید بسیاری آشنا کنید. برای این که فرزندتان خیلی زود با انواع واژه‌ها و عبارت‌ها آشنا شود، کافی است هفته‌ای یک واژه جدید به او بیاموزید. اگر این روند را از 18 ماهگی آغاز کنید و تا سال دوم ادامه دهید، در انتهای این بازه زمانی، کودک شما بین 50 تا یکصد واژه یاد خواهد گرفت. هر چه بیشتر با فرزند خود صحبت کنید، او واژه‌های بیشتری خواهد آموخت.

برای اینکه کلمات بیشتری یاد بگیرد، دایم با او حرف بزنید. با کلمات زیاد فرزندتان را بمباران کنید. هر کاری انجام می‌دهید برایش توضیح دهید. از اینکه با لحن و تقلید صداهای مختلف این کار را انجام دهید هیچ هراسی نداشته باشید. کتاب‌های زیادی برای او بخوانید.

این را در نظر داشته باشید کودکان تا پیش از دوسالگی نباید تلویزیون تماشا کنند. بگذارید هر چه قرار است بیاموزند را از شما بیاموزند نه از برنامه‌های تلویزیون. تا جای ممکن از انواع کلمات و فرم‌های مختلف واژه‌های متنوع استفاده کنید تا در آینده در نوشتن و هجی کلمات سرعت یادگیری بالاتری داشته باشد.

الفبای احساس
پرورش هوش احساسی در کودکان یکی از ضروری‌ترین موارد برای رشد درک و مهارت‌های اجتماعی در کودکان است. والدین باید به روش‌های مختلف هوش احساسی فرزندان خود را توسعه دهند. به طور مثال، هنگامی که فرزند شما در حال بازی با شن در کنار ساحل است و یکی از دوستانش ناخواسته قلعه شنی او را تخریب می‌کند، باید به او بگویید که این مساله از روی عمد نبوده و مثلا پای دوستش گیر کرده او روی قلعه شنی تو افتاده است. باید به او بیاموزید برخی از مسایل زندگی به صورت تصادفی پیش می‌آیند و هیچ نوع غرضی در پشت آنها نیست. وقتی کودک این را درک کند، دیگر خیلی راحت کینه به دل نمی گیرد و از کوچک‌ترین مسایل زندگی دچار تنش و عصبانیت نمی‌شود.

این مساله در مورد رفتارها رویدادهای مثبت نیز مصداق دارد. یعنی هنگامی که فرزند شما یک کار خوب انجام می دهد او را متوجه نتیجه رفتار خوب خودش بکنید. به طور مثال، برای دوستش مساله جالبی را تعریف کرده است، یا به همبازی خود محبتی کودکانه کرده است، به او یادآوری کنید که چقدر این کارش خوب بوده است و تا چه اندازه توانسته با این کار موجب خوشحالی دوستش بشود. با این اشاره ها به کودک می آموزید هوش احساسی خود را به طور غیرمستقیم پرورش دهد.

بازی هوشمندانه
بازی‌های نمایشی یکی از بهترین انواع بازی‌ها برای رشد فکری و هوشی کودکان است. وقتی با کودک انواع موقعیت‌ها را بازی می‌کنید، به طور غیرمستقیم به او مسایل بسیاری می‌آموزید. با کودک نمایش‌هایی را بازی کنید که بتواند کنترل‌های لحظه‌ای را بیاموزد.

نخستین مساله، آموزش تضادها است. چندین تصویر ساده به کودک نشان دهید. تصاویر را یک‌به‌یک نمایش دهید. به طور مثال، تصویر نخست، خورشید باشد. هنگامی که خورشید را نشان می‌دهید، به جای کلمه «روز» از واژه «شب» استفاده کنید.

یک بازی دیگر، یک به طور مثال، یک ضربه روی تنبک بزنید، به احتمال زیاد فرزند شما دوضربه روی آن خواهد زد.

در هر دو این بازی ها، هدف این است که فرزند مکث و چند دقیقه فکر کند و نخستین فکری که به ذهنش می رسد را بی‌خیال بشود. این بازی حتی برای کودکان 3 تا 4 ساله نیز مفید است. با این بازی به کودک می آموزید در هر چه که می بیند فکر کند و فقط به اولین فکری که در ذهنش نقش می‌بندد، تکیه نکند. به جوانب مختلف مسایل فکر کند.

واکنش های لحظه‌ای باعث افزیش مهارت ریاضی در کودکان می‌شود. با این بازی‌ها، ذهن کودک برای نقشه کشیدن، برنامه‌ریزی، تعیین هدف و پشتکار برای اجرای کامل برنامه‌ها آماده می‌شود. با بازی‌های که تضادها را نشان می‌دهد، کودک خود را برای موفق‌های بسیاری در آینده آماده می‌کنید.

ایجاد فضای خلاقیت
اگر دوست دارید خلاقیت را در کودک افزایش دهید، این مساله را در دکور اتاق او نیز اعمال کنید. فضایی که کودک در آن رشد می‌کند در بروز مهارت‌های ذاتی او تاثیر بسیاری دارد. تزئیناتی که در اتاق کودک استفاده می‌کنید یکی از اصلی‌ترین مسایل برای رشد خلاقیت او است. برای این منظور لازم نیست خیلی هزینه کنید و اسباب‌بازی‌های گران‌قیمت خریداری کنید. با یک جعبه خالی و مداد شمعی‌های معمولی هم می‌توان موجب پرورش خلاقیت و ابتکار در ذهن کودکان شد.

در اتاق برای او امکاناتی فراهم کنید تا مسایل جدید بیاموزد. مسایل جدیدی تمرین کند. وسایلی در اتاق او قرار دهید که به یک بازی خاص محدود نشود. از انواع وسایل موسیقی، نقاشی، ساخت و ساز، عروسک و … در اختیارش بگذارید تا در همه زمینه‌ها بازی کند.

تحسین تلاش‌های کودک
تحقیقات ثابت کرده اند کودکانی که والدین آنها تلاش‌هایشان را به جای استعدادهای ذاتیشان مورد تشویق قرار می‌دهند، تلاش خود را بیشتر می کنند و پشتکار بالاتری دارند.

شاید دوست داشته باشید بگویید فرزند من باهوش است. اما خوب است گاهی هم به او بگویید: «تو واقعا خوب تلاش کرده ای». بیشتر والدین عادت دارند در مورد هوش و ذکاوت درونی کودکان حرف می زنند و غیرمستقیم، تلاش های او را نادیده می گیرند. اما اگر به کارهایی که انجام داده است، اشاره کنید، او لذت بیشتری از این کار خواهد برد. به این ترتیب، حتی اگر اشتباهی نیز مرتکب شوند مدام خود را سرزنش نخواهند کرد. زیرا به سادگی درک می کنند که برخی از تلاش ها نیز ممکن است نتیجه مثبت نداشته باشد.

اشاره با انگشت
از حدود ماه نهم، کودکان حرکات انگشتان والدین خود را دنبال می‌کنند. تحقیقات ثابت کرده‌اند، کودکان زبان بدن را سریع‌تر از موارد دیگر می‌آموزند. به طور مثال، اگر با دست به کامیون اشاره کنید، کودک سریع‌تر به سمت آن بر می گردد تا اینکه بخواهید در مورد کامیون به او چیزی بگویید.

به این روند «توجه مشترک» می گویند: به این مفهوم که کودک می تواند با شما در رابطه با موضعی خارجی ارتباط برقرار کند. پرورش این مساله مثلا در باغ وحش بسیار کارساز است. با انگشت به حیوانات اشاره کنید و سپس در مورد آن حیوان برای فرزندتان توضیح دهید.

منبع:bartarinha.ir

حتما به کودکانتان بیاموزید که….
مجموعه: تعلیم و تربیت

وجود خانه‌ای تمیز با حضور کودکان امکانپذیر نیست؛ با این حال، بچه‌ها قادر به یادگیری برخی مهارت‌های پایه‌ای هستند که به تمیز و مرتب ماندن خانه کمک می‌کند. در این نوشتار چند کار روزانه که هر کودکی باید بیاموزد، ذکر شده است.

لباس شویی:
کودکان از سن 2 سالگی می‌توانند دسته بندی کردن را بیاموزند. در واقع، برای بچه‌های کوچک، اغلب دسته بندی کردن وسایل مانند بازی است. بچه‌های بزرگ‌تر می‌توانند قرار دادن لباس‌ها در جایشان را یاد بگیرند. آنهایی که به سن مدرسه رسیده‌اند می‌توانند تا کردن لباس‌های شسته شده و نیز پر و خالی کردن ماشین لباسشویی و خشک کن را تحت نظارت بزرگتر‌ها یاد بگیرند. بین 8 تا 10 سالگی بیشتر کودکان به اندازه کافی رشد کرده‌اند ناتمام مسئولیت پر کردن ماشین لباسشویی و همچنین تمیز کردن آن‌ها را برعهده گیرند.

ظرف شویی:
ظرف شویی کاری روزمره و دشوار است که انگار هرگز پایانی ندارد. کودکانی که به درستی آموزش دیده باشند، در این امر می‌توانند کمک بزرگی باشند.

شما چه استفاده از ماشین ظرفشویی را به فرزندان خود آموزش بدهید چه ظرف شستن با دست را، بهترین راه برای شروع اسکاچ کشیدن و آب کشی است. حتی بچه‌های 6-5 ساله هم می‌توانند بیاموزند که چگونه بشقاب‌های خود را تمیز و آب کشی کنند.8-7 ساله‌ها می‌توانند در خشک کردن و قرار دادن ظروف در جایشان کمک کنند. در سن 9 سالگی، آن‌ها برای یادگیری شستن انواع ظروف یا چیدن آن‌ها در ماشین ظرفشویی آمادگی دارند. از آموزش اصول ایمنی به آن‌ها خاطرجمع شوید. به فرزندتان نشان دهید چگونه چاقو‌ها را به کناری بگذارد.

مرتب کردن تختخواب:
آموختن این کار مهارتی ارزشمند است و هرگز به آن معنا نیست که فرزند شما همیشه باید این کار را انجام دهد؛ فقط کافی است آن را یاد بگیرد. خیلی ساده از زمانی که نوپا هستند به آن‌ها نشان دهید که چگونه تختشان را مرتب کنند؛ سپس کم کم به آنان اجازه دهید که خودشان آن را مرتب کنند. وقتی کودکان کوچک هستند این آزادی را دوست دارند که بالش‌ها و اسباب بازیشان را هر طور که دوست دارند بچینند. والدین می‌توانند این کار را با انتخاب رواندازی ساده‌تر برای بچه‌ها آسان کنند. وقتی فرزندان به سن مدرسه رسیدند، هرگز با اضافه کردن چیزی به تختشان این کار را برای آن‌ها سخت نکنید. والدین باید ملحفه‌ها، بالش‌ها و پتوهای اضافی را، به ویژه اگر استفاده‌ای برای کودک ندارند، حذف کنند.

جارو و تی زدن زمین:
این کار به نظر ساده می‌آید. تنها کاری که باید انجام دهید، حرکت دادن جارو و تی روی زمین است اما همیشه آنقدر ساده نیست و به تمرین نیاز دارد. وقتی یک جارو به بچه بدهید، آشغال‌ها به جای اینکه در یک جا جمع شوند به اطراف پراکنده می‌شوند. با وجود تمام وسایل جدید برای رفت و روب، کودکان در سن 8-7 سالگی می‌توانند جارو کردن زمین را بیاموزند.

حدود 10-9 سالگی بهترین سن برای یادگیری تی کشیدن زمین است؛ زیرا برای نظافت بدون نظارت زیاد، به اندازه کافی بزرگ شده‌اند. به آن‌ها بیاموزیدکه چگونه آب را برای نظافت آماده کنند و چگونه آب تی را بگیرند، چه موقع سر تی را آبکشی کنند، با لکه‌های سخت چه کار کنند، چگونه تی و سطل را آب بکشندو اینکه چگونه تی را نگه دارند.

حذف موارد اضافی:
یکی از مفید‌ترین مهارت‌هایی که می‌توان به فرزندان یاد داد، مهارتی است که شاید برای بزرگتر‌ها هم مشکل باشد. آموزش حذف چیزهای بلااستفاده به فرزندان از سن کم می‌تواند موجب شکل گیری عادتی در آنان شودکه تمام عمر همراه‌شان باشد. به بچه‌ها این امکان را بدهید که شما را حین جمع آوری وسایلتان تماشا کنند. پرسش‌های خود را در مورد اینکه چه چیزی را نگه دارید و چه چیزهایی را نه، با آن‌ها در میان بگذارید. به کودکان انگیزه اهدای چیزهای بدون استفاده به افراد بی‌بضاعت را بدهید.

یک کار سخت برای مامان باباها
مجموعه: تعلیم و تربیت

وقتی به گفتگوی بسیاری از والدین، گوش سپارید، متوجه خواهید شد که موضوع نظم و آموزش آن به کودکان، خصوصا در سنین بالای 3 سال، از معضلات و دغدغه های دائمی والدین می باشد.

اصولا پذیرش این مطلب برای بچه ها، کمی سخت است و والدین نیز از اینکه وسائل بازی کودک خود را همواره در زیر دست و پای خویش ببینند، احساس خوبی ندارند. اما یک سوال اساسی در این میان وجود دارد که موجب سردرگمی و عدم موفقیت والدین در رابطه با آموزش نظم به کودکان می باشد و آن این است که به راستی، بهترین سن برای آموزش انظباط به کودکان چه زمانی است؟

بسیاری از کارشناسان معتقدند که ایجاد انظباط در کودکان امری است که از همان ابتدای تولد کودک، باید آغاز شود و به مرور زمان و با توجه به رشد جسم و روح کودک، ادامه یابد. البته فهم دقیق این موضوع کمی مشکل به نظر می رسد و بیان آن در حد تئوری، ساده است و مهم این است که چطور بتوان این امر را عملیاتی و کاربردی کرد.

چرا هر کودکی روحیه ای خاص و متفاوت از سایرین دارد و اینکه والدین چطور بتوانند مطابق روحیه کودکشان به اموزش موضوعی همچون نظم، به او بپردازند، بسیار مهم است.

آنچه مشخص است اینکه اگر والدین بخواهند کودکشان در دروران نوجوانی ملزم به رعایت نظم باشد، باید از دوران کودکی به او آموزش دهند زیرا درخت را تا زمانی که یک نهال است می توان به طور دلخواه شکل داد و اگر کودک، به بی اظباطی عادت کند، تغییر رفتار در او کار مشکلی است.

امام حسن عسگری(علیه السلام)می فرماید: “بازگرداندن عادت کرده(به کاری) از عادتش، چونان معجزه است.”

البته باید در ارتباط با آموزش نظم به کودکان این موضوع را توضیح داد که آموزش نظم به کودکان زیر یک سال، باید به طور غیر مستقیم صورت گیرد. مثلا اینکه یک مادر رعایت نظم را در همه امور مربوط به کودک در نظر گیرد، مهم است. اموری همچون شیردادن، خواباندن، بیدار کردن و تر و خشک کردن نوزاد. آنچه مهم است اینکه این اقدام در ضمیر ناخودآگاه او اثر خواهد گذاشت.

در سنین بالای یک سال، آموزش به طور غیر مستقیم (آموزش کلامی) و با القای غیر مستقیم. این یعنی یک روش الگویی است که می تواند تاثیر خوبی داشته باشد. البته باید گفت که در این سنین، بچه ها قدرت درک مستقیم و کامل و منطقی یک موضوع را ندارند و اصولا به غیر از روش های غیر مستقیم که می تواند از طریق قصه گویی یا بازی باشد، نمی توان روشی موثر را پیدا کرد.

اما در سنین بالای سه سال، این نکته مطرح می شود که کودکان از درک نسبی و تشخیصی نسبی برخوردار می شوند و اینکه در این زمان برای آموزش نظم می توان از اهرم هایی مثل فشار، تحمیل و یا تنبیه استفاده کرد.

آنچه مشخص است اینکه هر نکته ای را که بخواهیم برای بچه ها درونی کنیم و به گونه ای به انها آموزش دهیم که اثری ماندگار به دنبال داشته باشد، باید با صبر و حوصله برخورد کنیم. انظباط موضوعی است که باید به گونه ای نرم و ملایم و به طور تدریجی در کودک ایجاد شود. ایجاد نظم در یک کودک، اگر با زور و فشار و تحمیل همراه باشد، باعث ایجاد حس ناامنی، ترس، تسلیم پذیری، طغیان، دروغگویی، چاپلوسی و وسواس خواهد شد. (1)

آن دسته از کودکان که به خاطر فشارهای والدین و ترس از آنها، به رعایت انضباط می پردازند، معمولا روحیه ای سرکش و مساله آفرین پیدا می کنند و در مقابل بزرگسالان، مقاومت می کنند و به خاطر فشارهایی که در دوران کودکی از طریق والدین به آنها وارد شده، از آنها انتقام می گیرند.

نگرش روانشناسی امروز معتقد است که نظم آموزی به بچه ها اگر با زور همراه باشد، تنها پاسخی موقتی را به دنبال خواهد داشت. اما در آینده موجب ایجاد مشکلاتی جدی می شود. مشکلاتی که موجب می شود تا این کودکان در غیاب والدین خود، قانون شکنی کنند و از اصول والدین خود تخطی کنند.

آنچه مهم است والدین بدانند و همواره مد نظر داشته باشند این است که اگر محدودیت هایی برای فرزندان قرار می دهیم باید این اقدام را به نرمی و با عطوفت به کودکان بیاموزیم تا برای آنها وجدانی و درونی شود.

در صورتی که عامل واداشتن کودک به پذیرش محدودیت ها و تن دادن به قانون، اقتدار والدین یا مربی و اجتماع باشد، معمولا زیر بار نمی رود و اگر فشار و زور موجب عمل به نظم باشد، با از میان رفتن فشار، نقض قانون خواهد کرد. اما چنانچه محدودیت های موجود برای کودک با مطلوبیت فردی همراه باشد و برای او با مهرورزی و عطوفت والدین درونی شده باشد، حتی در غیاب والدین و بدون اهرم فشار هم به آن عمل خواهد کرد.

پی نوشت:
کتاب نسیم مهر

دلایل کتک کاری در کودکان
مجموعه: تعلیم و تربیت

در این مقاله علل کتک کاری در کودکان اشاره شده است
اگر حالا دخالت نکنید و وارد عمل نشوید وقتی بزرگتر می‌شوند به فردی کاملا زورگو تبدیل می‌شوند، چون که راه دیگری برای رفع احتیاجات خود پیدا نمی‌کنند.

دعوای کودکان
علی یک بچه 3 ساله است که گاه گاهی برادر خود را می‌زند. این کار چیزی شبیه به زورگویی است. برای علی مهم نیست که مادرش راجع به او چه فکری می‌کند. علی نمی‌داند چگونه در این سن احساسات خود را بروز دهد. مادرش می‌گوید من اصلا رفتارهای کودکم را دوست ندارم.

وقتی كه كودك راه رفتن و تكلم را بیاموزد روش‌های بیان مشكلات هیجانی او هم توسعه می‌یابد. در این حال ممكن است مشكلات هیجانی خود را از راه تخریب و عدم تحرك و مخالفت‌جویی و منفی‌كاری و مانند اینها ابراز كند. کودکان نو پا به طور مداوم علت و معلول ها را امتحان می‌کنند. با خود می‌گویند اگر من این کار را انجام دهم چه اتفاقی خواهد افتاد؟ و آنها تنها وسیله خود را به کار می‌گیرند. آنها مهارتی ندارند تا به روشی منطقی آنچه را که می‌خواهند به دست آورند، بنابراین ممکن است به طور سمج و سرسخت عمل کنند.

با این وجود درست نیست که بنشینید و کودکانتان هر کار که می‌خواهند انجام بدهند. اگر حالا دخالت نکنید و وارد عمل نشوید وقتی بزرگتر می‌شوند به فردی کاملا زورگو تبدیل می‌شوند، چون که راه دیگری برای رفع احتیاجات خود پیدا نمی‌کنند. در اینجا بعضی راهها برای پایان دادن به پرخاشگری کودکان را مطالعه کنید.

به کدام دلیل کودک کتک کاری می کند؟
شاید عصبانی است : عصبانیت شایع‌ترین مشكل بچه‌هاست. این عصبانیت در واقع تجلی درد و ناكامی كودك به دلیل ناتوانی او در كنترل جهان اطراف است. از آنجا كه كودك نوپاست، هر چند احساسات او بسیار قوی است اما وسیله كافی برای ابراز ناامیدی را ندارد و همین او را بیش از پیش ناامید كرده و از عصبانیت منفجر می‌كند. در نهایت او با تنها وسیله‌ای كه در اختیار دارد به دیگران حمله می‌كند یعنی با كتك زدن.

جلب توجه منفی می‌کند: كودك نیاز به توجه دارد به‌طور معمول او ترجیح می‌دهد از راه‌های مثبت یعنی با انجام كارهای خوب این توجه را به‌دست آورد اما اگر تشویق كارهای خوب به اندازه كافی نباشد و كودك مورد بی‌توجهی قرار گیرد، برای او توجه منفی هم بهتر از بی‌توجهی است. كودكی كه اغلب مورد غفلت واقع می‌شود ممكن است پس از مدتی كشف كند كه اگر جنگ و دعوا راه بیندازد و دیگران را بزند در مركز توجه دیگران قرار می‌گیرد.

هیجاناتش برونی‌سازی می‌کند: پسربچه‌ها یک مکانیسم دفاعی دارند که به آن برونی‌سازی کردن می‌گویند. به این معنا که اگر یک مشکل روان‌شناختی داشته باشند معمولا با درگیر شدن با محیط سعی می‌کنند آن مشکل را برطرف کنند یا هیجان منفی را کم کنند. در دخترها بیشتر به این صورت است که آنها را درونی‌سازی می‌کنند.

سه عامل وجود دارد که در بیماری‌ها باید به آن توجه شود؛ یکی رفتار انفعالی جدی است که در آن کودک کاری به کسی ندارد و برای خودش بازی می‌کند، دوم رفتار پرخاشگرانه و دیگری رفتار وسواس‌گونه است. اگر این 3 نوع رفتار در کودکان مشاهده شود باید حتما با مشاور مشورت شود تا بررسی انجام و اطمینان حاصل شود که مسئله خاصی وجود ندارد. والدین باید توجه داشته باشند که هرکدام از این رفتارها باید در مدت طولانی با کودک همراه باشد تا نیاز به بررسی داشته باشد اما به طور کلی علل و درمان متفاوتی برای این نوع رفتار وجود دارد.

عامل دیگر می‌تواند جلب کردن توجه منفی باشد. بی‌توجهی والدین می‌تواند برای کودکان تولید خشم کند و در این صورت رفتارهای ناسازگارانه‌ای از خود نشان می‌دهند. وقتی چنین رفتاری بروز می‌کند والدین مجبورند به آن رفتار توجه کنند. به این ترتیب کودک توجهی را که ندارد از این طریق کسب می‌کند و در او تقویت می‌شود.

نداشتن الگوی خوب: كودكان اگر ببینند والدین آنها تنبیه بدنی را به‌كار می‌برند، بیشتر تمایل به کتک زدن بچه های دیگر پیدا می‌كنند. اگر راجع به رفتار خشن كودك نگران هستید، نباید به او اجازه دهید شما را در حال كتك زدن حتی به‌عنوان تنبیه ببیند.

اختلال بیش‌فعالی: مسئله دیگری که وجود دارد طیف اختلالات بیش‌فعالی و اختلال سلوک و نافرمانی مقابله‌ای است که اگر در تاریخچه خانوادگی چنین مشکلاتی وجود داشته باشد می‌تواند به ارث برسد و کودک از همان ابتدا حالت ناسازگارانه‌ای داشته باشد. سۆال مهم اینجاست که این کودک از قبل این حالت را داشته یا به تازگی این رفتار را شروع کرده، تاریخچه خانوادگی این کودک و شرایط خانوادگی در این رفتار کودک بسیار مهم است.

این یک نشانه است: نمی‌توان به صورت واضح درباره مشکل این کودک صحبت کرد چون طیف عوامل گوناگونی در بروز رفتار موثر است اما در میان پسربچه‌ها این یک نشانه است. ممکن است این رفتار در یک جایی از خانواده یادگیری یا تقویت شده باشد. ممکن است مادر افسرده هنگام رسیدگی به کودک پرخاش کرده باشد.

چند توصیه برای زمانی که کودک شما بقیه را می‌زند یا گاز می‌گیرد!
** لحظه‌ای درنگ کنید. اگر می‌بینید کودک پرخاشگری می‌کند سریع به رفتار او پایان بدهید. سعی کنید با آرامش با او صحبت کنید، اگر به حرف های شما گوش نمی‌دهد، او را کناری کشیده و به او بگویید رفتارت از کنترل خارج است، باید کمی‌آرام بگیری.

** از کودک توضیحی راجع به رفتارش نخواهید. وقتی از کودک بپرسید به چه دلیل فلان کار را کردی، با خود فکر می‌کند بعضی مواقع هست که کار او درست است و حق دارد فلان کار را انجام دهد. این هم به این معنی نیست که دنبال دلیل کار او نگردید. اگر فرزند شما موهای دوست خود را می‌کشد به این دلیل که به او اجازه نمی‌دهد سرسره بازی کند، شما وارد عمل شوید و به آنها بگویید به نوبت، بازی کنند. کودک با این کار متوجه می‌شود که باید منصف باشد و اگر مشکلی پیش آمد با شما در میان بگذارد تا شما موضوع را حل و فصل کنید.

** ارتباط كلامی را یاد دهید. کودک باید بیاموزد که از كلمات برای بیان احساسات منفی‌اش استفاده كند. به كودك یاد بدهیم در زمان مناسب بگوید «الان عصبانی هستم!» وقتی كـودك بتواند احساسات خود را مستقیما و مانند افراد بالغ بیان كند، شیوه كتك زدن به تدریج متوقف می‌شود.

**سعی کنید نتیجه بگیرید. بعضی کودکان هر نوع توجهی را دوست دارند. از این رو زمانی که کودک کار اشتباهی را انجام می‌دهد و شما خشمگین می‌شوید، کودک ذوق می‌کند (با خود می‌گوید مامان را دیوانه کردم) و انگیزه پیدا می‌کند که دفعه بعد هم این کار را تکرار کند.

**احساساتش را تصدیق كنید. كودك می‌زند چون نمی‌تواند احساسات خود را به ما منتقل كند. وقتی به احساسات كودك آگاه باشید و آن ‌را تصـدیق كنید، دیگر دلیلی برای كتك زدن وجود ندارد. مثـلا به او بگـویید «حتمـا از اینكه به تـو اجـازه نداده‌ام این‌كار را بكنی خیلی ناراحت هستی!» با این جمله به او نشان می‌دهید كه احساس او را درک کرده‌اید و به او حـق می‌دهید كه احسـاس عصبانیت كند و این طبیعی است. آنچه ما با این کار به او می‌آموزیم، این است كه با روشی غیر از كتك زدن عصبانیت خود را ابراز كند.

**بدانید رفتار کودک شما به احساسات دیگران هم ربط دارد. کودکان نوپا آگاه نیستند که رفتار آنها روی دیگران اثر می‌گذارد. کودک باید بداند که دوستان او چه احساسی پیدا می‌کنند، وقتی او آنها را گاز می‌گیرد، به کودک بگویید درست است که او دوست ندارد اسباب بازی های خود را به بقیه افراد بدهد، اما کتک زدن آنها هم کار درستی نیست.

** به کودک خود کمک کنید آرام بگیرد. کودکان نوپا وقتی ناراحت می‌شوند کنترل خود را از دست می‌دهند. بعد از کمی ‌وقت با کودک خود صحبت کنید و بگویید درست است که ناراحت می‌شوی، اما با این کار دیگران را هم ناراحت می‌کنی. بدین صورت به کودک خود کمک می‌کنید احساساتش را درک کند و آنها را رده بندی کند.

** کودکان را مجبور نکنید که با دیگران شریک شوند. بعضی مواقع کودک شما نمی‌خواهد بقیه بچه ها را به بازی راه دهد بنابراین به طور سرسختانه رفتار می‌کند، اما در واقع این جزئی از رفتار اجتماعی می‌باشد. در یک گروه کوچک، کودک در موقع بازی اگر یکی از هم بازی های خود را بیرون کند رضایت دیگر دوستان خود را به دست می‌آورد و با خود می‌گوید، عجب زوری دارم. راه حل: وقتی کودک شما پیش دوستان خود نیست با او صحبت کنید و بگویید که شما مشاهده کردید چه اتفاقی افتاد، و اینکه صحیح نیست که کسی را از بازی بیرون کند.

** مهارت های حل مشکل را به او یاد بدهید. یک بازی ساختگی را ترتیب دهید و با کودک خود هم بازی شوید و بدین طریق به او راههای مثبت برای حل مشکل را یاد دهید. در این بازی وانمود کنید که یکی از دوستان کودک خود می‌باشید که اسباب بازی او را برداشته است. به او یاد دهید که چطور با دوست فرضی خود صحبت کند (این اسباب بازی من است، لطفا آن را به من برگردان)، و اگر این کار بی فایده بود به او بگویید که باید در این مواقع از یک بزرگتر کمک بگیرد. با این کارها حتما نتیجه خواهید گرفت.

**اگر تا حالا دیده اید یک بچه من من کنان ابراز تاسف می‌کند، شاید با خود فکر کنید که بی‌فایده است که از او درخواست عذرخواهی کنید. آیا فکر می‌کنید در این سن بدجنس است؟ ممکن است این طور نباشد، اما حتی اگر امروز عذر خواهی نکند، بهتر است به او یاد دهید که این کار را تمرین کند تا شاید روزی آن را انجام دهد. و کودک متوجه خواهد شد که عذرخواهی کردن و متاسف بودن به چه معنی است. بنابراین به او کمک کنید عذرخواهی کند و آن را به زبان بیاورد. دلسوز باشید، و به او بگویید ابراز تاسف سخت است اما چون او کار اشتباهی انجام داده، نیاز است که عذرخواهی کند.

منابع: مجله سیب سبز
سیمرغ

اگر فرزندتان کابوس می بیـند، بخوانید
مجموعه: روانشناسی کودکان

کابوس‌ها و وحشت‌های شبانه دو عامل رایج اختلالات خواب در کودکان و ایجاد اضطراب در آنها هستند.
کابوس‌ها رویاهایی ترسناک هستند و بیشتر کودکان هرچند وقت یک‌بار ممکن است آنها را تجربه کنند. بیشتر کابوس‌ها در اواخر دوره خواب (معمولا بین ۴ تا ۶ صبح) رخ می‌دهند. کودک معمولا بیدار می‌شود و برای اینکه احساس راحتی و آرامش کند، کنار شما می‌آید و می‌تواند به شما بگوید در رویایش چه دیده و چرا ترسیده است. گاهی کودک برای به خواب رفتن مجدد، دچار مشکل می‌شود و شاید رویاهای مشابه را در شب‌های دیگر هم ببیند. برخی کودکان انواع متفاوتی از رویاهای ترسناک به نام «وحشت شبانه» دارند. وحشت شبانه، در یک خواب عمیق (معمولا بین ۱ تا ۳ صبح) اتفاق می‌افتد. کودکی که وحشت شبانه دارد، خیلی اوقات با جیغ از خواب بیدار می‌شود. ممکن است عرق کرده باشد و نفس‌نفس بزند و تند تند نفس بکشد و مردمک چشمش (مرکز سیاه چشم) بزرگ‌تر از حد طبیعی باشد.
گاهی در این وضعیت با وجود باز بودن چشم‌ها هنوز خواب و گیج است و زمانی که از او می‌پرسید چه اتفاقی افتاده است، نمی‌تواند جواب بدهد. برخی اوقات کودک به سختی بیدار می‌شود. زمانی هم که او را بیدار می‌کنید، به‌ یاد نمی‌آورد که چه اتفاقی افتاده است. برخی کودکان دچار وحشت شبانه هم در خواب راه می‌روند. کابوس‌ها و وحشت‌های شبانه، با افزایش سن کودک کاهش می‌یابند و اغلب هنگامی که کودک به سن نوجوانی می‌رسد، به کلی متوقف می‌شوند. اما در برخی از افراد به خصوص افرادی که تخیلی فعال دارند و خلاق هستند، کابوس‌ها و وحشت‌های شبانه در سنین بزرگسالی هم ادامه پیدا می‌کند.
علت کابوس و وحشت شبانه
کابوس یا وحشت شبانه در کودکان معمولا به دلیل بیماری روانی یا جسمانی اتفاق نمی‌افتد و بیشتر بعد از یک رویداد استرس‌زای جسمی یا روانی رخ می‌دهد. در ۶ ماه اول بعد از این رویداد، ممکن است کابوس یا وحشت شبانه آنقدر ادامه پیدا کند که کودک به آن عادت کند. چنانچه کابوس یا ترس شبانه ادامه داشته باشد و خواب کودک را مختل کند، بر کارکرد روزانه او اثر می‌گذارد. در این صورت باید با پزشک مشورت کنید.
اقدام‌هایی که والدین می‌توانند انجام دهند
اگر کودکتان وحشت شبانه دارد، با او به آرامی و ملایمت صحبت کنید و او را به رختخواب برگردانید. کودک را تکان ندهید یا بر سرش فریاد نکشید. وحشت شبانه و خوابگردی به مراقبت شما از کودک هنگام دوره خواب نیاز دارد. خانه را ایمن کنید تا در صورت خوابگردی کودک، برایش مشکلی پیش نیاید (در مقابل پلکان‌ها دروازه‌های مخصوص نوپایان نصب کنید و کودک را در تختخواب‌های دوطبقه نخوابانید). اگر کودک هنگام خواب به علت وحشت‌ شبانه یا خوابگردی آسیب‌دیده است، به پزشک مراجعه کنید. ممکن است لازم باشد پزشک او را هنگام خواب بررسی کند.
نکاتی برای کمک به خواب بهتر کودک
۱) پیش از زمان خواب، یک برنامه منظم داشته باشید. فعالیت‌های لذت‌بخش مانند خواندن کتاب قصه برای کودک به آرامش او کمک خواهد کرد.
۲) خستگی ممکن است در ایجاد وحشت شبانه نقش داشته باشد. مطمئن شوید کودک هر شب به اندازه کافی می‌خوابد.
۳) اگر کودک استرس دارد یا دلواپس است،‌ با او در مورد چیزی که باعث استرس او شده، صحبت کنید و با کمک خودش برنامه‌ای بریزید تا بتواند از عهده استرسش برآید.

منبع:Familydoctor
aftabir.com

حاضرجوابي کردن کودکان
مجموعه: تعلیم و تربیت

حاضرجوابي کردن کودکان
مادر : خانم حلي ساز ، دختر من همش حاضر جوابي مي کنه . هر چي که من مي گم جواب منو مي ده . واسه ي هر چيزي جوابي داره . تازگي ها هم ياد گرفته همش مي گيه ” تو مامان خوبي نيستي ” . اگه من رو دوست نداري چرا مامان من شدي ؟ مامان دوست هاي من مثل تو نيستند، با دخترشون مهربون هستند . کاش تو هم مهربون تر بودي. . .
راستش من خيلي ناراحت هستم . اصلا دلم نمي خواد با سارا بحث کنم . ولي پيش مياد . حرفم رو گوش نمي ده ، دائم هم جوب من رو ميده ، من اصلا دلم نمي خواد اين دختر اين قدر حاضر جوابي بکنه ،خيلي اعصابم رو خورد مي کنه .
مشاور : دختر شما چند سالش هست ؟
مادر : ميره تو هشت سال . الان هفت سالشه.
مشاور : قبلا اين ويژگي رو نداشته ؟ اخيراً چنين رفتاري پيدا کرده ؟ يا اينکه نه ، مثلا چند ماه هست که داره يا چند ساله که داشته ؟
مادر : چند ماهي هست که ديگه خيلي شديد شده ولي قبلا اين قدر نبود . الان خيلي شديد شده .
مشاور : همين تک فرزند رو داريد ؟
مادر: بله . تک فرزند هست .
مشاور : حاضر جوابي تو بچه ها يک عادت رفتاري هست . يعني اين طور نيست که ما بگيم يک ويژگي هست که ما بچمون اين رو داره و نمي شه هيچ کاريش کرد . حاضرجوابي عادتيه که بچهبه مرور پيدا کرده و اکتسابيه. ما مي تونيم با نحوه ي برخوردخودمون اين رو تغيير بدهيم . يا حتي باعث تشديد اون بشويم . خيلي مهم هست که پدر و مادر چه طور رفتار مي کنند . مهم ترين آيتم در رفتار با بچه هايي که حاضر جواب هستند ، برخورد قاطعانه و همراه با آرامش هست . يعني اگر شما از کوره در بريد ، يا اگر با بچه شروع کنيد به يک به دو کردن باعث مي شه که اين عادت در بچه خيلي شديد بشه . ديدين پدر و مادر هايي که بچشون جوابشون رو مي ده بعد شروع مي کنند باهاش وارد بحث مي شن؟ مثلا بچه مي گه که اين کار رو نمي کنم . پدر يا مادر مي گن نه ! تو بايد انجام بدي . بچه مي گه دوست ندارم . پدر يا مادر مي گن برا چي دوست نداري ؟ من به تو مي گم . يه بحث چند دقيقه اي . آخرش هم يا به دلخوري ختم مي شه يا حالا به خشم و عصبانيت شديد والدين،يا بچه به گريه مي افته يا بالاخره يه اتفاق شايد نه چندان مناسب بيافته .
مادر : بله متاسفانه .
مشاور : اون چيزي که مهم هست اينه که قاطعانه ، ابتدا بهش مي گيد که،از اين به بعد من حاضر جوابيت رو تحمل نمي کنم . بعد اگر بگه حاضر جوابي چي هست ؛ براي يک بار براش توضيح ميدين . حاضر جوابي يعني اين که مدامج مامان يا بابات يا بزرگتر رو بدي و هر چي ما بگيم تو سريع يه جوابي رو برداري و به ما بدي . به اين مي گن حاضر جوابي . اين رفتار مودبانه اي نيست . از اين به بعد من حاضر جوابيت رو تحمل نمي کنم و بعد از هر حاضر جوابي يه پيامدي به دنبالش هست و يه اتفاقي مي افته .
مادر : چه پيامدي ؟
مشاور :يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم هر بار که تو حاضر جوابي کردي باعث مي شه که به نوعي يه امتياز رو از دست بدي . حالا اين امتياز مي تونه چي باشه ؟ دختر شما به چه چيزي علاقه داره ؟ ايا بر فرض به ديدن فلان کارتون علاقه مند هست ؟ آيا دوست داره که شما شب قبل از خواب بارش داستان بخوني ؟ يا اين که بر فرض ايا دوست داره که شما بشينيد يه وقت هايي باهاش بازي کنيد دو تايي ؟ ببينيد به چه چيزي علاقه منده، اين خيلي مهم هست که شما اين رو پيدا کنيد و يه سري موارد که دوست داره رو يادداشت کنيد .
چون ممکن هست که مجبور بشين ابتدا از چند تا چيز محرومش کنيد . يعني بار اول که حاضر جوابي کرد بهش مي گين که چون ما با هم صحبت کرده بوديم که من از اين به بعد حاضر جوابي رو تحمل نمي کنم و اگر تو حاضر جوابي کني يک چيزي رو از دست مي دي ، يک امتياز رو ، يعني اين پيامد عمل خودت هست ؛ اين ها رو باهاش طي کردين ، حالا اين اتفاق افتاد . مي گيد طبق صحبت هاي قبليمون حاضر جوابي کردي، اين باعث مي شه که بر فرض امروز نمي توني فلان کارتون رو ببيني . يعني اگر شما از کوره در بريد ، يا اگر با بچه شروع کنيد به يک به دو کردن باعث مي شه که اين عادت در بچه خيلي شديد بشه .
ديدين پدر و مادر هايي که بچشون جوابشون رو مي ده بعد شروع مي کنند باهاش وارد بحث مي شن؟ مثلا بچه مي گه که اين کار رو نمي کنم . پدر يا مادر مي گن نه ! تو بايد انجام بدي . بچه مي گه دوست ندارم . پدر يا مادر مي گن برا چي دوست نداري ؟ من به تو مي گم . يه بحث چند دقيقه اي . آخرش هم يا به دلخوري ختم مي شه يا حالا به خشم و عصبانيت شديد والدين،يا بچه به گريه مي افته يا بالاخره يه اتفاق شايد نه چندان مناسب بيافته .
مادر : اصلا براش مهم نيست .
مشاور : اتفاقا مي خواستم همين رو بگم . خيلي از بچه ها که حاضر جواب هستن ، به شما مي گن که ” اصلا برام مهم نيست نبينم ، اصلا دوست دارم که نبينم ” . شما وارد بحث باهاش نمي شين و نمي گيد”حالا مي بينيم که دوست داري ببيني يا دوست نداري . حالا مي بينيم که ناراحت مي شي يا نمي شي”. اين صحبت ها رو باهاش نمي کنيد . شما حرف رو زديد که حاضر جوابي کردي ، تلوزيون نمي بيني، تموم شد . يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم ديگه شما وارد بحث نمي شيد .
هر چي که شما باهاش بحث کنيد يا بخوايد براش ثابت کنيد که نه ، تو خيلي تلويزيون نگاه کردن برات مهم هست ، اگه نبيني خيلي هم ناراحت مي شي ، اين باعث مي شه که هم اثر تلويزيون نديدنه کم مي شه به خاطر اين که بچه مي افته تو يه حالت لج و لج بازي و مي خواد واقعا نشون بده که اصلا برام مهم نيست . هم اين که دوباره اون حاضر جوابيه پيش مياد و اون بحث ادامه پيدا مي کنه . ما قرار هست به جاي اين که با بچمون بحث کنيم ، يه کاري انجام بديم که حاضر جوابي نکنه . حالا ناراحت مي شه يا نمي شه ، من که مي دونم تلويزيون نگاه کردن براش مهم بوده . اون کارتونه رو دوست داشته .
کارتون فلان .مثلا فلان شخصيت کارتني رو دوست داشته ببينه که هر روز بر فرض ساعت 5 بعد از ظهر پخش مي شه . اون رو نمي توني ببيني . و بعد سر حرفي که زديم مي مونيم . يکي از اشتباهات رايجي که پدر و مادر ها انجام ميدن ، اين هست که بچه شون رو تهديد مي کنند، که اين رفتار به طور کلي بي اساس است . يعني مي گن حق نداري تلويزيون ببيني ، وقت تلويزيون ديدن که ميشه يادشون مي ره . يا حوصله ندارند که بخوان حالا بچه رو محروم کنند و اون تبعات بعديش که احتمالا بد اخلاقي هست رو بپذيرند . يا بچه شروع مي کنه به التماس کردن و گريه کردن ، پدر و مادر دلشون به رحم مياد . اين يکي از اشتباهات رايج والدين است . اگر ما تهديدي کرديم ، انجامش مي ديم .
تهديد هم با اون عمل مي خونه . نمي رم يه دفعه يه تهديدي بکنم که اون قدر بزرگ باشه که بعد هم بخوام اجراش کنم و به زور هم اون رو اجرا کنم ، بعد بچه واقعا اون تهديد يا اون مجازات حالا اگر اجراش مي کنيم اون مجازات با اون عمل نخونه . اين اشتباه است . تلويزيون رو نديدن يا کارتون رو نديدن با اون حاضر جوابي مي خونه .يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم قرار نيست به خاطر يه حاضر جوابي کل هفته تلويزيون نبينه . يک روز ، بعد وقتش که شد ، قاطعانه مي ايستيد و اجازه نمي دين که تلويزيون رو ببينه و وارد بحث دوباره نمي شين .
مي گه چرا نمي بينم ؟ چون من گفتم . چون حاضر جوابي کردي . چون قرارمون بوده . يک جمله . نمي توني ببيني ، چون حاضر جوابي کردي . ديگه دخترتون ادامه مي ده شما وارد بحث نمي شين . قاطعانه عمل مي کنيد . بدون عصبانيت . اگر شما شروع کنيد به داد و بيداد کردن و عصباني شدن ، در نهايت دختر شما احساس مي کنه که آها ؛ من هم تونستم که پدر و مادرم رو کنترل کنم . با کاري که کردم اون ها رو عصباني کردم . اين اولين قدمي هست که انجام مي دين . ولي ممکنه که دختر شما در طول روز چندين بار اين کار رو بکنه . يعني بهش مي گيد خب ، حاضر جوابي کردي ، از تلويزيون ديدن محروم مي شي ؛ دو ساعت بعد حاضر جوابي مي کنه ؛ قرار هست که از يه چيز ديگه محروم بشه . دوباره حاضر جوابي کردي ، مثلا دسر عصري که قرار بود بخوري ، ديگه نمي توني بخوري . قرار نيست از ميان وعده حذف بشه . از يه چيزي که يه چيز اضافه اي بود ، مثلا يه دسري که قرار بود براش درست کنيد ، براي مثلا شام ، اون رودرست نمي کنيد .
مادر : يعني اين که از غذا محرومش نمي کنم ؟

مشاور : نه . اصلا . از غذا ، از ميان وعده محروم نمي شه . از يه جيزي که به صورت اضافي هست ، محروم مي شه . مثلا قرار بوده يا بهش قول داده بودين که امشب مثلا فلان دسر رو مي خواين براش درست کنيد ، از اون محروم مي شه . ديگه درست نمي کنيد . و از قبل هم باهاش طي مي کنيد، اين جور نباشه که سوپرايز بشه . به ازاي هر حاضر جوابي ممکن هست که از تلويزيون ديدن محروم بشي يا امتيازي رو از دست بدي . دسر و قصه ي شب و . . . بعد دونه دونه که اتفاق مي افته رو بهش مي گيد . از اين محروم شدي ، از اون محروم شدي . ممکن هست که روز هاي اول دختر شما دو سه امتياز رو از دست بده .
چون هم عادت کرده به حاضر جوابي و واقعا بلد نيست به گونه اي ديگه رفتار کنه ، هم اين که مي خواد شما رو امتحان کنه ببينه که شما چقدر ثابت قدم هستيد . و جور ديگه اي که شما مي تونيد برخورد کنيد اين هست که حتي بعضي از پدر و مادر ها اين کار رو مي کنند . بر فرض به بچشون پول تو جيبي مي دن . اون هم خيلي جواب مي ده . شما مي تونيد پول تو جيبي رو بر فرض بيان به چهار پنج قسمت تبديل کنيد ، پول تو جيبي هفته رو . بگين به ازاي هر حاضر جوابي شما يه قسمتيش رو از دست مي دي . اگر حاضر جوابي نکردي ، اون رو به دست مي آري . آخر هفته هر چي که موند رو به دست مي آري .
اين ها رو تقسيم مي کنيد . مي زاريد مثلا روي ميز . مي گيد اين پول تو جيبي تو است . اگر هر حاضر جوابي بکني يه بخشي ، اين قسمتي که گذاشتم کنار رو از دست مي دي . اما هر چي که موند آخر هفته مال تو است . واون وقت خودش مي بينه که پول تو جيبيش ممکنه که کم و کمتر بشه . ممکنه آخر هفته يه بخشيش مونده باشه ، بهش مي ديد ، ممکنه هفته ي اول هيچيش نمونه . تازه پول ها که تموم شد چند بار ديگه هم دختر شما حاضر جوابي کنه . اون وقت بايد چي کار کنيد ؟ بر فرض چهار قسمت ، پنج قسمت پول حاضر جوابي رو کرده ، از دست داده . به ازاي حاضر جوابيه ديگش شما از چيز هاي ديگه مي تونيد محرومش کنيد . مثلا تلويزيون هست ، اون چيز هايي که در بارش صحبت کرديم . مثلا قصه ي شب هست .
مادر : از هفته ي ديگش کم کنم ؟
مشاور : نه ، اين کار رو انجام نمي دين . کار ديگه اي که مي تونيد انجام بدين اين هست که بايد يه کار اضافه انجام بده . بهش مي گيد ، چون پول تو جيبيت تموم شده ، از اين امتياز ها محروم مي شي . يا حالا خودتون اگه تصميم گرفتين مي تونيد اين رو نگيد . بگيد از پول تو جيبي محروم مي شي ، که شدي . چون پول تو جيبيت تموم شد ، از اين به بعد به ازاي هر حاضر جوابي بايد يه کار اضافه رو انجام بدي .
مارد : مثل چي ؟
مشاور : مثلا اين که بايد بياي لباس هايي که من شستم رو تا کني . يا بر فرض بايد يه سري کمک ها رو تو آشپزخانه بدي . بر اساس سنش .
مادر : خب اگه انجام نداد ؟
مشاور : اگه انجام نداد ، اين جوري نيستش که حالا ما بخوايم باهاش يک به دو کنيم . اگه انجام نده از يک سري امتياز محروم مي شه . شما بايد ببينيد که دختر شما کدوم يک از اين ها بهتر براش جواب مي ده . يعني ممکنه يه بچه اي باشه که واقعا لج بازي کنه و اون کاري رو که شما مي گيد انجام نده . خب براي اين بچه اين پيامد مناسب نيست . باعث مي شه که اتفاقا خودش بيشتر باعث درگيري و کشمکش توي خانواده مي شه . براي اين بچه بهتر اين هست که از يه امتيازي که دست خودتون هست محرومش کنيد . مثلا قصه ي شب رو ديگه براش نمي خونيد اون شب .
اما تمام اين ها بايد در کنارش يه نکته اي باشه . نکته ي مهمي که مي خواستم بگم اينه که ، اگه من ميام پيامد هاي رفتاري رو براي بچم اعمال مي کنم ، به ازاي کار بدي که انجام داده ، حتما بايد حواسم باشه ، جايي که مي شه تشويقش کنم ، بهش پاداش بدم . يعني اگه يک جايي صحبتي باهاش کردم ، حاضر جوابي نکرد ، اون جا حالا مثلا مي گم که ممون که اين قدر خوب صحبت مي کني ؛ يا ممنون که اين قدر قشنگ با من تعامل داري يا داري گفت و گو مي کني يا اين که چه قدر خوشحال هستم که تو اين قدر مثلا خوب صحبت مي کني . نمي گي که خوشحال هستم که حاضر جوابي نکردي .
سعي مي کنيد که اون رو مثبت کنيد . خوشحال هستم که چه قدر خوب حرف زدي با من ؛ يا وقتي که من اين رو گفتم با جزئيات بيشتر بهش اشاره کنيد . تو اين جوري به من جواب دادي . خيلي خوشحال شدم . ببينيد ، اگه ما فقط توجه کنيم به رفتار هاي اشتباه بچه ، هم کلافش مي کنيم هم اين که باعث مي شه به مرور احساس کنه که من چقدر کار هاي بدي مي کنم که همش مامانم داره با من تذکر مي ده يا همش دارم از يه چيز هايي محروم مي شم .يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم پس ببين من همش کار هاي بد مي کنم ، هيچ کار خوبي ندارم که اينا نمي گن به من ، يا نمي بينند .
بهتر است که حتما شما حواستون هم باشه هر جا که دخترتون خوب برخورد مي کنه ، اون ها رو مورد تشويق قرار بدين . حالا بياين اين شيوه رو امتحان کنيد که ، از اين به بعد اون لحظه بهش بگيد که من ديگه نمي خوام حاضر جوابيه تو رو تحمل کنم و محل رو ترک کنيد . بدن عصبانيت . بدون داد و بيداد ترک کنيد محل رو . بعد بريد فکر کنيد چه جور حالا پيامد براش در نظر بگيريد . ممکنه دختر شما دنبالتون بياد . دنبالتون بياد و همين جوري ادامه بده . قاطع ولي آروم ، رفتار قاطعانه خيلي بهتر جواب مي ده . به دخترتون مي گيد که من نمي خوام ديگه حاظر جوابيه تو رو تحمل کنم .
بعد ديگه بهش توجه نکنيد . يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم ، بچه شروع مي کنه همين جوري ، گفتن . . . گفتن . . . ما به پدر و مادر مي گيم محل رو ترک کن . قاطعانه بگو . به خاطر حاضر جوابي . فلان امتياز رو از دست مي دي ، محل رو ترک کن . يا اگر اون لحظه نمي دوني که بچه رو مي خواي از چي محروم کني ؛ ممکنه خيلي عصباني باشي ، پيامدي که داري خيلي بزرگ باشه ، وقعا هم خواني نداشته باشه با اين کاري که کرده ف اون لحظه ، به پدر و مادر مي گيم که موقعيت رو ترک کن ، بحث نکن . خب داره تشديدش مي کنه .
بعد آروم که شدي بيا ، بهش بگو به خاطر اين رفتار از فلان امتياز محروم مي شي . که شما هم بتونيد منطقي فکر کنيد ، اون امتيازي رو که مي خواي محروم کني ، در موردش تصميم بگيريد .يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم
مادر : من هم بيشتر عصباني مي شم .
مشاور : پس شما هم اين طوري برخورد مي کنيد؟ .
مادر : بله . متاسفنه من هم خيلي عصباني مي شم .
مشاور :بعد که عصباني مي شيد ، نتيجش چي مي شه؟ يعني دختر شما ديگه بحث رو کوتاه مي کنه ؟
مادر : نه . من بحث رو ادامه مي دم ، اون هم ادامه مي ده . متاسفانه اين جديدا هم اتفاق افتاده و من بيشتر دارم ناراحت مي شم از اين ماجرا .
مشاور :حالا بياين اين شيوه رو امتحان کنيد که ، از اين به بعد اون لحظه بهش بگيد که من ديگه نمي خوام حاضر جوابيه تو رو تحمل کنم و محل رو ترک کنيد . بدن عصبانيت . بدون داد و بيداد ترک کنيد محل رو . بعد بريد فکر کنيد چه جور حالا پيامد براش در نظر بگيريد . ممکنه دختر شما دنبالتون بياد . دنبالتون بياد و همين جوري ادامه بده . قاطع ولي آروم ، رفتار قاطعانه خيلي بهتر جواب مي ده . به دخترتون مي گيد که من نمي خوام ديگه حاظر جوابيه تو رو تحمل کنم . بعد ديگه بهش توجه نکنيد . يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد .
مادر : يعني ديگه اصلا جوابشو ندم ؟
مشاور : اصلا . به خاطر اين که هر توجه کردني باعث مي شه که اون حاضر جوابي تشديد بشه . ما مي خوايم اين رفتار رو توي فرزندمون کاهش بديم تا از بين بره . ولي اگه من بيام به اون رفتار توجه کنم ، شروع کنم ، به بچم که جواب مي ده ، بهش بگم ” مگه نگفتم دنبال من نيا ” ، ” مگه نگفتم با من حرف نزن ” ، ” مگه نگفتم نمي خوام گوش کنم ” . اين ها يعني چي ؟ يعني من دارم حرف تو رو گوش مي دم . يعني ادامه بده ، من گوش مي دم .
مادر : درسته . حق با شما ست .
مشاور : ولي اگر ديگه قطع کنيد . بريد يهش فقط يک جمله بگيد ” تحمل نمي کنم ديگه حاضر جوابيت رو ” و بي توجهي کنيد . چند بار مي گه ، ديگه ادامه نمي ده . بعد دفعات بعد مي بينيد که اين حاضر جوابي کردنه کوتاه و کوتاه تر مي شه . چون مي بينه علاوه بر اين که مامان من وارد بحث با من نمي شه ، تازه حاضر جوابي باعث مي شه من از امتياز ها هي محروم مي شم .
مادر : درسته . حق با شماست .
مشاور : و نکته ي جالب ديگه که بايد بهتون بگم اين هست که دختر شما قرار هست که حاضر جوابي نکنه ، من دارم به شما مي گم که اگر داره حاضر جوابي مي کنه ، شما جواب بدين ، اون بد تر مي کنه . پس نکته اي که اين جا مهم هست چيه ؟ اين هست که در مورد اون مساله اي که اتفاق افتاده من باهاش بحث نمي کنم . مثلا از اين جا شروع شده که اتاقت رو جمع و جور کن . گفته جمع نمي کنم . من گفتم براي چي جمع نمي کني ؟
– ميگه : چون خسته هستم .
– نه ، من مي گم بايد جمع کني .
– نه ، نمي کنم . . .
ببينيد ، همش ما داريم در باره ي اون جمع کردنه که بايد انجام مي داد باهاش بحث مي کنيم . من نمي خوام اين بحث رو ادامه بدم . من يه جمله گفتم ” اتاقت رو جمع کن ” . دخترم داره مي گه ” نمي کنم ” و . . . حالا هر چيزي که ممکنه بگه . شما مي گيد : ” من از اين به بعد ديگه تحمل نمي کنم ، نمي خوام حاضر جوابيت رو تحمل کنم ” و مياين بيرون . بعد هم از قبل بهش گفتيد . که حاضر جوابي باعث مي شه که از يه سري امتياز ها محروم بشي . ببينيد خيلي از رفتار هاي بدي که بچه ها دارن ، اگر تشديد مي شه ، علتش توي رفتار ماست . يعني نوع رفتاري که ما به عنوان پدر و مادر مي کنيم ، تعيين مي کنه که اون رفتار بدي که فرزند من داره ، افزايش پيدا کنه ، کاهش پيدا کنه ؛ چه اتفاقي براش بيافته . شما خودتون اگه يه نفر مثلا يه چيز رو به شما بگه ، بعد شما جواب بدين ف اون دوباره بگه ، شما ترغيب نمي شين جواب بدين ؟
مادر: چرا . دقيقا خودم هم همين جوري هستم . وقتي که اون هم حاضر جوابي مي کنه من هم هي دائم بيشتر سعي مي کنم جوابش رو بدم . چون فکر مي کنم من بزرگ تر هستم ، بنا بر اين من نبايد از اون کم بيارم . به خاطر همين ، ادامه پيدا مي کنه .
مشاور : دقيقا اين جنگ قدرت هست . من مي خوام قدرتم رو به نوعي ثابت کنم . من قدرت مند تر هستم ، حرف آخر رو من مي زنم . در حالي که قرار نيست ما هر کي توي بحث کردن حرف آخر رو مي زنه ، قدرت بيشتر رو داشته باشه . خيلي وقت ها قدرت بيشتر همراه با آرامش و قاطعيت بيشتر است .
مادر : بله . درسته .
مشاور : بچه ها ، پدر و مادر هايي براشون قدرت مند تر خواهد بود که پدر و مادر قاطع و آرومي باشند . پدر و مادر عصباني ، پدر و مادري که خشمگين مي شوند و از کوره در مي روند ، اتفاقا قدرتشون توي چشم بچه ها خيلي کمتر هست .
مادر : ممنون . چه نکته ي جالبي . اصلا بهش فکر نکرده بودم .
مشاور : و نکته ي آخري که من مي خوام بگم اين هست که شما توي رفتارتون با همسرتون هم به اين مساله دقت کنيد . ببينيد که آيا با همسرتون هم شما با هم اگر حالا اختلاف نظري پيدا کنيد ، جواب هم ديگر رو مدام مي ديد ؟ يعني ايشون يه چيزي بگن ، شما ادامه بدين . بعد همين طوري اين بحث ادامه پيدا کنه . بعد فرزند شما اين الگو را ببينه ؟
مادر: گه گاهي بله اين پيش مياد ولي نه به اين شدت
کارشناس :توجه داشته باشيد که پدر و مادر اولين الگوي بچه ها هستند يعني بچه ها نحوه ي رفتار کردن را از وا لدين خود ياد مي گيرند . اگر من يه کار ي را اشتباه انجام دهمم بچه ياد مي گيرد پس بهتر است که خود من هم مواظب رفتارهايم باشم .
حالا هم با فرزندم و هم با همسرم که فرزندم مدام داره اين تعاملات رو مي بينه پس به اين هم دقت کنيد از اين به بعد که ، حتي م يتونيد يه کاغذ داشته باشيد و در ان يادداشت کنيد که مثلاً در اين هفته چند بار با همسرتان همچين برخوردي داشته ايد ، آيا الگوي شما به اين شکل است که هرکسي، مي خواد حرف آخر را بزند تا طرف مقابل کوتاه بياد ؟ . . . . . . .. و اين ها را يادداشت کنيد ببينيد در طول ، هفته چند بار اين مسئله ممکن است اتفاق بيافتد ، چون خيلي وقتها ممکن است ما رفتارهايي کهع انجام مي ديم نسبت به اون رفتار آگاهي نداريم يعني اونقدر با ما عجين شده که ما اگاه نيستيم نسبت به اون کارهايي که داريم انجام مي ديم و اينها رو در مورد دخترتون انجام بدين حتماً تقريباً يک هفته تا ده روز ديگه هم تشريف بياريد و به من اطلاع بديد و بگيد که چه کارهايي انجام داديد و چه نتايجي گرفتيد ، اينکه آيا رفترا دخترتون زيادتر شده > يا اينکه نه کمتر شده ؟
اينکه اصلاً تاثيري روي اون داشته يا نه . . . براي اينکه ما بتونيم دقيق تر در مورد اين مسئله صحبت کنيم ، شما سعي کنيد ، که يک جدولي در مورد روزهاي ، هفته داشته باشيد و از شنبه تا جمعه ببينيند که ، براي مثال دختر شما در هر روزي که حاضر جوابي کرد ، شما چه برخوردي با اون داشتيد .. . اينکه با اين رفتار اون شما چه برخوردي از خودتون نشون داديد ، اينکه اگر مجازاتي براش گذاشتيد چه ، مجازاتي بوده و يا اينکه اگر تنبيهي کرديد اون رو چه تنبيهي بوده ، و اينکه چه نتيجه اي داشته . . اينها رو يک هفته تا ده روز ديگه حتماً در نظر داشته باشيد و بعد دوباره مراجعه کنيد و من رو در جريان کار قرار بديد تا ما بتونيم دقيق و عيني متوجه تغييرات احتمالي دخترتو بشيم و ، بدونيم که اين تغييرات بيشتر به چه سمتي هست وچه جوري هستن
مادر : ممنونم خانم دکتر حلي ساز به خاطر راه کارهاي بسيار خوبي که گفتيد و اميدوارم که جواب بده چون من واقعا ً از دست اين بچه عصباني مي شم وقت ي داره حاضر جوابي مي کنه و اين قضيه هم مطمعنا ً نياز به زمان داره و طول خواهد کشيد.
مشاور : بله . شما بايد توجه داشته باشيد که اين موضوع نياز به زم ان داره و طول مي کشه که تغييرات اعمال بشه و نتيجه بده .يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم . شما نمي تونيد توقع داشته بشايد که يک روزه يا يک شبه دخترتون اخلاقش عوض بشه و ديگه حاضر جواب ي نکنه ، همه ي اين ها بستگي زيادي به، ثبات رفتاري پدر و مادر داره ، يعني براي هر تغير رفتار ي که ما م ي خواهيم در سن حدود هفت يا هشت سال در بچه ها ايجاد کنيم ، شايد حدود يک ماه، يک ماه و نيم با همين ثبات رفتراي بريد جلو و هي وسطش برنگرديد و ، رفتارتون رو عوض کنيد و الگوهاي رفتراي اشتباهي که قبلاً داشتيد رو نبايد تکرار کنيد ، وگرنه اون رفتار دوباره بر مي گرده و تشديد مي شه ، من حتما منتظر شما هستم که يک هفته تا ده روز ديگه باز هم شما رو ببينم .
خانم دکتر حلي ساز
منبع:radiosalamat.ir

اگر میخواهید کودکتان به مطالعه علاقه مند شود!
مجموعه: روانشناسی کودکان

شايد كوچولوي شما هم ميانه خوبي با كتاب نداشته باشد؛ با 10 روش كارآمد و جهاني كه پدر و مادر‌ها را در اين زمينه ياري مي‌‌كند، آشنا شويد
كوچولوي ما اهل درس خواندن نيست! اين جمله‌اي است كه با گسترش تفريحات مجازي و به‌خصوص بازي‌هاي رايانه‌اي از بسياري از والدين مي‌‌شنويم. بد نيست بدانيد اين يك معضل جهاني است كه با وجود افزايش هوش كودكان نسل امروز، حتي در كشورهاي پيشرفته نيز رواج دارد .
صدآفرین بدهید
از چند حرکت تشویق‌آمیز قوی برای یک شروع کتابخوانی خوب کمک بگیرید. فهرستی از پنج تا 10 کتاب که شما و کودكتان همزمان می‌توانید بخوانید تهیه کنید. کتاب‌های خوانده شده‌تان را در جای دیگری قرار دهید تا برای کودک‌تان مشخص باشد تا چه حد پیشرفت کرده‌اید.
کیمبر براون، پژوهشگر تعلیم در آمریکا، معتقد است عامل محرک تشویقی مطالعه در هر کودک متفاوت است. وی می‌گوید: «بچه‌ها باید دو چیز را قبول داشته باشند. یکی این‌که باور کنند از پس خواندن برمی‌آیند و دیگری این‌که بخواهند تا مطالعه کنند.
تشویق کودکان به مطالعه
بعضی از بچه‌ها با یک مهر صدآفرین در ازای هر کتاب مشتاق خواندن کتاب بعدی و بعدی می‌شوند، در صورتی که به برخی دیگر باید قول پاداشی بزرگ‌تر داد. مانند رفتن به استخر یا باغ وحش.» با این حال تام بارتلمز مدیر‌عامل خدمات کتابخانه‌ای به کودکان، به والدین در مورد قول تماشای تلویزیون هشدار می‌دهد.
وی می‌گوید: «بچه‌ها باهوش‌اند. پیامی ‌که ما می‌خواهیم به آنها بدهیم این است که مطالعه به خودی خود نوعی پاداش محسوب می‌شود، ولی وقتی تماشای برنامه‌های تلویزیونی را جایگزین پاداش می‌کنیم در واقع به آنها یاد داده‌ایم آنچه واقعاً محصول تلاش ماست نه مطالعه که تلويزیون است.»
کتاب در مقابل تلویزیون
مطمئن شوید کتاب‌های کودک‌تان بیش از ریموت کنترل تلويزیون در دسترس وی است. براون در مورد خواندن کتاب برای کودکان پیش از دبستان می‌گوید بسیار مهم است که والدین از اشتیاق کودک برای نوع خوانش آنها آگاه باشند. وی می‌گوید: «کودکان پیش دبستانی به شدت برای یادگیری خواندن و نوشتن هیجان زده‌اند چرا که آنها را به مرحله بالاتری از یک کودک بزرگتر می‌رساند. به همین دلیل والدینی که هنگام خواندن کتاب از هیجان و تن صدای خاص استفاده می‌کنند، کتابخوانی آینده کودک خود را تضمین کرده‌اند.»
استراتژی دیگر این است که دور کودک را با کتاب‌هایی با موضوع مورد علاقه وی پُر کنید. برای مثال اگر کودک شما به دایناسور علاقه‌مند است کتاب‌های فانتزی در مورد زمان ماقبل تاریخ تهیه کنید. این کار آنها را به دانستن هرچه بیشتر تشویق می‌کند.»

الگو باشید
شما نیز به مطالعه نیاز دارید! همه می‌دانیم کودکان تا چه حد علاقه دارند کارهای بزرگسالان را تقلید کنند. اگر کودک ببیند به کتابی که می‌خوانید علاقه‌مندید به سرعت پیروی می‌کند.
جرقه‌های فکری کودک را روشن کنید
به کودک خود کمک کنید تا درک کند مطالعه تنها خواندن کتاب نیست. آنها را تشویق کنید تا همه چیز را بخوانند. تبلیغات بیلبوردهای بزرگراه‌ها، تابلوهای مغازه‌ها، نوشته‌های روی جعبه‌های خوراکی و یا حتی وب‌سایت مخصوص کودکان. اجازه بدهید آنلاین بشوند و چیزهای مختلف را جست‌وجو کنند، تا بتوانند در مورد کلماتی که فراگرفته‌اند بیشتر بدانند.
نانسی سینگر، مربی تخصصی کودکستان می‌گوید: «جذب پسرها به خواندن سخت‌تر از دخترهاست. آنها علاقه زیادی به روایت و تصاویر ثابت ندارند و هرچه سن کمتری داشته باشند این موضوع بیشتر صادق است. با این حال همیشه کتاب‌هایی مانند کتاب‌های کمیک استریپ، علمی‌تخیلی یا ورزشی پیدا می‌شود تا توجه آنها را جلب کند. تا زمانی که به مطالعه مشغول‌اند مهم نیست چه می‌خوانند!»
بگذارید بلند بلند بخواند
دستگاه آی‌پاد یا تلفن همراه شما تنها چیزی نیست که بايد به آن گوش کنید. از کودک خود بخواهید تا کتابی را که خود دوست دارد برای شما بلند بخواند. با این کار به راحتی می‌توانید ایرادات وی را حین خوانش بگیرید و شاهد پیشرفت چشمگیر او بعد از خواندن تنها چند صفحه باشید.
هدیه‌ای که همچنان گرفته می‌شود
در مناسبت‌ها، به فرزند خود درست مثل اسباب بازی، کتاب هدیه بدهید. هیچ چیز برای آنها هیجان‌انگیزتر از پاره کردن کاغذ کادو و روبان نیست.
تام بارتلمز معتقد است از طرف یک والد، حیاتی است که کودک اهمیت خواندن را درک کند. وی می‌گوید: «یک راه این است که به کودک کتاب هدیه بدهید که او از قبل می‌داند چیز باارزشی است.»
هرچه اشتیاق بیشتری نشان دهید، آنها بیشتر قدردان کتاب هدیه گرفته می‌شوند. به داستان‌هایی فکر کنید که خودتان در زمان بچگی دوست داشتید. در صفحه اول کتاب یادداشتی برای فرزند خود بنویسید تا به وی نشان دهید کتاب چه معنی برای شما دارد.
پیوسته برنده است
هر کودک سرعت خوانش مخصوص به خود را دارد. به جای اینکه از فرزند خود بخواهید صفحات مشخصی را در عرض یک مدت معین تمام کند همراه با او به مطالعه بنشینید. با مسابقه برگزار کردن هیچ کدام نمی‌برید.
اگر با کودکانی که به تازگی سواد خواندن و نوشتن آموخته‌اند ارتباط داشته باشید، متوجه می‌شوید علاقه دارند کتاب مورد علاقه خود را بارها و بارها بخوانند. برخلاف آنچه عموماً تصور می‌شود این مرحله قدم مهمی ‌در علاقه‌مند کردن کودکان به مطالعه دارد.
سفرهای ذهنی در تعطیلات
گرچه کودکان تصور می‌کنند زمانی که مدرسه تعطیل است آموزش و یادگیری هم متوقف می‌شود ولی شما بهتر می‌دانید. خواندن منظم و بی‌وقفه در تعطیلات تابستانی و زمستانی نشان‌دهنده این است که تمام تلاش‌های آنان در سال تحصیلی در مدرسه به هدر نرفته است. با دادن یک کتاب خوب به آنان دریچه تخیلات‌شان را به روی دنیای فانتزی باز کنید و با این کار به آن‌ها نشان دهید می‌توانند بی‌آن‌که خانه را ترک کنند به سفرهای هیجان‌انگیزی بروند.
ماجراجویی در کتابخانه
برای کودکانی در تمام سنین، هیچ چیز بهتر از یک ماجراجویی نیست. همراه وی سفری به یک کتابخانه یا کتابفروشی محلی خود داشته باشید و تاریخی برای رفتن به آن مکان برای وی تعیین کنید. تا آن روز لحظه شماری خواهد کرد.
به کودک خود کمک کنید تا یک کارت کتابخانه داشته باشد. نه تنها احساس می‌کنند بیش از پیش بزرگ شده‌اند، بلکه در مورد کتابخوانی‌شان احساس موفقیت و اعتماد به نفس می‌کنند. تام بارتلمز پیشنهاد می‌کند کتاب مورد نظر خود را انتخاب کنید و بخوانید، در حالی که فرزندتان هم دست به همین کار می‌زند. در مورد کتاب‌هایی که انتخاب کرده در خانه نظر بدهید، چرا که ارزش زیبایی شناختی که بسیاری از بزرگسالان برای کتاب در نظر می‌گیرند ممکن است با سلایق کودکان متفاوت باشد. «آنها ممکن است کاتالوگ عجیب بزرگی از یک داستان کمیک علمی‌تخیلی بخوانند. امکان دارد کتابی در مورد یک حیوان بردارند و بعد به 30 صفحه بعد بروند و در مورد یک حیوان دیگر بخوانند. اگر در مورد آنچه قرار است بخوانند قضاوت نکنید به راحتی این فرصت را برای آنان فراهم کرده‌اید تا از میان موضوعات مختلف دست به انتخاب بزنند.»

هیولای زیر تخت‌خواب
کتاب‌های قصه کودک‌تان را کنار تخت او بگذارید. اگر آنان را تشویق کنید تا هر شب زمانی را به مطالعه بگذرانند، کتاب‌ها را با سرعت اعجاب آوری تمام می‌کنند. جدای این، هیچ کودکی نیست که داستان‌های قبل از خواب را دوست نداشته باشد!
نانسی سینگر می‌گوید: «مهم نیست چقدر مشغله ذهنی و کاری دارید. خواندن داستان‌های آخر شب برای کودک‌تان از ملزومات حیاتی برای تربیت فرزند است که به راحتی و بدون جنجال انجام می‌گیرد اگر یک «جعبه کتاب زیر تخت» درست کنید. یک جعبه کفش را با کاغذ رنگی و روبان و رنگ‌های شاد بپوشانید و به نحوی آن را تبدیل به جعبه‌ای استثنایی کنید. آن را زیر تخت فرزندتان بگذارید. اگر او از کسی کتاب هدیه گرفت یا از کتابخانه مدرسه به خانه آورد می‌تواند کتاب را به جعبه کتاب اضافه کند. والدین همیشه به من می‌گویند کودک‌شان تا چه حد سال به سال به خواندن علاقه بیشتری پیدا می‌کند. حتی اگر داستان پرینت شده سیاه سفیدی در اختیارشان بگذارید همچنان بر این عقیده‌اند که شیئی خاص و استثنایی است.»
هر شب پیش از آن‌که فرزندتان به خواب رود، از درون جعبه کتابی برداشته و برای وی بخوانید. حتی اگر تنها 10 دقیقه فرصت دارید، این عادت را ترک نکنید. با این کار آنان تا آخر عمر خود روی این عادت خواهند ماند.
منبع:روزنامه هفت صبح

افزایش هوش فرزندان از راه های مجاز!
مجموعه: روانشناسی کودکان

همه والدین دوست دارند همه امکانات و آموزش های لازم را در اختیار فرزندان خود قرار دهند. یکی از بهترین کارها نیز تقویت هوش آنها است. برای این منظور چند راهکار بسیار ساده برایتان نام برده ایم که ضریب هوشی فرزندتان را افزایش می دهند.
ورزش و تفریحات فیزیکی
شاید معلم مدرسه ابتدایی کودکتان به شما گفته باشد که آنها پس از زنگ ورزش و زنگ تفریح رفتار و تمرکز بهتری دارند. البته این تنها مزیت ورزش های فیزیکی نیست. کودکانی که در کلاس های ورزشی و تفریحی ثبت نام کرده اند اصولا نمره های بالاتری هم کسب می کنند. زیرا با تحرک زیاد می توانند احساسات خود را تخلیه کنند.
بنابراین فرزندان خود را به انجام ورزش بیشتر تشویق کنید و اجازه دهید زیاد بازی کنند.
شیر مادر
شیر دادن از سینه مزایای بیشماری همچون تقویت سیستم ایمنی بدن و مقابله بهتر با انواع بیماری ها دارد. این پروسه در هوش فرزندان نیز بسیار موثر است. تحقیقات جدید ثابت کرده اند، هوش فرزند با شیر مادر خوردن رابطه مستقیم دارد. کودکانی که از شیر مادر تغذیه می کنند حدود 7.5 درصد باهوش تر هستند و 6.5 درصد بهره هوشی بیشتر نسبت به افرادی دارند که شیر مادر نخورده اند.
سعی کنید در شش ماه نخست تولد، نوزاد را فقط با شیر مادر تغذیه کنید.
پرهیز از غذاهای ناسالم
غذاهای حاضری، چرب و شیرین نه تنها باعث افزایش وزن و بروز بیماری ها قلبی می شوند، بلکه هوش فرزندان را نیز کاهش می دهند. در تحقیقاتی که روی 4 هزار کودک سه ساله تا 8 سالگی آنها انجام شد، مشخص شده است کودکانی که غذاهای حاضری، فرآوری شده، چرب، شیرین و بدون ارزش غذایی مصرف کرده اند، حدود 1.67 درصد بهره هوشی کمتر از آنهایی دارند که همیشه میوه، سبزیجات، ماهی و پاستا خورده اند.
سعی کنید از همان ابتدا کودک را به خوردن غذاهای سالم و سبزیجات عادت دهید تا هوشش نیز زیاد شود.
آموختن موسیقی
یافته های علمی ثابت کرده اند، آموزش موسیقی به کودکان 6 تا 11 ساله باعث افزایش میزان هوش آنها می شود. موسیقی قدرت مغز را زیاد می کند. کودک خود را در کلاس های موسیقی، ساز یا آواز ثبت نام کنید تا علاوه بر یاد گرفتن یک هنر، به بهره هوشی او نیز افزوده شود. همه والدین دوست دارند همه امکانات و آموزش های لازم را در اختیار فرزندان خود قرار دهند. یکی از بهترین کارها نیز تقویت هوش آنها است. برای این منظور چند راهکار بسیار ساده برایتان نام برده ایم که ضریب هوشی فرزندتان را افزایش می دهند.

رفتن به پیش دبستانی
فرستادن کودکان به مهد کودک و پیش دبستانی، به ویژه مدارسی که روی آموزش زبان تاکید دارند باعث افزایش ضریب هوشی آنها می شود. رفتن به پیش دبستانی باعث بهبود رفتار اجتماعی کودکان نیز می شود. بنابراین هرگز این مقطع از تحصیلات کودک خود را نادیده نگیرید.
روغن ماهی
اسیدهای امگا سه سرشار از منفعت و مزیت هستند. مادران در دوران بارداری یا شیردهی اگر روزانه یکهزار میلی گرم امگا سه مصرف کنند، تا 3.5 درصد به هوش فرزند خود اضافه می کنند. این ماده مفید در انواع ماهی های چرب همچون سالمون به وفور یافت می شود. اگر ماهی دوست ندارید، قرص های امگا سه از داروخانه تهیه و روزی یک عدد مصرف کنید. البه در دوران بارداری باید با پزشک خود در این رابطه مشورت کنید.
خوردن صبحانه
این مساله فقط در مورد کودک صدق نمی کند، به طور کلی همه افرادی که صبح خود را با صرف صبحانه آغاز می کنند تمرکز، دقت و آمادگی بیشتری برای یادگیری و انجام کارهای خود دارند. کودکانی که صبحانه کافی میل می کنند ضریب هوشی بالاتری نیز دارند. لازم نیست صبحانه خیلی مفصل باشد، یک کاسه کورن فلکس با شیر و یک لیوان آب میوه یا نان و پنیر و چای شیرین نیز بسیار عالی هستند.
منبع:bartarinha.ir

کودکتان بدخواب است؟
مجموعه: بچه های سالم

کودکتان بدخواب است؟
کودکان قبل از خواب، بازی‌های هیجانی به خصوص بازی‌های کامپیوتری انجام ندهند.
یک متخصص کودک، مقاومت کودک در رفتن به رختخواب را اختلال خواب دانست و گفت: عدم توانایی به خواب رفتن، انواع بیداری‌های مکرر شبانه، صحبت کردن در خواب، خوابگردی، کابوس و وحشت شبانه از نمونه‌های اختلال خواب هستند.
شبنم جلیل‌القدراظهار داشت: اختلال خواب مشکل شایعی در کودکان است چرا که از هر 5 کودکی که به هر دلیل به پزشک مراجعه کنند یکی دچار اختلال خواب است.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین ادامه داد: دلایل مراجعه کودکان به پزشک می‌تواند بیماری یا مشکلات تغذیه یا مشکلات رفتاری یا اختلال خواب ‌باشد.این متخصص کودکان افزود: اختلال خواب در کودکان معمولاً یا آن قدر شدید است یا آن قدر روتین و تکراری است که نیاز به بازگو کردن ندارد.
جلیل‌القدر تصریح کرد: آمار نشان داده در ایران تقریباً 21 درصد کودکان اختلال خواب شدید دارند یعنی حداقل دو شب در هفته بد خوابی دارند.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین، خواب را ترکیبی از علائم بیولوژیک، فیزیولوژیک، رفتار، عادت و ژنتیک دانست و گفت: همه این عوامل دست به دست هم می‌دهند تا کودک یک خواب خوب داشته باشد و اگر یکی از این عوامل از بین رود اختلال خواب به وجود می‌آید.
جلیل‌القدر مقاومت کودک در رفتن به رختخواب را اختلال خواب دانست و ادامه داد: عدم توانایی به خواب رفتن، عدم توانایی به حس ممتد خواب، انواع بیداری‌های مکرر شبانه، صحبت کردن در خواب، خوابگردی، کابوس و وحشت شبانه از نمونه‌های اختلال خواب هستند.
وی مشکلات تنفسی در خواب را از اختلالات جدی‌ معرفی کرد و گفت: اگر زمان خوابیدن کودک 30 دقیقه بیشتر طول بکشد این کودک بدخواب است؛ همچنین اگر کودک بخوابد و نیمه شب از خواب بیدار شده و بیداریش یک ساعت یا بیشتر طول بکشد و آن قدر خواب و بیداری را تجربه کند که در طول روز خواب آلود باشد و اجازه خواب مناسب به والدین را ندهد این کودک نیز بد خواب است.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین ادامه داد: تمام این مشکلات جدی است و احتیاج به یکسری اقدامات خاص دارد که پزشک می‌بایست برای درمان آن اقدام کند.
جلیل‌القدر اولین اقدام پزشک در مواجهه با چنین کودکانی را گرفتن شرح حال کاملی از کودک دانست و افزود: در کنار معاینه دقیق، تطبیق سن تکاملی و سن تقویمی با عادات شکل گرفته با الگوی خواب کودک لازم است.
متخصص کودکان ادامه داد: اگر کودک به بی‌قراری‌ شدید اندام‌ در طول خواب مبتلا باشد یا بیماری تنفسی و قطع نفس در خواب داشته باشد مسلماً چنین کودکی احتیاج به ارزیابی دقیق در آزمایشگاه خواب دارد.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین، اختلالات غدد درون ریز، اختلالات قلبی و ریوی و بیماری‌های زمینه‌‌ای مانند بیماری عصبی- عضلانی را مواردی دانست که می‌بایست در آزمایشگاه خواب به آن پرداخت.
جلیل‌القدر به خانواده‌ها توصیه کرد که بهداشت خواب را در برخورد با این کودکان رعایت کنند؛ همچنین از رفتار درمانی در مواقعی که رفتارهای غیرمعمول رایج شده در خانواده را می‌بینند کمک بگیرند.
این متخصص کودکان دارو درمانی با نظر پزشک در موارد خاص را ضروری دانست و افزود: در صورتی که اختلالات ارگانیک خاص وجود داشته باشد نیاز به مشاوره با جراح و اقدامات خاص نیز هست.
وی جراحی، جراحی لوزه‌ها و استفاده از تکنیک های غیر تهاجمی‌ را در این کودکان ضروری دانست.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین درباره بهداشت خواب گفت: ساعت خواب و بیداری کودک باید ثابت باشد و همچنین اختلاف میزان خواب شبانه در طول روزهای هفته با روز آخر هفته بیش از یک ساعت نباشد.
جلیل‌القدر به خانواده‌ها توصیه کرد برای رعایت هر چه بیشتر بهداشت خواب توجه داشته باشند که کودکان قبل از خواب، بازی‌های هیجانی به خصوص بازی‌های کامپیوتری انجام ندهند.
این متخصص کودکان تشریح کرد: کودک باید برای خواب جای ثابتی داشته باشد و دمای اتاق از 24 درجه سانتی‌گراد بیشتر نباشد همچنین نور خانه در شب ملایم بوده و سر و صدا به حداقل ممکن برسد.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین توصیه کرد که کودک شام را 2 تا 3 ساعت قبل از خواب بخورد و قبل از مسواک زدن نیز، یک لیوان شیر ولرم یا شیرموز یا شیر با کیک مصرف کند که هم سیر شود و هم راحت‌تر بخوابد.

7 باور غلط در مورد نوزادان
مجموعه: دانستنيهاي نوزادان

1. در هوای گرم به کودک آب بدهید
این عقیده درست نیست. نوزادان نیز همچون بزرگسالان باید رطوبت بدن خود را حفظ کنند. در برخی موارد، پزشک کودک توصیه می کند آب بدن کودک را با مایعات تامین کنید. اما بیشتر کودکان باید از طریق شیر مادر یا شیر خشک کمبود آب را جبران کنند.
هنگامی که هنوز کلیه نوزاد به طور کامل رشد نکرده است، بدن او آمادگی دفع آب را ندارد. در نتیجه، این مساله باعث به هم خوردن تعادل الکترولیت و سدیم در بدن کودک می شود. اصولا نوزادان از شش ماهگی به بعد می توانند آب بنوشند اما در صورت نیاز این مساله را با دکتر او هماهنگ کنید. کودک پس از یک سالگی، می تواند به طور عادی و مرتب آب بنوشد.
2. می توان دوز کمی از داروی بزرگسالان برای کودکان استفاده کرد
برخی از داروها برای کودکان خطرناک هستند و حتی پایین آوردن دوز آن نیز خطرش را کم نمی کند. داروهای سرماخوردگی – حتی آنهایی که مخصوص کودکان است –برای استفاده برای نوزادان یا کودکان زیر 4 سال ایده خوبی نیست. از عوارض جانبی این داروها برای کودکان باید به افزایش تپش قلب و بیماری های تنفسی اشاره کرد.
داروهایی که برای مشکلات سینوسی بزرگسالان هستند نیز برای نوزادان و کودکان خطر دارند و به هیچ وجه نباید از آنها استفاده کرد. از جمله این داروها باید به آنتی هیستامین و آنتی بیوتیک اشاره کرد. کودکانی که هنوز سینوس های آنها به رشد کامل نرسیده است نباید از این داروها استفاده کنند. عوارض جانبی این داروها برای کودکان شامل دردهای معده، مشکلات پوستی و اسهال است.
داروهای بزرگسالان بیشتر از اینکه خاصیت درمانی برای کودکان داشته باشند موجب بیماری های دیگر در آنها می شوند.
3. دندان درآوردن باعث تب کردن کودک می شود
برخی از والدین اعتقاد دارند دندان در آوردن کودک باعث تب او می شود. اما تحقیقات علمی رابطه ای میان این دو پیدا نکرده اند. نتیجه این حرف چیست؟ این است که دندان درآوردن باعث تب نمی شود و والدین باید تحقیق کنند که چه مساله ای باعث تب کردن کودکشان شده است.

4. ویدئوهای آموزنده باعث یادگیری سریع تر کودکان می شوند
برنامه های کمک آموزشی برای پرورش و یادگیری بیشتر کودکان بسیار کمک کننده هستند اما نه تا پیش از 2 سالگی. کارشناسان و محققان توصیه اکید دارند تا پیش از دو سالگی از هیچ نوع برنامه آموزشی برای کودکان استفاده نشود. استفاده از برنامه های کمک آموزشی و حتی تماشای تلویزیون در کودکان منجر به دیر زبان باز کردن کودک می شود.
5. واکر به کودک کمک می کند تا سریع تر راه برود
برخی از والدین برای کودک خود واکر تهیه می کنند تا هم سرگرم شود و هم بتواند با کمک آن سریع تر راه بیفتد. اما این وسیله نه تنها مفید نیست که خطرناک نیز هست.
واکر باعث می شود تا کودک دیرتر خودش به تنهایی راه برود. بیشتر والدین تصور می کنند راه رفتن کودکان با کمک واکر امن است و خودشان هم ناظر حرکات او هستند. اما آمار نشان می دهد تا والدین بخواهند واکنش نشان دهند، کودک افتاده و آسیب دیده است.
6. ضربه گیرهای تخت کودک از سر آنها هنگام خواب محافظت می کنند
برخی از والدین تصور می کنند نوزادان هنگام خواب ممکن است سرشان به دیوارهای تختخواب برخورد کند و آسیب ببیند. به همین دلیل برای آنها ضربه گیر تهیه می کنند. اما این عقیده درستی نیست. نوزاد هنوز آن قدر رشد نکرده است که بتواند خودش را به اطراف تخت برساند.
در عوض، این ضربه گیرها خطر خفه شدن برای کودکان دارند زیرا ممکن است از کاسه سر نوزاد جدا شوند.
7. استفاده از شیر مادر برای عفونت گوش
در حالیکه بهترین غذا برای نوزاد، شیر مادر است اما برخی از والدین از این شیر استفاده های دیگری هم می کنند. برخی والدین اعتقاد دارد با ریختن چند قطره شیر مادر داخل گوش نوزاد یا کودک می توان عفونت گوش او را از بین برد. اما باید بدانید این روش به هیچ عنوان کارساز نیست و ممکن است باعث ایجاد عفونت های دیگری در کودک بشود.
شیرمادر در خود آنتی بادی دارد که برای بدن مفید است. اما شیر مادر سرشار از قند است که باکتری ها برای رشد خود بسیار به آن علاقه دارند. شیر مادر فقط برای نوشیدن نوزاد مفید است و استفاده دیگری از آن نمی توان کرد.
منبع:bartarinha.ir

مانع بازی بچه ها نشوید!
مجموعه: تعلیم و تربیت

زندگی آپارتمانی دردسرهای زیادی برای بچه های این روزگار درست کرده اما شما به عنوان والدین این بچه ها، مراقب باشید تا دردسرهایشان را بیشتر نکنید! اگر جزو آن دسته از پدر و مادرهایی هستید که مرتب به فرزندتان می گویید ندو، بازی نکن، نپر، بنشین و دوست دارید بچه سرش را با تلویزیون و بازی های کامپیوتری گرم کند، باید بگوییم سخت در اشتباهید. چون روانشناسان می گویند بازی کودکان موجب کنترل خشم، ترس و اضطراب آ‌نان می‌شود.

بازی، وسیله‌ای بسیار مهم برای از بین بردن مشکلات هیجانی و عاطفی فرزندان از جمله خشم‌، ترس و اضطراب است. بسیاری از بازی‌ها باعث تخلیه هیجانات کودک می‌شود و خشم او را می‌کاهد. وقتی فرزند شما هنگام بازی در نقش قهرمانی خوب ظاهر می‌شود و با موجودی پلید مبارزه می‌کند، در حقیقت خشم خود را کنترل می‌کند. او وقتی نقش هیولا را بازی می‌کند، در واقع ترس خود از هیولان را کاهش می‌دهد و زمانی نیز با ایفای نقش فردی شجاع در بازی و مبارزه با بدی‌ها و زشتی‌ها، بر تشویش درونیش پیروز می‌شود.

وقتی کودک در دکتر بازی عروسک خود را معاینه و به آن آمپول تزریق می‌کند، در حال کاهش ترس خود از پزشک و آمپول است و هنگام ترس از دزد، نقش پلیس و زمان ترس از آتش، نقش آتش‌نشان را بازی می‌کند. کودک در بازی، به علت وقوع رخدادها پی‌می‌برد و خود این آگاهی عاملی برای کاهش ترس است؛ برای مثال وقتی با سوزن بادکنکی را می‌ترکاند، یاد می‌گیرد که سوراخ شدن و ترکیدن بادکنک با صدا همراه است و از آن پس کمتر از صداها می‌ترسد. والدین نیز می‌توانند از طریق بازی با کودک، در کاهش مشکلات هیجانی- عاطفی او از جمله ترس موثر باشند.
منبع:aftabir.com

اختلال افسردگی درکودکان ونوجوانان
13 آذر
1392

اختلال افسردگی درکودکان ونوجوانان

اختلال افسردگی درهمۀ رده های سنی کودکان بروزمی کنند،امابا افزایش سن شیوع آنها افزایش می یابد.
کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلالات افسردگی، اغلب دچار تحریک پذیری، کناره گیری از خانواده و همسالان، افت تحصیلی ونهایتاً انزوای اجتماعی میشوند.حدود1-6درصدکودکان ونوجوانان دچاراختلال افسردگی اساسی هستند.شیوع افسردگی دردخترها وپسرها درکودکی یکسان است اما دربرخی مطالعات میزان آن رادرپسرها مختصری بیشترگزارش کرده اند.درحالیکه درنوجوانان، میزان افسردگی دردختران دو برابر پسران است. میزان شیوع تجمعی افسردگی در نوجوانان بزرگتربین 14-25 درصد است. که افزایش قابل توجهی را نشان می دهد.

سبب شناسی :
عوامل ژنتیک :ژن های MAOA و HTT -5بعنوان عوامل آسیب پذیری به اختلال افسردگی شناسائی شده اند.

عوامل خانوادگی : وجود افسردگی دریکی ازوالدین،خطرابتلای فرزندان را دوبرابرمی سازد.اگرهردو والدین مبتلا باشند،احتمال ابتلای فرزندان چهاربرابرمیشود.

عوامل بیولوژیک : ترشح هورمون رشد در کودکان مبتلا به افسردگی بیشترازکودکان سالم است. در خصوص ترشح کورتیزول در دوره افسردگی بعضی ازمطالعات افزایش ترشح کورتیزول رانشان داده اند. درپلی سومنوگرافی، کاهش نهفتگی REM و افزایش تعداد دوره های REM گزارش شده است.درتصویربرداری با MRI، کاهش حجم لوب پیشانی وافزایش حجم بطنهای مغزی مشاهده شده است.

عوامل اجتماعی : تعارض درخانواده،سوء رفتاریا مسامحه با کودک،وضعیت نامناسب اقتصادی-اجتماعی طلاق ازعوامل مؤثردربروزافسردگی درکودکان می باشد.
برخی شواهدحاکی است پسربچه هایی که قبل ازسن 13سالگی پدرخودراازدست داده اند،مستعد ابتلا به افسردگی می باشند.

تشخیص:در بسیاری از موارد شیوع افسردگی تدریجی بوده و در کودکی بروز می کند که سال ها دچاربیش فعالی،اختلال اضطراب جدایی یا علائم افسردگی متناوب بوده است.
برای تشخیص اختلال افسردگی اساسی،حداقل باید 5 علامت در یک دوره 2هفته ای وجود داشته باشد.

ازجمله علائم ضروری : خلق افسرده یا تحریک پذیر.فقدان علاقه یااحساس لذت ناتوانی دروزن گیری.بی خوابی یا پرخوابی روزانه. تحریک یا کندی روانی-حرکتی.خستگی روزانه یا فقدان انرژی.احساس بی ارزشی یا احساس گناه. کاهش توانایی تفکرو تمرکز.

سیر و پیش آگهی : شروع اختلال درسنین پائین ترو وجوداختلالات متعدد، نشانگر پیش آگهی بدتری است.
طول متوسط دوره افسردگی درکودکان ونوجوانان 9ماه است.20تا40درصدنوجوانان مبتلابه افسردگی اساسی،ظرف 5 سال پس ازافسردگی مبتلا به اختلال دوقطبی یا BMD می شوند.

درمان : درمان تلفیقی شامل دارو درمانی و روان درمانی، راهبرد مطلوب دردرمان افسردگی کودکان و نوجوانان محسوب می شوند.

دکتر محمد طلوعی

اختلالات روانپزشکی پس از زایمان :

یکی ازاختلالات روانپزشکی که همواره متخصصین وخانوادها با آن روبرو می باشند.اختلالات روانپزشکی بدنبال زایمان می باشد.دواختلال عمده بدنبال زایمان درزنان قابل ذکرمی باشد1- افسردگی های پس اززایمان 2- سایکوزهای پس اززایمان. تشخیص به موقع و درمان های روانپزشکی و حمایتهای روانشناختی می توانند درتسریع بهبودی و پیشگیری ازعوارض دواختلال مذکورمؤثر واقع شوند. لازم بذکراست سایکوزهای پس از زایمان یک اورژانس روانپزشکی محسوب می گردد.پس اززایمان امکان بروز تغییرات خلقی همانند احساس اندوه- بغض کردن وتمایل به گریه درزنان وجود دارد که این تغییرات اغلب بدنبال تغییرات درشرایط خانوادگی – مسئولیت های نوزاد بخصوص درفرزند اول و جایگاه جدید مادرشدن و حتی تغییرات هورمونی وعوامل ژنتیکی و روانشناختی و برخی ازموارد بوجود می آید.

معمولاً این تغییرات گذرابوده وحداکثردرطی7-10روزازبین خواهند رفت ،اگرعلائم ازمدت زمان ذکرشده فراتر رفته و با اختلال عملکرد درمحورهای خانوادگی – اجتماعی و… شخص بوجود آید ، قطعاً مراجعه به پزشکان متخصص اعصاب وروان چهت ارزیابی ودرمان باید صورت پذیرد.

ازعلائم افسردگی پس از زایمان احساس اندوه – اضطراب – گریه کردن – اختلال درتمرکز- احساس خستگی – بی انگیزگی – کاهش انرژی – ناامیدی واختلال خواب به مدت بیش از یک هفته می باشد لذا درچنین شرایطی مراجعه به متخصص اعصاب وروان الزامی بوده وتشخیص وشروع درمان به موقع می تواندازعواقب جدی افسردگی پس اززایمان پیشگیری نماید.

ازعوامل مهمی که وضعیت فوق راتشدید می نماید می توان به مشکلات روحی وروانی مادرقبل ازبارداری-شرایط نامناسب زندگی- عدم حمایتهای عاطفی همسر ویا سایرافرادخانواده- عوارض زایمان- مشکلات نوزاد اشاره نمود.

استراحت کافی مادر-حمایتهای عاطفی همسرو سایرافرادخانواده – رژیم غذائی مناسب- ورزش و رعایت توصیه های متخصصین مربوطه به خصوص درمادرانی که سوابق این بیماری را داشته اند میتوانند درپیشگیری و بهبودی و تعدیل افسردگیهای پس اززایمان نقش مهمی راداشته باشند درپایان ذکراین نکته بسیارضروری است که صورت بروز علائمی همانند تمایل به خودکشی- آسیب رساندن به خود یا فرزند یا دیگران ویا بروزهرگونه هذیان و یا توهم و اختلال شناختی و هوشیاری و یابروزسایکوزهای پس اززایمان اورژانس روانپزشکی محسوب گردیده و بیمارباید فوراً دربیمارستان تحت نظرمتخصص اعصاب و روان بستری گردد.

نویسنده:دکتر امیر رضا جعفری نیا

هدف از مشاوره
19 آبان
1392

مشاوره در روان شناسی یعنی روشهایی تعیین گردد تا به فرد کمک شود که خود را بشناسد. منظور و هدف از اینکه فرد خود را بشناسد، این است که با این شناسایی خود به صورت انسانی موثرتر و خلاقتر و در نتیجه شادمان‌تر درآید. با استفاده از فنون ارائه شده در روان شناسی مشاوره ، فرد نه تنها وضع فعلی خود را درک می‌کند، بلکه از آنچه که به صورت آن در خواهد آمد، نیز آگاه می‌شود. هدف افزایش رشد شخصی و روانی فرد در مسیر رشد اجتماعی است.بدین ترتیب روان شناسی مشاوره دارای دو هدف می‌باشد: اهداف آنی و اهداف آتی.

اهداف آنی روان شناسی مشاوره: شناسایی و کاربرد روشهایی که راهنمایی‌های لازم را در حل مشکلات مختلف از قبیل مشکلات تحصیلی ، خانوادگی ، شغلی و … به فرد ارائه می‌کند که آن را علاج واقعه قبل از وقوع می‌دانند و باعث جلوگیری از اتلاف سرمایه مادی و معنوی فرد می‌شود.
اهداف آتی و نهایی روان شناسی مشاوره: این اهداف عبارت است از شناسایی و کاربرد روشهایی که فرد خود قادر باشد یا بتواند که با بینش صحیح به حل مشکلات خویش پرداخته و عاقلانه رفتار نماید.

در مشاوره روان شناسی شرح حال شامل مهمترین اطلاعاتی است که به درمانگر کمک می کند که اختلال یا اختلالات شناسایی شود و سپس به بررسی معاینه وضعیت روانی پرداخته می شود. شکایت اصلی بیمار، بیماری کنونی ، تاریخچه روانپزشکی، تاریخچه شخصی و اجتماعی بیمار مورد بررسی قرار می گیرد و در نهایت درمانگراز اطلاعات به دست آمده در تشخیص پنج محوری DSM-IV استفاده می نماید.

ایلناز دشتی

اختلال شخصیت و انواع آن

اختلال شخصیت عبارت است از: «یک الگوی با دوام و پایدار از رفتار و تجربه درونی که به طور قابل ملاحظه‌ای با انتظاراتی که از شرایط فرهنگی فرد وجود دارد متفاوت باشد، فراگیر و غیرقابل انعطاف باشد، شروعش به دوران نوجوانی یا اوایل بلوغ برگردد، در طول زمان پایدار باشد و به ناراحتی یا آسیب‌دیدگی روحی منجر گردد.» به دلیل آن که این اختلالات، مزمن و فراگیر هستند. می‌توانند به اختلال جدّی در کار کرد و زندگی روزمره بیانجامند.

در چهارمین ویرایش کتابچه تشخیصی و آماری اختلالات روانی، اختلالات شخصیت در چهار دسته (کلاستر) گروه بندی شده اند. هر اختلال شخصیت، همزمان تا اندازه یی ویژگی های دیگر شخصیت های دسته (کلاستر) دربرگیرنده خود را نیز همراه دارد.

کلاستر A نخستین دسته است که سه اختلال شخصیت تنهایی گزین- درخودمانده (اسکیزوئید)، بدبین و بدگمان (پارانوئید) و شگفت انگیز و خرافاتی (اسکیزوتایپال) را دربرمی گیرد. وجه مشترک شخصیت های کلاستر A، گونه یی زندگی خاص و خصوصی داشتن، جدا از اجتماع ماندن، عجیب و غریب بودن و سردی هیجانی و عاطفی است. احتمال فراوانی وجود دارد که هر یک از این سه شخصیت، دارای ویژگی هایی از دو شخصیت دیگر نیز باشند.

کلاستر B شامل چهار اختلال شخصیت نمایشگر (هیستریونیک)، خودشیفته (نارسیسیستیک)، مرزی- آشفته و آشوبناک (بوردرلاین) و ضداجتماعی و جامعه ستیز (آنتی سوشیال) است که هر یک از آنها به گونه یی ژرف و جدی دارای ویژگی های کم رنگ و پررنگ از آن سه دیگر هستند. از این رو بسیاری از روانپزشکان و روانشناسان در کار بالینی خود چندان این چهار شخصیت را از یکدیگر جدا نمی کنند. وجه مشترک شخصیت های کلاستر B، کردارهای نمایشی، خلق بی ثبات، نامتعادل و تحریک پذیر، گرمی عاطفی و پرشوری هیجانی، ماجراجویی و تازه (تنوع) خواهی است.

کلاستر C نیز سه اختلال شخصیت وسواسی-جبری (نظام مند و چارچوب مدار)، وابسته و مردم گریز-پرهیزمدار را دربرمی گیرد که وجه مشترک این سه، همواره هراسان، نگران و دوراندیش بودن و محتاط، محافظه کار و مضطرب زیستن است. هرچند هر یک از این سه اجزا و ویژگی هایی از دو شخصیت دیگر کلاستر C را دارا هستند اما باید اذعان کرد که تا اندازه یی شخصیت وسواسی-جبری (نظام مند و چارچوب مدار) از دو دیگری متفاوت تر و متمایزتر به نظر می رسد.

دو اختلال شخصیت پرخاشگر- منفعل (لجباز، مقابله جو و منفی گرا) و افسرده (دپرسیو) که در هیچ یک از این سه دسته قرار نمی گیرند، در کنار اختلالات شخصیت آزارگر (سادیستیک) و آزارگر- آزارخواه (سادومازوخیستیک) در دسته چهارمی با عنوان «دسته به گونه دیگر مشخص و بیان نشده» کلاستر (NOS) جای داده شده اند. شخصیت افسرده (دپرسیو) وجوه اشتراک اندکی با سه شخصیت دیگر کلاستر NOS دارد و بیشتر به شخصیت وسواسی – جبری (نظام مند و چارچوب مدار) شباهت و نزدیکی دارد.

نکته ای که اغلب از سوی بسیاری از درمانگران نادیده گرفته می شود، این واقعیت پیدا و پنهان است که تشخیص گذاری اختلال شخصیت برای افراد لزوماً نیازمند وجود اختلال و نبود کارکرد حرفه یی در کار روزمره شان نیست، چرا که در بسیاری موارد اختلال شخصیت در کارکرد حرفه یی فرد کاستی و مشکلی نمی آفریند و از آنجا که با خودسازه (Ego) فرد نیز همخوان است، احساس تنش و تشویشی نیز برای او فراهم نمی کند بلکه بیشتر در روابط بین فردی او با دیگران (اطرافیان و اجتماع) مشکل پدید می آورد و نزدیکان فرد دارای اختلال شخصیت را دچار رنج و عذاب و دشواری می کند.

بسیاری از افراد دچار اختلال شخصیت خودشیفته، مرزی- آشفته، نمایشگر، بدبین و بدگمان، وسواسی-جبری، افسرده، تنهایی گزین- درخودمانده، پرخاشگر- منفعل می توانند در عین مبتلابودن به اختلال شخصیت، در عمل از کارکرد و توانایی تحصیلی و حرفه یی بالاو کم مانندی برخوردار باشند.

گردآورنده:ایلناز دشتی

منبع:Kaplan synopsis of psychiatry,DSM

نقش والدین در رفتار کودک
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

رفتار طبیعی کودک به رشد هیجانی ، جسمانی ، شخصیتی و سن او بستگی دارد. به رفتار یک کودک زمانی مشکل گفته میشود که با انتظارات والدین تناسب نداشته باشد یا اینکه به طورآشکار مخرب باشد . رفتار طبیعی یا سالم یک کودک معمولا” به واسطه محیط اجتماعی وفرهنگی ورشدی او مشخص میشود . شناخت انتظارات بجا از رفتار کودک که با سن او هم متناسب باشد به ما کمک می کند که رفتار بهنجار را از رفتار نابهنجار تشخیص دهیم.
از دست ما والدین چه کمکی جهت تغییر رفتار کودک بر می آید؟
کودکان دوست دارند رفتارهایی را که برای ان پاداش دریافت کرده اند را ادامه دهند واز رفتارهایی که به خاطرانها مورد بی توجهی قرار گرفته اندخود داری کنند . ثبات و یکپارچگی واکنش شما به یک رفتار بسیار حائز اهمیت است . چون پاداش و توبیخ یک رفتار واحد ( در زمانهای مختلف کودک را دچار سردرگمی ) می کند . وقتی که رفتار فرزند شما مشکل افرین است سه گزینه پیش روی شما قرار دارد:
الف – متقاعد می شوید که مشکلی در کار نیست چون رفتار کودک با سن او متناسب است.
ب – از طریق نادیده گرفتن وتنبیه سعی می کنید مانع بروز ان شویدج- اینکه به واسطه پاداش و تقویت ترجی می دهید در فرزندانتان رفتار جدیدی را شکل دهید.
چگونه می توانیم از بروز رفتار اشتباه فرزندانمان جلوگیری کنیم؟
بهترین راه جلوگیری از رفتار ناخواسته کودکان، نادیده گرفتن ان رفتار است . این شیوه در یک برهه از زمان بیشترین کارایی را دارد ، هنگامی که می خواهید رفتاری ، بلا فاصله متوقف شود می توانید از روش < محرومیت موقتی ) استفاده کنید.
چگونه روش محرومیت موقت را به کار ببریم؟
از قبل تعیین کنید که چه رفتارهایی منجر به محرومیت موقت خواهد شد . معمولا” برای قشرق پرخاشگری یا رفتار مخاطره آمیز از این روش استفاده می کنند . برای محرومیت موقتی مکانی را انتخاب کنید که برای کودک نه خوشایند است و نه خیلی ترس اور مانند: ساکت نشستن روی صندلی یا گوشه ای از پارک بچه . وقتی هم که خارج از منزل هستید از مکانهایی مانند ماشین و ایستادن در کنار صندلی پارکی که در آن نشسته اید برای محرومیت موقتی استفاده کنید.
وقتی که رفتار غیر قابل قبولی از او سر می زند بگویید که رفتارت غیر قابل تحمل است و هشدار دهید که اگر به رفتارش ادامه دهد و نخواهد از کاری که می کند دست برندارد از محرومیت موقتی استفاده خواهید کرد . خونسردی خود را حفظ کنید وبه کودک چپ چپ نگاه نکنید. اگر دیدید که او به رفتار اشتباه خود ادامه می دهد. به ارامی اورا به مکان بازداشت موقت ببرید اگر امکان دارد برای کودک مشخص کنید که چه مدت در محرومیت خواهد بود . با این کار او متوجه خواهد شد که زمان محرومیت چه وقت تمام خواهد شد .
زمان محرومیت موقتی باید کوتاه باشد معمولا” یک دقیقه به ازای هر سال سن وبلافاصله از زمانی شروع می شود که کودک به محل محرومیت برده می شود یا از زمانی شروع می شود که کودک ساکت می شود . شما باید در موقعیتی قرار بگیرد که صدای کودک ساکت می شود . شما باید در موقعیتی قرار بگیرید که صدای کودک به شما برسد اما او نباید از این مسئله اگاه باشد. اگر فرزند شما موقعیت محرومیت را ترک کرد شما به ارامی و نه با ترش رویی به مکان مورد نظر برگردانید و زمان را مجددا” تعیین کنید. هنگامی که زمان محرومیت به پایان رسید اجازه دهید او از ان موقعیت خارج شود. رفتار نامناسب او را به رخش نکشید اما در جستجوی راههایی باشید که رفتارهای مناسب اورا مورد تقویت و پاداش قرار دهید.
چگونه می توانیم یک رفتار جدید و مطلوب را در کودک مان تقویت کنیم؟
یکی از راههای تقویت و تشویق رفتار مناسب در کودکان به کار گیری نظام پاداش دهی است . این شیوه که در کودکان بالای دو سال قابل استفاده است کارایی بسیار بالایی دارد برای اینکه این شیوه موثر واقع شود به دو ماه زمان نیاز دارد، رفتار کودک را یادداشت کرده وبه خاطر بسپارید شکیبایی خودتان را حفظ کنید و مطمئن باشید اینگونه عمل کردن به شما کمک شایانی خواهد کرد.
یکی دو تا از رفتارهای کودکتان را که دوست دارید تغییر دهید ، انتخاب کنید ( مانند عادات خوابیدن ، مسواک زدن و جمع و جور کردن اسباب بازی ها ) پاداشی را در نظر بگیرید که برای او لذت بخش است . مثال از پاداشهایی خوب عبارتنداز : خواندن یک داستان اضافی هنگام خواب ، به تاخیر انداختن زمان خواب کودک به مدت نیم ساعت ، یک غذای حاضری که بچه دوست دارد ، یا برای کودکان بزرگتر می توانید امتیازاتی بدهید تا بتوانند از ان امتیازات جهت تهیه اسباب بازی های مورد علاقه خود استفاده کنند .

این امتیازات میتوانند مبلغ کمی پول یا هر چیز دیگری که مناسب شرایط کودک شماست باشد . علت پاداش دادن واینکه چه رفتاری را از کودک خود انتظار دارید به او توضیح دهید . برای مثال بگویید اگر قبل از تمام شدن برنامه تلویزیون لباس خواب خود را بپوشی و مسواک بزنی می توانی نیم ساعت بیشتر بیدار بمانی لازم به ذکر است که در هر زمان یک رفتار را در نظر بگیرید اگر کودک شما انچه که می خواهید انجام داد به او پاداش بدهید .
اگر ضرورت ایجاب کرد در انجام ان کار به اوکمک کنید . اما خودتان را زیاد درگیر نکنید چون هر گونه توجه از جانب والدین حتی توجهات منفی برای کودکان بسیار پاداش دهنده است ، انها ممکن است ترجیح دهند بیشتر از هر پاداشی توجه والدین را به خود جلب کنند مانند پنج دقیقه دیگر مانده که وقت بازی تمام شود . برای شما که می خواهید رفتار جدیدی را برای فرزندتان بیاموزید بسثیار مفید خواهد بود . این سیستم به شما کمک می کند از به کار گیری خشونت اجتناب کنید وبدین طریق کودک شما تنبیه نمی شود هر چند رفتار مورد انتظار شما را بجا نیاورده باشد و به سادگی پاداش هم بدست نمی اورد . بهترین روش پاداش دهی به کودکان کدام است؟
بهترین روش برای جلوگیری از وقت تلف کردن کودکان چیست؟
از کودک بخواهید کاری را انجام دهد برای این کار زمانی را تعیین کنید . اگر کودک کارش را قبل از تمام شدن زمان مقرر به اتمام رساند به او پاداش دهید . در کل وقت داده شده به کودک برای انجام وظیفه محول شده زمان متناسب را در نظر بگیرید وپنج دقیقه هم به سر جمع وقت داده شده بیفزایدصحیح ترین رفتار با بازی با کودک بیاموزید. فهرستی از رفتارهای مناسب را در قالب یک جدول تهیه کنید و وقتی کودک رفتار صحیح را انجام داد به او یک ستاره بدهید. بعد از اینکه کودک چند تا ستاره کسب کرد ( با توجه به سن کودک ) به او پاداش بدهید .
نمرات خوب نمرات بد ( بهترین روش برای کودکان مشکل دار و پیش فعال است .) در ازای انجام هر کار یا رفتار مناسب در جدول یا کف دست کودک یک نمره بگذرایید . برای مثال اگر می بینید فرزندتان به ارامی بازی می کند و یا به حل یک مسئله مشغول است بدون انکه با کسی درگیر شود ، یا اسباب بازیهایش را جمع و جور می کند ، یا کتاب می خواند شما می توانید در جدول برای او یک نمره مبذول کنید .
اگر شما به شیوه ای که گفتیم عمل کردید زمانی به کودک پاداش می دهید که رفتار مناسب او بیشتر از رفتار منفی اش باشد . ایجاد لحظات ارامش ( این مورد معمولا” برای زمانی که در حال تهیه غذای شام هستید مناسب است ) از کودک بخواهید به تنهایی و یا با یک خواهر و یا برادر به ارامی بازی کند ( به مدت سی دقیقه ) مرتبا” به او سر بزنید ( هر دو پنج دقیقه با توجه به سن کودک)وقتی که آنها ساکت هستند و یا به آرامی بازی می کنند برای هرچند دقیقه به آنها یک پاداش یا یک امتیاز ( ستاره ) بدهید. به تدریج فاصله ها را افزایش دهید ( به جای اینکه هر دو یا پنج دقیقه به کودک سر بزنید در هر سی دقیقه اورایک بار چک کنید) ولی برای هر دوره از زمان که کودک ساکت است یا به آرامی بازی می کند پاداش داده و آن را قطع نکنید .
چه کمک های دیگری از دست ما برای ایجاد رفتارهای مطلوب در کودکمان بر می اید؟
لیست کوتاهی از قوانین اساسی خانواده را تهیه کرده و آنها را با فرزندانتان مرور کنید . از به کار گیری مشاجرات شدید و موقعیتهای منتهی به شکست بپرهیزید . وقتی فکر می کنید واکنش افراطی از خود نشان می دهید بهتر این است که عقل سلیم را در مشکل گشایی و حل مسئله به کار ببرید. حتی اگر مجبور شوید در روش تنبیه و پاداش دادن خودتان را نامتعادل و دو گانه عمل کنید ولی تا انجایی که امکان دارد از این الگوی تربیتی اجتناب کنید چون کودکتان را دچار سردرگمی می کنید.
شخصیت واقعی فرزندتان را بپذیرید . او خجالتی ، اجتماعی، کم حرف، پر حرف یا فعال است . اساس واقعی شخصیت خیلی قابل تغییر نیست و خیلی نمی توان ان را تغییر داد . سعی نکنید موقعیتی را بوجود آورید که فرزندتان شما را بد عنق کند. چنین موقعیتهایی عبارتنداز تحریک بسیار شدید ، خستگی و کسلی بیش از حد . در مقابل دیگران از فرزندتان انتقاد نکنید رفتار بد کودک را به توضیح داده و تفهیم کنید . اما به شخصیت او بر چسب نزنید زمانی کودکان را مورد تعریف و تمجید قرار دهید که لایق آن باشند کودکان خواهان و محتاج توجه والدین هستند . سعی کنید آنها را با ملاطفت نوازش کنید.

منبع:moshavereh.kiau.ac.ir

جلوگیری از نق زدن کودکان
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

بچه ها می دانند که چرا آنها نق می زنند؛ به خاطر اینکه موثر است. با این حال این بدین معنی نیست که شما نمی‌توانید از آن جلوگیری کنید.

«آن کرافورد» سه بچه بین سنین 8 تا 14 ساله دارد. بنابراین او سهمش از نق زدن را شنیده است. او می گوید: «بچه های من برای انجام کارهای عادی و روزمره نق می زنند. یا در مورد اینکه چقدر بی انصافی است، که یکی چیزهایی را بگیرد و دیگری نگیرد. من می‌خواهم بگویم نق زدن تقریبا با حریم می‌آید». به گفته «لارل اسکاتز» پزشک متخصص اطفال Bay Area، بچه‌ها برای دلیلی بسیار ساده نق می‌زنند. به خاطر اینکه موثراست«نق زدن توجه والدین را جلب می‌کند. نق زدن بسیار زیاد موثر است، چون والدین نمی‌توانند به آن توجه نکنند».

جلوگیری از نق زدن
«اسکالتز» می گوید که، این یک راهبرد هشیار نیست، اما یک رفتار آموخته شده است؛ و اغلب، والدین در آن نقش دارند. اگر کودک چیزی را مودبانه درخواست کند و والدین برای اولین بار یا دومین بار پاسخ ندهند، کودک صدایش را بالاتر می‌برد. ممکن است یک بچه کوچک، سر و صدا یا حتی قشقرق راه بیندازد. اما بچه بزرگتر که خودداری بیشتری دارد، بیشتر احتمال دارد که ناله کند. برای جلوگیری از ناله کردن، اسکالتز به والدین توصیه می‌کند، که برای توجه کردن به بچه‌ها، منتظر نمانید تا آنها پریشان شوند. او می‌گوید:«مهم است که اگر می‌توانید، به اولین کوشش برای توجه پاسخ دهید. اگر در حال تلفن صحبت کردن هستید، یا در حین یک گفتگو، با فرزندتان تماس چشمی برقرار کنید و یک انگشت را بالا بیاورید، بنابراین او می‌فهمد که شما تا دقیقه‌ای دیگر با او خواهید بود. سپس در سریع ترین زمان ممکن که می توانید مودبانه این کار را انجام دهید، به فرزندتان توجه کنید».

درخواستی برای توجه
بکی بیلی، مربی و روان شناس رشد می گوید، هنگامی که ناله اتفاق می‌افتد، والدین باید یک نفس عمیق بکشند و به خودشان یادآوری کنند که کودک قصد عصبانی کردن آنها را ندارد. در واقع کودک درخواست کمک دارد. بیلی می‌گوید: «با عبارات من پاسخ بدهید. و روشی را که می‌خواهید کودک صحبت کند مدل قرار بدهید. چیزهایی مانند این بگویید: من نق زدن را دوست ندارم. اگر تو یک لیوان شیر می‌خواهی، بگو یک لیوان شیر می‌خواهم. سپس دقیقا کلمات و تن صدایی را که می‌خواهید کودک استفاده کند، مدل قرار بدهید».

بیلی پیشنهاد می‌کند، اگر کودکتان به ناله کردن ادامه می‌دهد و شما مطمئن هستید که این ناشی از درد یا بیماری نیست، به رفتار بعد از ناله کردن توجه کنید، تا پیام بزرگتری را که می‌رساند، تشخیص دهید. «از خودتان بپرسید آیا من پرمشغله تر از معمول شده‌ام؟ آیا روال عادی بچه من تغییر کرده است؟ آیا خواهر یا برادری، بنا به هر دلیلی، به توجه بیشتری نیازمند است؟» اغلب، ناله کردن علامتی است برای اینکه مجددا با کودکتان ارتباط برقرار کنید. وی پیشنهاد می‌کند که برای انجام آن، زمان‌هایی را برای با هم مطالعه کردن، غذا خوردن یا کارهای دیگری که کودک از آن لذت می‌برد، در نظر بگیرید. به گفته بیلی «ارتباط با کودک در زمانی کوتاه، یک یا دو بار در روز، می تواند تفاوت زیادی را برای خانواده ها جهت مقابله با رفتار دشوار ایجاد کند».

منبع:ravanagahi.ir

به حرفم گوش نکنی، لولو می‌خوردت!
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

درست و غلط‌های برخورد با ترس کودکان
انسان از همان روزهای نخستین، هنگام شب و با قرار گرفتن در تاریکی غارها و جنگل‌ها، صداهایی می‌شنید که از منشا اصلی آن‌ها بی‌خبر بود و به همین دلیل ترس از تاریکی به واکنشی همیشگی در او تبدیل شد. کودکان نیز در تاریکی دچار هراس شده و شدت ترس آن‌ها چند برابر بزرگسالان می‌شود.

ترس در کودکان
ترس‌های شبانه کودکان شامل؛ ترس از تاریکی، کابوس‌های وحشتناک است. متاسفانه این ترس‌ها خیلی مواقع در بزرگسالی نیز گریبانگیرشان می‌شود و آزاردهنده است. ترس از تاریکی حدود 2 تا 3 سالگی ظاهر می‌شود و در میان کودکان متفاوت است. یک شب از هیولا و شب دیگر از دزد و چیزهای دیگر می‌ترسند. ترس‌های شبانه کودکان شامل؛ ترس از تاریکی، کابوس‌ها و شخصیت‌های ترسناک است. این ترس‌ها همیشه هم در کودکی باقی نمی‌مانند و شاید در بزرگسالی نیز گریبانگیر شود. بسیاری از اینگونه ترس‌ها که اثر روانی بدی روی کودک داشته؛ در بزرگسالی نیز برای او آزاردهنده خواهد بود.

ترس از تاریکی نشانه هوش است
اصولا ترس از تاریکی همیشه بد نیست و نشانه هوش کودک است. زیرا این ترس از ذهن خلاق کودک بیرون آمده است و همانگونه که گفتیم این خلاقیت نشانه هوش کودک است. بنابراین والدین محترم باید بدانند که هرگز کودک هراسانشان را مورد تمسخر قرار ندهند و به ترس او احترام بگذارند حتی اگر از نظر آن‌ها آن ترس کاملا بی‌مورد باشد. بهتر است به جای مسخره کردن کودکتان با او صحبت کنید و ریشه ترس او را پیدا کنید. با همین گفتگوی ساده می‌توانید قوه تخیل کودکتان را محک بزنید و او را متوجه کنید از چیزهایی که تخیل می‌کند، هراس نداشته باشد.

جادوگر، اژدها و هیولا در تاریکی
همانطوریکه می‌دانید به راحتی می‌توان هر چیز وحشتناکی را در دل تاریکی تصور کرد و متاسفانه بزرگسالان مصونیت در برابر ترس‌های خیالی ایجاد نمی‌کنند؛ به همین دلیل بسیاری از کودکان از تاریکی، هیولا، جادوگر، اژدها و این‌جور چیزها هراس دارند. کودکان قوه تخیل بسیار قوی دارند و تا آنجا که به آن‌ها مربوط است اژدها، جادوگر، هیولا و … کاملا واقعی هستند. محققان ثابت کرده‌اند کودکانی که توان تشخیص موقعیت‌های خیالی و واقعی را ندارند بیشتر دچار اینگونه ترس‌ها می‌شوند. اکثر کودکان دوست ندارند در تاریکی یا در اتاقی که درش بسته است؛ بخوابند. بهتر است هنگام خواب، اتاق او را با چراغ کم نور، روشن نگه داریم. بدین ترتیب هرگاه کودک بعد از خوابی که می‌بیند بیدار شود، می‌تواند موقعیت خود را در اتاق پیدا کند و رویا را از واقعیت تشخیص دهد.

کودک هراسان نیازمند آرامش و امنیت
اصولا ترس از تاریکی این مساله را یادآوری می‌کند که کودک نمی‌داند در تاریکی چه کاری باید انجام دهد. خیلی مواقع این ترس برگرفته از تصورات ذهنی او درباره دزد و سایر موجودات خیالی‌ست که از اطرافیانش شنیده است. کودکانی که از تاریکی و تنهایی دچار ترس می‌شوند؛ بیش از هر چیز نیازمند احساس امنیت و آرامشی هستند که والدین می‌توانند به آن‌ها بدهند. همانگونه که گفته شد آن‌ها نیاز به امنیت خاطر و آسودگی از طرف والدینشان دارند تا بتوانند مرز واقعیت و خیال را به راحتی تشخیص دهند.

لولو شب می‌یاد سراغت
روانشناسان معتقدند نحوه صحبت کردن والدین با کودک می‌تواند یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار ترس در کودکان باشد. به طور مثال گفتن جملاتی مانند: «اگر به حرفم گوش نکنی لولو شب می‌یاد تو اتاقت و با خودش می‌بردت.» و سایر جملات از مواردی هستند که ترس کودکان را چندین برابر می‌کنند. پس والدین عزیز با پیدا کردن راهکارهای مناسب باید سعی کنند تا آرامش را به کودکانشان برگردانند و به آن‌ها کمک کنند تا بر ترس‌شان غلبه کنند. آرام کردن کودک با روش ایجاد ترس از موجودات خیالی، یکی از بدترین روش‌های تربیتی است که متاسفانه میان خانواده‌ها رواج دارد.

منبع:madaranmag.com

نکاتي در رابطه باجويدن ناخن در کودکان
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

جویدن ناخن نوعی تیک است که بیانگر نوعی از آسیب روانشناختی است. این آسیب می تواند درجات مختلفی داشته باشد، معمولا شدت این آسیب کم و ناچیز ولی در بعضی موارد قابل توجه و نیازمند درمان است.

آسیب های جسمی:
جویدن ناخن می تواند باعث عوارض موضعی شود که محدود به زخم های سطحی هستند و احتمال بروز عفونت را افزایش می دهند و می توانند موجب درماتیت تحریکی و یا عفونت شدید و تورم بند آخر انگشت شوند. برای درمان این عارضه ها لازم است تا ازپزشک متخصص اطفال و یا متخصص پوست کمک بگیرید. مهمترین ریسکی که وجود دارد تغییر شکل ناخن است به طوری که ناخن به شکل ناقص، بسیار نازک یا بسیار ضخیم و به طور کلی بدشکل رشد می کند. اگر این تیک درمان نشود و به شکل مزمن درآید ناخن ها برای همیشه تغییر شکل می دهند.

درمان های بازدارنده و کارآمد :
شیوه های مستقیم، کارآمدتر هستند. با کودک حرف بزنید و به دلایل و انگیزه هایش گوش کنید و سعی کنید به او بفهمانید که چرا نباید ناخن هایش را بجود و این کار را بدون وسواس و با صبر زیاد انجام دهید. ناخن جویدن عادتی است که اگر به وجود بیاید، زمان زیادی لازم است تا آن را از بین ببرید حتی ممکن است به چند سال نیاز باشد. اگر نمیتوانید به تنهایی این کار را انجام دهید بهتر است از یک روانشناس کمک بگیرید.

چه زمانی باید از روانشناس کمک گرفت :
برای تصمیم گیری درباره ی اینکه آیا به مداخله ی روانشناس نیاز هست یا خیر لازم است تا رفتار و خصوصیات کودک را مورد توجه قرار دهید. بهتر است عملکرد کودک را در مدرسه و محیط های دیگر زیر نظر بگیرید. همچنین به حساسیت های کودک، تیک های دیگر که ممکن است داشته باشد و به نوعی با ناخن جویدن مرتبط باشد و یا جایگزین آن باشند توجه کنید.

آیا به درمان دارویی نیازی هست :
بهتر است به جای استفاده از درمان های دارویی و سنتی از قبیل استفاده از فلفل و یا مواد تلخ با کودک حرف بزنید.به کودک در مورد اهمیت تصویری که هر فرد از خودش دارد توضیح دهید. با او درمورد آسیب های کوتاه مدت مانند تحریک و عفونت و آسیب های بلند مدت مانند تغییر شکل ناخن حرف بزنید. در مورد اهمیت دست های هر فرد در روابط با دیگران بگویید و اینکه بردن انگشتها در دهان و بعد از آن با دیگران دست دادن به هیچ وجه زیبا نیست. به او یادآور شوید که دیگران دوست ندارند ناخن های آسیب دیده و تغییر شکل داده را ببینند. در آخر به یاد داشته باشید که به جای استفاده از داروها و روش های غیر مستقیم بهتر است وقت بیشتری را به حرف زدن و قانع کردن کودک اختصاص دهید.

منبع:ninisite.com

نشانه های افسردگی در کودکان
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

یکی از اختلال‌های دوران کودکی، اضطراب و افسردگی‌ست که اگر به‌موقع، تشخیص داده شود، قابل درمان می‌باشد.

ترس و تشویش، شیوع اضطراب در کودکان را پایه‌ریزی می‌کند و در صورتی‌که این ترس‌ها، بیمارگونه نباشد، به‌صورت طبیعی خود را نشان‌می‌دهد. خجالتی و گوشه‌گیر بودن، جزو شایع‌ترین اضطراب‌های اجتماعی کودکان است که می‌تواند زندگی آنان را مختل کند. کودکان، ترس و اضطراب را از راه شرطی‌‌شدن فرامی‌گیرند. بروز ترس‌ها در کودکان، قابل پیش‌بینی نیست و در تمام سنین، یکسان نمی‌باشد.

نقش خانواده به‌عنوان عاملی در ایجاد اختلال اضطراب کودکان، همیشه مورد توجه قرارگرفته است. انتقال اضطراب از پدر و مادر به کودک، بر اثر مشاهده و الگوسازی رفتارها صورت‌می‌گیرد.

ارزیابی اضطراب در کودکان، از طریق مصاحبه و گزارش شخصی و درجه‌بندی نوع اضطراب و درنهایت تجویز دارو انجام می‌شود. به‌همین منظور باید دو مصاحبه‌ی جداگانه، یکی با کودک و دیگری با پدر و مادر صورت‌گیردتا میزان آشفتگی هیجانی در بروز اضطراب، مشخص شود.

کودکان می‌توانند برای مقابله با اضطراب و ناکامی، از روش‌های دفاعی مانند کناره‌گیری، انکارکردن، سرکوبی و فرافکنی استفاده کنند. کودک یاد گرفته همیشه از موقعیت‌ها و شرایط ناراحت‌کننده و محرک‌های آزاردهنده، کناره‌گیری کند تا در آرامش باشد. مکیدن انگشتان و شب‌ادراری، از علائم اضطراب است که حتی در سنین نوجوانی هم اتفاق می‌افتد. درواقع وقتی کودک نتواند راه‌هایی را برای مقابله با اضطراب بجوید، مجبور می‌شود به زمان خردسالی برگردد. در مرحله‌ی انکار، منکر واقعیت است و آن‌چه اتفاق افتاده را به‌نوعی سرپوش می‌گذارد. در مرحله‌ی سرکوبی، تلاش او در جریان فراموشی حالت‌های اضطراب، به‌کار می‌رود تا به‌تدریج آن‌را از ذهن خودآگاهش دور سازد اما در مرحله‌ی فرافکنی، هر حادثه و اتفاقی که در زندگی‌اش رخ‌می‌دهد را به دیگران نسبت‌می‌دهد. درنتیجه کودکانی که تمایل شدید به استفاده از مکانیسم‌های دفاعی در برابر اضطراب دارند، نمی‌توانند از روابط سالم عاطفی و ذهنی برخوردار باشند.امروزه اضطراب‌های اجتماعی کودکان، بیش‌تر به‌چشم می‌آید و عامل فرار کودک از اجتماع، مردم، دوستان، مجالس و میهمانی‌هایی‌ست که درواقع، با اضطراب‌های اجتماعی، بدنی، فکری و رفتاری روبه‌روست.

نشانه‌های اضطراب کودک در بعد جسمی (فیزیولوژیک) هم‌چون بزرگسالان، با تنفس تند، لرزش دست و پا، گرم شدن و سرخی صورت، گرفتگی صدا و تپش قلب، همراه استکه با آرام‌ساختن، قابل اصلاح می‌باشد و در بعد فکری (شناخت‌درمانی) تلاش کودک بر این است که دیگران از او راضی باشند، تأییدش کنند، طردش نکنند و مهم باشد و اگر غیر از این شود، برایش ناخوشایند است.

در بعد رفتاری که (با رفتاردرمانی قابل اصلاح است)، کودک یاد می‌گیرد خانه برایش مکانی امن است،نیاز به دوست ندارد، از جمع، گریزان و در کوچه و خیابان همیشه سرش پایین است و ترس از نگاه دیگران دارد. به‌خوبی نمی‌تواند سؤال کند و جواب دهد و احساس ناامنی می‌نماید.

کودکان در طول دوره‌ی زندگی‌شان، ممکن است افسردگی را تجربه کنند که این اختلال با افزایش سن، در دختران، بیش‌تر از پسران دیده می‌شود. افسردگی، زمانی در کودک ایجاد می‌شود که احساس و تصور بدی از خود داشته باشد و این احساس، زمانی‌که به اوج خود برسد، تبدیل به یک بیماری می‌شود.

عوامل خانوادگی و زیستی، بیش‌ از عوامل دیگر در بروز افسردگی نقش دارند.افسردگی کودکی، پیامدهای منفی بسیاری را به‌همراه دارد ازجمله افسردگی‌ در ادوار آینده، عدم سازگاری‌های اجتماعی، مشکلات تحصیلی و در برخی مواقع حتی اقدام به خودکشی.

نشانه‌های افسردگی کودکان عبارتند از:
1- نشانه‌های عاطفی: ناامیدی، خشم، درماندگی، اضطراب، نوسانات خلقی، احساس گناه و غمگین بودن

2- نشانه‌های جسمی: به‌هم خوردن ساعات خواب، بی‌اشتهایی و یا خوردن افراطی، یبوست، افزایش و کاهش وزن

3- نشانه‌های رفتاری: بدون دلیل گریه‌کردن، کناره‌گیری از دوستان، سریع خشمگین شدن و کاهش انگیزه

4- نشانه‌های تخریب‌گرایانه: خود را سرزنش‌کردن، احساس بازنده بودن، امیدوار نبودن به آینده و بلاتکلیفی

این اختلال‌ها در بزرگسالان، با طیف وسیع‌تر و پیچیده‌تری خود را نشان‌می‌دهند. عده‌ای معتقدند سوابق خانوادگی و وراثت، در افسردگی نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. شروع افسردگی زودرس در کودکان، بیش‌تر تحت‌تأثیر عوامل خانوادگی و وراثت است. با وجود این، ازهم‌گسیختگی خانوادگی، ارتباط تنگاتنگی با افسردگی کودکان دارد. ازهم‌گسیختگی خانوادگی را می‌توانیم در رفتار سرد و بی‌روح و منفی روابط متقابل کودک و پدر و مادر به‌وضوح ببینیم.

شناخت‌درمانی رفتاری برای کودکان افسرده، نویدبخش می‌باشد اما در مورد کودکان و نوجوانان با افسردگی و استرس شدیدتر، احتمال بهبودی با این روش، کم‌تر است و باید با مشورت پزشک، از دارو استفاده نمود.

منبع:zendegiirani.persianblog.ir

آیا تشویق کردن کودکان ایراد دارد؟
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

همه ما با تشویق کردن آشنا هستیم، این که رفتارهای خوب و پسندیده کودکان را تشویق کنیم تا این رفتارها ادامه یابند. اما روان شناسان معتقدند گاهی اوقات این تشویق کردن نه تنها باعث افزایش تکرار رفتارهای خوب نمی شود که در طولانی مدت باعث می شود کودکان آن رفتار را کمتر انجام دهند.

دختر من از همان سنین پایین عادت کرده بود اسباب بازی هایش را با دیگران شریک شود و برخی اوقات نیز اگر پیش می آمد وسایلش را به دیگران می بخشید. عادت ما هم این بود که او را تشویق می کردیم. اما از وقتی به مدرسه می رود به نظر می رسد تغییر کرده است. معلم او می گفت با دوستانش در این زمینه چندان مهربان نیست و به خصوص در زنگ های تفریح حاضر نمی شود توپ یا طناب خود را به بچه ها بدهد. این بود که متوجه شدیم با وجود همه تعریف هایی که از دخترمان می کردیم اصلا دوست ندارد از وسایل خود به دیگران چیزی بدهد. انگار که نه تنها تشویق های ما اثری نداشته که با افزایش سن، رفتار او در حال بدترشدن است.

آیا تشویق کردن ایراد دارد؟
همه ما با تشویق کردن آشنا هستیم، این که رفتارهای خوب و پسندیده کودکان را تشویق کنیم تا این رفتارها ادامه یابند. اما روان شناسان معتقدند گاهی اوقات این تشویق کردن نه تنها باعث افزایش تکرار رفتارهای خوب نمی شود که در طولانی مدت باعث می شود کودکان آن رفتار را کمتر انجام دهند. ماهنامه سپیده دانایی در این باره می نویسد: به عنوان نمونه در یکی از بررسی ها مشخص شد تعدادی از کودکان کم سن که رفتارهای سخاوتمندانه آنها توسط مادرانشان تشویق می شد، در طول زمان تعداد این رفتارها در آنها با کاهش روبه رو شد و در مقابل برخی کودکان که تشویقی از سوی مادر دریافت نمی کردند در طول زمان این رفتار در آنها افزایش داشت.

شاید با مطالعه این مورد با خود تصور کنید پس شاید اگر فرزندتان را تشویق نکنید بهتر باشد اما آیا واقعا ایراد از خود تشویق است یا روشی که این گروه از مادران برای تشویق فرزندان خود از آن استفاده کرده اند؟ روان شناسان معتقدند که اگر در زمان تشویق به برخی نکات توجه نداشته باشید این تشویق نه تنها باعث افزایش رفتار نمی شود که می تواند باعث از بین رفتن رفتارهای خوب کودکان نیز شود.

فقط تشویق رفتار
«آفرین امروز خیلی مهربان بودی!»، «آفرین که امروز مداد رنگی ات را به دوستت دادی، این رفتار تو نشانه مهربانی ات بود.» اگر بخواهید فرزندتان را تشویق کنید، کدام یک از جملات بالا را استفاده می کنید؟ متخصصان می گویند جمله اول هرچند ممکن است زودتر به ذهن والدین برسد و به خاطر کوتاه بودن آن بیشتر مورد استقبال قرار گیرد، اما جمله مناسبی نیست.زمانی که می خواهید رفتاری در فرزندتان را تشویق کنید سعی کنید به صورتی دقیق رفتار او را توصیف و رفتار فرزندتان را تشویق کنید و نه خود فرزندتان را.

شاید بد نباشد تمرینی برای تشخیص بهتر این موضوع داشته باشید. پس سعی کنید از بین جملات زیر جملاتی که رفتار کودک را تشویق می کند شناسایی کنید: «تو بچه خیلی خوبی هستی!»، «آفرین که کمدت را مرتب کردی»، «به به چه قدر خوش سلیقه هستی.»، «چه قدر نقاشی ات را تمیز کشیدی، هیچ کجا از خط بیرون نزده ای»، «کمک کردن تو به مادرت در پهن کردن لباس ها نشان دهنده احساس مسئولیت تو در خانه است.»، «آفرین که در مهمانی دیشب مودب بودی» ، «آفرین که در مهمانی دیشب با همه سلام و احوالپرسی کردی.»

فقط وقتی لیاقت دارد
گاهی اوقات هنوز فرزند ما کار خوبی انجام نداده است ولی ما به بهانه انگیزه دادن به او شروع به تمجید از او می کنیم. مثلا موقعیتی را در نظر بگیرید که مهمان دارید و احتمال می دهید فرزندتان نخواهد اسباب بازی هایش را در اختیار کودکان مهمان شما قرار دهد. در این شرایط ممکن است شما بگویید «آفرین پسرم، می دانم تو این قدر مهربان هستی که به دوستانت اسباب بازی بدهی.» البته همان طور که تجربه والدین نیز نشان می دهد، معمولا در این شرایط بچه ها به مهمانان اسباب بازی می دهند اما متاسفانه در دفعات بعدی نیز لازم است باز والدین وارد گود شوند و برای این کار انگیزه ایجاد کنند و از آن بدتر این که وقتی فرزند ما جلوی چشم ما نیست ممکن است رفتاری مغایر نشان دهد و اسباب بازی را به زور از مهمان پس بگیرد. البته توجه به شایستگی کودکان در زمان تشویق محدود به این یک مورد نیست و موارد بسیاری را می توان برای آن برشمرد.

تشویق پیش از این که فرزند ما پیشرفت درسی چندانی داشته باشد، تمجید از نظم او پیش از این که تغییری در این زمینه رخ داده باشد و… توجه داشته باشید اگر قرار باشد فرزندان ما با تعریف و تمجیدهای ما برای انجام کارهای پسندیده انگیزه پیدا کنند، به احتمال بسیار در زمان نبود این تعریف ها نیز این رفتارها از بین خواهند رفت چرا که هیچ گاه فرصت پیدا نکرده اند به خاطر انگیزه درونی و لذتی که خودشان از انجام این کارها می برند آنها را انجام دهند.

تشویق از صمیم قلب
گاهی اوقات آن طور که باید تعریف و تشویق ما خالصانه و از صمیم قلب نیست. ممکن است این قدر از دست یک سری رفتارهای فرزندمان دلخور یا به خاطر موضوعاتی دیگر خسته و ناراحت باشیم که نتوانیم آن طور که باید شادی خود را از رفتار خوب فرزندمان نشان دهیم. البته گاهی اوقات نیز برخی والدین ممکن است عادت به تشویق فرزندشان به صورت همیشگی و از سر عادت داشته باشند. در هر دو حالت توجه داشته باشید بچه ها بسیار دقیق تر از آنچه ما تصور می کنیم تفاوت یک تعریف از صمیم دل با یک تعریف مصنوعی را متوجه می شوند و البته همان طور که خودتان هم می دانید فقط آنچه از دل برآید لاجرم بر دل نشیند. پس اگر فرزندتان استقبال چندانی از تشویق ها و تمجیدهای شما نمی کند شاید بد نباشد به بازبینی احساسات خود در این زمینه نیز بپردازید.

منبع : جام جم سرا

کودکان مبتلا به آسم،کدام ورزش های آبی را می‌توانند انجام دهند؟
مجموعه: بچه های سالم

طی روزهای تعطیلات بچه های مبتلا به آسم، در کدام ورزش های آبی می‌توانند شرکت کنند؟
آب تنی در دریا، شنا در استخر، قایق سواری، شیرجه… کدام یک از این ورزش ها در موارد آسم مجاز هستند؟ موارد احتیاطی که باید مد نظر داشت، چیست؟
نکاتی دربارۀ ورزش های آبی که کودکان مبتلا به آسم در تعطیلات می‌توانند، انجام دهند:
ورزش می‌تواند باعث بروز حملۀ آسمی شود
آسم التهاب مزمن نای است، و در بیشتر موارد علتی آلرژیکی دارد. این التهاب قطر نای را کاهش می‌دهد و مانع از عبور هوا می‌شود، در نتیجه چنین مشکلاتی بروز پیدا می‌کنند: تنفس همراه با خس خس، نفس تنگی، سرفه و…
آسم می‌تواند خود را به شکل حمله نشان دهد، که در این صورت نیازمند دخالت فوری است، حملۀ آسمی اغلب به شکل مشکل در تنفس و خس خس است. این حملۀ آسمی ممکن است چند دقیقه یا چند ساعت طول بکشد.
یکی از دلایل بروز حملۀ آسمی، انجام فعالیت است.
این حمله ممکن است چند دقیقه بعد از توقف فعالیت جسمی ثابت یا شدید و یا 5 تا 10 دقیقه بعد از شروع یک ورزش استقامتی مانند «دو» بروز پیدا کند.
اما این موضوع دلیلی برای کنار گذاشتن ورزش نمی‌شود.
در تمام موارد، اگر کودک شما دچار حملۀ آسمی شود، باید توصیه های زیر را رعایت کنید:
متوقف کردن فعالیت و آرام کردنش.
کمک گرفتن از درمان مخصوص او.
در صورت نیاز، تجدید کردن درمان 10 تا 15 دقیقه بعد.
اگر این اقدام ها برای متوقف کردن حملۀ آسم کافی نبودند، باید فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
کودک مبتلا به آسم من می‌تواند بدون اینکه خطری در انتظارش باشد، به استخر برود؟
شنا یکی از ورزش های بسیار خوب برای بچه های کوچک مبتلا به آسم است زیرا رطوبت نای را باز می‌کند و باعث بهبود جریان هوا می‌شود، شنا یکی از کم خطرترین ورزش ها در ایجاد حملۀ آسمی به شمار می‌آید.
اما در استخر مشکلی وجود دارد و آن مشکل کُلُر است!
کلر که برای پاک کردن آب استخر مورد استفاده قرار می‌گیرد، در سطح آب “کلرامین” آزاد می‌کند (در تماس با بدن شناگران، عرق، ادرار، کرم های ضد آفتاب و …)، این گاز عامل تحریک خواهد بود.
در نتیجه، رفت و آمد به استخری که با کلر ضد عفونی شده، علائم بیماری آسم را تشدید می‌کند.
راه حل این است که استخری را انتخاب کنید که بدون کلر ضد عفونی شده باشد (مثلاً با اُزُن، بوروم و…).
در صورتی که استخر بدون کلر پیدا نکردید، فرزندتان باید:
قبل و بعد از شنا، دوش بگیرد و بدنش را بشوید.
کلاه شنا بر سر بگذارد.
قبل از ورود به استخر باید به توالت برود، بعد از ورود هم در صورت نیاز از آب خارج شود و به توالت برود، نه او و نه بچه های دیگر نباید در آب استخر ادرار کنند!
کدام ورزش ها در ساحل دریا برای کودکان مبتلا به آسم مناسب اند؟
در برخی موارد، پزشک دارویی را قبل از انجام هر گونه فعالیتی تجویز می‌کند. بنابراین به هیچ وجه نباید فراموش کند که آن را بخورد.
به شرطی که آسم فرزند شما به خوبی کنترل شده است، می‌تواند هر ورزش آبی را که خواست انجام دهد (به جز شیرجه که در ادامه دربارۀ آن صحبت خواهیم کرد): قایق سواری، اسکی روی آب، و…
این ورزش ها برای سلامتی فرزندتان و آسمش مفید خواهند بود، زیرا ظرفیت ریه هایش را افزایش می‌دهند، نفس کشیدنش بهتر می‌شود و در نهایت تنگی نفس و سرفه هایش را کم خواهند کرد.
دربارۀ آسم و شیرجه
شیرجه زدن برای مبتلایان به آسم مضر است. با این حال، در موارد آسم های خفیف و کنترل شده، پزشک می‌تواند اجازۀ این کار را صادر کند.
اما در این حالت هم، سه شرط دارد:
قبل از هر کاری باید برای فرزندتان از متخصص ریه یا پزشک ورزشی که از سوی فدراسیون شنا تأیید شده باشد، مجوز پزشکی و گواهی بی خطر بودن شیرجه را دریافت کنید.
و اما سه شرط عبارتند از:
شیرجه نزدن از بیش از 10 متر (به خاطر بالا نرفتن از پله های زیاد).
در دسترس داشتن درمان.
و دقت به این که دمای آب بیشتر از 20 درجۀ سانتیگراد باشد.
توجه! آبی که دمایش کمتر از 20 درجۀ سانتیگراد باشد ممکن است، اقباض نای و در نتیجه حملۀ آسمی را با خود به همراه داشته باشد.
منبع:seemorgh.com

آّب بازی کودکان و درمان برخی مشکلات جسمی
مجموعه: بچه های سالم

آیا می دانستید که بسیاری از مشکلات جسمی کودکان را می توان با آب بازی در حمام برطرف کرد؟

امروزه مردم نقاط مختلف جهان به ویژه مردم کشورهای آسیایی و اروپایی از شیوه های مختلف عطر درمانی و آب درمانی به صورت همزمان برای تسکین و درمان بسیاری از بیماری ها و اختلال های خود استفاده می کنند. حتی برخی از آنها از این شیوه برای بهبود حالت های روحی خود و برطرف کردن فشارها و تنش های روزمره شان بهره می برند.

به تازگی بسیاری از این خانواده ها از شیوه حمام درمانی با کمک عصاره گیاهان دارویی برای کنترل اختلال ها و برخی از بیماری های ساده کودکان شان استفاده می کنند که این روش در میان مردم هندوستان، چین، ایرلند و بسیاری از کشورهای آسیایی رایج شده است. این شیوه که در گذشته در میان مردم سرزمین ما نیز رایج بوده امروز بعد از سال ها دوباره مورد توجه خانواده ها قرار گرفته است.

● اگر کودکتان بدخواب است
بی شک همه ما شب زنده داری های زیادی داشته ایم تا مراقب کودک بدخواب مان باشیم و به همین دلیل روز کاری سختی را بعد از این شب زنده داری گذرانده ایم. برای حل این مسئله راه حل های مختلفی تا امروز از سوی کارشناسان مطرح شده است. برخی معتقدند، با تغییر رژیم غذایی کودک یا افزایش میزان فعالیت او در طول روز می توان این مشکل را برطرف کرد.

اما ما برای شما راه حل ساده تری داریم. پیشنهاد ما این است که در طول هفته ۲ تا ۳ بار اجازه دهید کودکتان در آبی که در آن عصاره گیاه سنبل الطیب و بابونه وجود دارد، بازی کند. برای این کار کافی است وان حمام را از آب ولرم پر کنید و به میزان مساوی از عصاره ۲ گیاه سنبل الطیب و بابونه درون وان بریزید و اجازه دهید کودک به مدت نیم ساعت در آن بازی کند. این کار موجب می شود تا او بعد از ۱۰ روز خوابی آرام و بی دغدغه را تجربه کند. می توانید به جای استفاده از عصاره سنبل الطیب و بابونه از جوشانده آنها نیز استفاده کنید. کافی است ۱۰ گرم از هر ۲ گیاه را با ۴ لیوان آب روی حرارت بگذارید تا یک لیوان از آن باقی بماند. همچنین شما می توانید از این جوشانده طبیعی به جای عصاره گیاه استفاده کنید.

● بچه های گرمایی و آب بازی با گریپ فروت
حالا که روزهای گرم تابستان نزدیک است باید به فکر بچه های پرجنب وجوش هم باشیم که در فصل تابستان زیاد دچار گرمازدگی می شوند. برای این گروه نیز می توان از حمام درمانی استفاده کرد. تنها کافی است هفته ای یک تا ۲ بار به آنها اجازه دهید در آبی که عصاره گریپ فروت در آن ریخته شده دراز بکشند یا در آن آب بازی کنند. برای این منظور کافی است یک فنجان عصاره گریپ فروت را در آب بریزید و کودکتان را در آب قرار دهید. این روش برای بچه های بزرگ تر نیز کاربرد مناسبی دارد. از آنها بخواهید ۲۰دقیقه در این آب دراز بکشند تا حرارت را به طور طبیعی از بدنشان خارج کنند. درصورتی که فرزند بالای ۱۲ سال دارید می توانید در کنار حمام درمانی به او یک لیوان شربت گریپ فروت نیز بدهید. برای تهیه این شربت کافی است یک قاشق چای خوری عصاره گریپ فروت و یک قاشق غذاخوری سکنجبین را درون یک لیوان آب خنک بریزید و به فرزندتان بدهید.

● اکالیپتوس فقط برای سرماخوردگی نیست!
اکالیپتوس یکی از گیاهان دارویی است که بسیاری از ما آن را می شناسیم و از بخور آن برای پاکسازی هوا و پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی در فصل های سرد استفاده می کنیم اما در میان ما کمتر کسی است که بداند از این گیاه پر خاصیت می توان در فصل های گرم سال نیز برای پاکسازی و میکروب زدایی استفاده کرد. درنتیجه برای دور کردن آلودگی ها و پاکسازی بدن کودکتان یا خودتان بعد از بازی یا سفر می توانید با ریختن نصف فنجان عصاره اکالیپتوس یا یک لیوان از جوشانده برگ های اکالیپتوس در وان حمام و قرار گرفتن درآن سلامت خود و کودکتان را تضمین کنید. تنها کافی است ۲۰دقیقه در این آب بمانید تا از اثرات درمانی و شفابخش آن بهره مند شوید.

● کبودی ها را زودتر محو کنید
برای برطرف کردن سریع کبودی ها و کوفتگی هایی که گهگاه به دلیل بی دقتی و براثر برخورد کودکان با اشیا یا زمین خوردن ایجاد می شود، راه حل ساده ای وجود دارد. استفاده از ترکیبی از عصاره بابونه، عصاره بهارنارنج و عصاره گل رز مفید است؛ برای این کار می توانید این عصاره ها را با هم ترکیب کرده، درون آب بریزید و به صورت موضعی اندام کبود شده را آب قرار دهید یا با کمک یک دستمال که به این آب آغشته شده محل کبودی را مرطوب کنید. مراقب باشید درصورتی که محل کبودی دارای زخم باز است از این روش استفاده نکنید.

● اگر پوست کودکتان خشک است، بخوانید
برخی از کودکان در طول سال از خشکی پوست دست، لب و اطراف دهانشان رنج می برند. یکی از عمده دلایل بروز این مسئله این است که بیشتر بچه ها به این دلیل که در طول روز کمتر به توالت بروند مایعات کمتری می نوشند و این مسئله موجب بروز خشکی در سطح پوست آنها می شود. برای بهبود این وضعیت پیشنهاد ما این است که فرزندتان را تشویق کنید هفته ای ۲ بار پیش از حمام کردن از کرم عسل و لیمو استفاده کند. برای تهیه این کرم لازم است ۴ قاشق غذاخوری عسل را با نصف لیموترش ترکیب کرده و در موضع خشک شده بمالید. در این حالت باید مطمئن باشید محل خشک شده دچار زخم باز حتی به اندازه سر سوزن نباشد زیرا ممکن است موجب سوزش سطحی در پوست کودک شده و او تحمل این سوزش خفیف را هم نداشته باشد.

● حمام آویشن برای سرفه های کودکان
استفاده از حمام آویشن یکی از بهترین گزینه ها برای تسکین سرفه های کودکانی است که به بیماری سرخک مبتلا شده اند. اگر کودک شما نیز به تازگی این تجربه را از سر گذرانده توصیه می کنیم از حمام آویشن برای بهبود حال او استفاده کنید. درمانگران متعددی در مکاتب درمانی شرقی حمام کردن با آویشن را از بهترین شیوه ها برای بهبود و تقویت عملکرد ریه ها می دانند و این شیوه را برای درمان سرفه کودکان مبتلا به سرخک و بزرگسالان مبتلا به سرفه های مزمن، برونشیت و تنگی نفس توصیه می کنند. برای استفاده از این حمام کافی است نصف فنجان عصاره آویشن را درون وان ریخته و به مدت ۱۵ دقیقه درون وان دراز بکشید. باید مراقب بود پس از این حمام کودک در محیطی گرم و با لباسی مناسب قرار گیرد تا سرما نخورد.

● کنترل تب با حمام درمانی
بچه ها با کوچک ترین تغییری که در آب و هوا ایجاد می شود ممکن است دچار سرماخوردگی شده و تب کنند. در این شرایط یکی از بهترین شیوه ها برای پایین آوردن تب کودکان پاشویه کردن آنها در تابستان و زمستان است اما این پاشویه کمی با پاشویه های رایج متفاوت است. این بار به آبی که تصمیم دارید کودک را با آن پاشویه کنید نصف لیوان سرکه اضافه کنید. این کار موجب می شود تا خیلی سریع دمای بدن کودکتان یک درجه کاهش پیدا کند. برای تاثیرپذیری بیشتر می توانید این کار را ۲ تا ۳ بار در روز تکرار کنید تا تب کودک از بین برود. می توانید این ترکیب را در وان حمام درست کنید و کودکتان را برای چند دقیقه در این آب بخوابانید.

منبع:farateb.com

7 راهنمایی برای آنکه والدین بهتری باشیم
مجموعه: تعلیم و تربیت

ما در جامعه ای زندگی می کنیم که به دلایل مختلف والدین نمی توانند، نمی خواهند یا شاید می ترسند که به کودکان خود ادب و نظم یاد بدهند. در نتیجه بسیاری از کودکان امروزی نه تنها بی ادب، مخرب و حرف گوش نکن می شوند، بلکه دچار اضافه وزن هم می شوند.
یکی از مهمترین وظایف پدر و مادر این است که به فرزندانشان احترام – به فرهنگ، والدین، بزرگترهایشان – بیاموزند. موضوع این است که آنها چطور باید در فرهنگ امروزی احترام گذاشتن را به بچه ها یاد بدهند؟
1. ثابت قدم باشید. حرفتان را عوض نکنید. سست و ضعیف نباشید. اگر فرزندتان فکر کند که بعد از 10 بار صدا کردن، می تواند بیاید و جوابتان را بدهد، هر دفعه باید 10 بار صدایش کنید تا بیاید.
2. مرزگذاری کنید. یک تحقیق در مدرسه ای انجام شد که بدین قرار بود: وقتی زنگ تفریح زده می شد بچه ها به حیاط می ریختند و اطراف حیاط بازی می کردند و می خندیدند و بعد از زنگ تفریح به کلاس برمی گشتند. فردای آن روز حصارهای اطراف حیاط برداشته شد. تغییری که ایجاد شد چشمگیر بود. چون بچه ها به مرکز حیاط آمده و با اضطراب و ناامنی و نه مثل همیشه در حیاط بازی می کردند. روز بعد که حصارها دوباره سر جایشان گذاشته شدند، دوباره بچه ها با شادی و امنیت بازی می کردند.
بچه ها ذاتاً نمی خواهند در دنیایی بدون مرز زندگی کنند. آنها دوست دارند والدینشان برایشان محدودیت و مرز بگذارند، از آنها محافظت کنند، به آنها غذا بدهند و بزرگشان کنند.
3. در داخل مرزهای مناسب، بگذارید بچه ها کارشان را بکنند. زیاد به آنها گیر ندهید. اغلب والدین دوست دارند که بچه هایشان ورژن کوچکی از خودشان باشند. چنین توقعاتی معمولاً به ناامیدی ختم می شوند.
4. رفتارهای مثبت را تشویق کنید. دنبال کارهای خوب بچه باشید و او را تحسین کنید. در هر فرصتی کارهای خوب او را تشویق کنید و از او تعریف کنید.
5. شورش را بیشتر از اشتباهات سرزنش کنید. درست است که بعضی وقت ها اشتباهات مکرر باید عواقب منفی داشته باشند، ولی در کل این رفتار بچه است که از همه مهمتر است و باید درست شکل بگیرد.
6. هرگز نگذارید بچه یکی از والدین را به جان دیگری بیندازد. اگر مادر بچه به کاری نه بگوید و بچه بداند که پدرش اجازه آن کار را می دهد، حتماً انجامش خواهد داد و در خانه ناپایداری و هرج و مرج ایجاد می شود. باید به بچه ها یاد داد که پدر و مادر هر دو قدرتی مساوی دارند و اگر یکی از آنها نه بگوید جواب قطعاً نه است. این قضیه در موقعیت های طلاق سخت تر می شود، ولی بخاطر بچه ها والدین باید اختلافات را کنار بگذارند و با هم هماهنگ باشند.
7. رفتاری که از بچه انتظار دارید را خودتان هم انجام دهید. بچه رفتارهای والدین شان را الگو قرار می دهند. اگر ببینند که شما دروغ می گویید، تقلب می کنید، فحش می دهید، دزدی می کنید یا حتی انتخاب های نادرستی در مورد سلامتی و سبک زندگی تان دارید، فکر می کنند که اشکالی ندارد آنها هم همان کار را بکنند. اگر شما و همسرتان دعواهایتان را با داد زدن حل کنید، آنها هم همین کار را خواهند کرد. شما باید آخرین و تنها الگوی بچه هایتان باشید.
منبع:bartarinha.ir
برای درمان ترس کودک چه کنیم؟
مجموعه: تعلیم و تربیت

روانشناسان راههای زیادی برای درمان ترس کودک ارائه داده اند،اما در همه روشها باید از عجله و شتاب زدگی دوری کرد.

ـ شتابزدگی در درمان ترس کودک نه تنها تاثیر مثبتی ندارد بلکه باعث می شود تا اضطراب و ترس وی را افزایش دهید.

ـ هیچ وقت کودکتان را بابت ترسی که دارد،تحقیر و سرزنش نکنید،هر چند که این ترس از نظر بزرگترها بی دلیل و نامعقول باشد ولی خود کودک چنین احساسی ندارد پس او را مورد تمسخر قرار ندهید.

ـ سعی کنید دلیل ترس را یافته و آن را مرتفع کنید حتی اگر کودک تحت نظر روانپزشکش در حال طی مراحل درمان باشد تا زمانی که علل ترس در اطراف او وجود داشته باشد فرآیند درمان بی نتیجه خواهد بود.

راههای تربیت اسلامی کودکان
مجموعه: تعلیم و تربیت

پرهیز از انتقاد و سخت گیری از اصول تربیت اسلامی فرزندان
راههای تربیت اسلامی کودکان
طبق مطالعه ای كه تأثیرات دین را بر رشد و ارتقای كودكان بررسی كرده است، مشخص شده كودكانی كه والدین مذهبی دارند بهتر از دیگر كودكان رفتار می‌كنند و خود را با شرایط تطبیق می‌دهند.

در مطالعه ای که بر روی بیش از 16 هزار كودك كه بیشتر آنها در سال‌های اولیه ی تحصیل بودند خواستند ارزشیابی كنند كه كودك چه‌قدر بر خود كنترل دارد، چند وقت یك‌بار رفتار ضعیف یا نامناسب از خود نشان می‌دهد و آیا به‌خوبی به همسالانش احترام می‌گذارد و با آنها تعامل دارد یا نه؟ محققان نمرات به‌دست آمده را با اظهارات والدین مبنی بر این‌كه چند وقت یك‌بار به مكان‌های مذهبی می‌روند، آیا در مورد دین با كودكشان صحبت می‌كنند یا خیر و آیا بر سر مسائل دینی در خانه مشاجره می‌كنند یا نه، مقایسه كردند.

نتیجه این بود: كودكانی كه والدینشان به‌طور مرتب در مراكز دینی شركت داشتند (به‌خصوص وقتی هر دوی آنها بسیار مرتب به این مراكز می‌رفتند) و با كودكشان در مورد دین صحبت می‌كردند، نسبت به كودكانی كه والدینشان مذهبی نبودند، هم از طرف والدین و هم از طرف مربیان نمره ی بهتری در مورد كنترل بر خود، مهارت‌های اجتماعی و تمایل به یادگیری كسب كردند.

همچنین این پژوهش نشان داد هنگامی كه والدین غالباًً بر سر مسائل مذهبی بحث و مشاجره می‌كردند، كودكان بیشتر مشكل داشتند.

محققان در توجیه این یافته‌ها می‌گویند: آموزش‌های مذهبی و تربیت اسلامی کودکان به سه دلیل می‌تواند برای كودكان خوب باشد؛ اول این‌كه گروه‌های مذهبی از والدین حمایت اجتماعی می‌كنند و این برای رشد مهارت‌های آنان مفید است. كودكانی كه بـه این گروه‌های مذهبی آورده می‌شوند وقتــی همـان حرف‌های والدین شــان را می‌شنوند كه بزرگســـالان دیگر هـم آنها را تأیید می‌كنند، حرف‌های والدین شـان را در خانـه عمـیق‌تر درك می‌كنند.

دوم این‌كه در تربیت اسلامی کودکان انواع ارزش‌ها و هنجارهایی كه در گروه‌های مذهبی مبادله می‌شود، اغلب به فداكاری و طرفــداری از خانـواده گرایش دارند. این ارزش‌ها در شكل‌گیری ارتباط والدین با كودكان و در نتیجه رشد كودكان در واكنش به این ارتباط بسیار بسیار مهم هستند .

در آخر سازمان‌های مذهبی مهارت‌های والدین را با معانی مقدس عجین می‌كنند.

تربیت اسلامی کودکان چگونه باید انجام پذیرد؟
والدین در راستای پرورش مذهبی کودکان باید از برخی رفتارها که به ظاهر برای پرورش مذهبی، ولی در واقع مانع چنین هدفی هستند، پرهیز کنند که موارد ذیل نمونه ای از راههای تربیت اسلامی کودکان می باشد می باشد:

1- پرهیز از به کارگیری مفاهیم منفی: به منظور پرورش کودک و تربیت اسلامی کودکان باید به حلاوت ها و زیبایی های دین تأکید کرد. کودکان باید با محبت و عشقی که خداوند به همه انسان ها مخصوصاً کودکان دارد، آشنا شوند. چون تصویر اولیه ای که والدین از بالاترین موضوع مذهبی، یعنی خداوند ایجاد می کنند، در گرایش کودک به مذهب اثر شگرفی دارد. بسیاری از والدین در برابر شیطنت های کودکان، مشکلات رفتاری و حتی رفتارهای طبیعی آن ها که خارج از حوصله خودشان است، به استفاده ابزاری از مفاهیم مذهبی روی آورده و خداوند را متهم می کنند که کودکان شلوغ را عذاب می کند و تصویر یک موجود شکنجه گر را از خداوند در ذهن کودک ترسیم می کنند؛ در حالی که عذاب خداوند برای مکلف گناه کار است نه کودکان.

2- تربیت اسلامی کودکان با پرهیز از اجبار در رفتارهای مذهبی: بررسی ها نشان می دهد که بیش تر مخالفان مذهب، از دو گروه می باشند، گروه اول: کسانی که در دوران کودکی و نوجوانی از آگاهی و تربیت مذهبی مناسب برخوردار نبوده اند. گروه دوم: کسانی هستند که تربیت مذهبی آن ها در کودکی با خشونت و سخت گیری همراه بوده است و در حالی که مساله ای را نمی فهمیده اند، آن ها را وادار به عمل کردن به آن می کردند. لذا والدین متدین نباید فرزندان خود را در انجام عبادات و رفتارهای دینی تحت فشار قرار دهند. آن ها باید کلیات دین را بگویند و رفتارها را به او آموزش دهند و در امور جزئی نیز به طور نامحسوس، رفتار و اعمال فرزندان خود را کنترل کنند.

3- پرهیز از انتقاد و سخت گیری: برای دست یابی به تربیت اسلامی کودکان، نباید کودکان و نوجوانان را در معرض انتقاد و ایرادهای فراوان قرار داد و آن ها را به صورت منفی با مذهب و ارزش ها آشنا کرد. شخصیت مذهبی کودک زمانی شکل می گیرد که متناسب با خواسته ها و روحیات و کشش های درونی او رفتار شود و آن در صورتی است که انگیزه های مذهبی به همراه امید و احساس های مثبت به او منتقل شود، نه سخت گیری و انتقاد؛ چرا که انتقاد زیاد از آن ها در هر زمینه ای که باشد، آنان را به سرکشی وامی دارد و تذکر فراوان، موجب پیدایش لجاجت و مقاومت می شود.

حضرت علی (علیه السلام): الا فراط فی الملامة یشب نیران اللّجاج؛ زیاده روی در ملامت، آتش لجاجت را شعله ور می کند.

انتقاد و سخت گیری بی مورد نه تنها تربیت اسلامی کودکان را مورد خدشه قرار می دهد، بلکه موجب مشکلات روحی و روانی نیز می گردد.

4- پرهیز از استدلال های فراتر از توانایی های ذهنی کودک و نوجوان:
شیوه تبلیغ انبیا این بود که با هر فردی به اندازه درک و فهم خود او سخن می گفتند، توجه به این مساله لازم است که کودکان هنوز به دوره تفکر مذهبی شخصی نرسیده اند و ذهن آن ها قدرت کافی برای درک مسائل و ادله پیچیده را ندارد و از هر استدلالی برای اثبات خداوند و یا هر جنبه ای از دین که فراتر از توانایی های ذهنی آن ها باشد، برداشت های ساده، مطلق و غیرواقعی خواهند داشت و اغلب از معنای ظاهری جملات فراتر نخواهد رفت. وقتی هم که در درک مساله شکست بخورند این شکست را متوجه استدلال و بطلان اصل مساله می دانند.

5- جلوگیری از ادامه و تثبیت تفکر خام مذهبی برای تربیت اسلامی کودکان:
کودکان در سنین خردسالی از طریق تخیل، نمادسازی و الگوسازی به تفکر می پردازند. آن ها برای بیان احساس ترس و اضطراب خود، آن را به شکل غول و هیولا به تصویر می کشند و موجودات خوب و دوست داشتنی را به صورت فرشته و امثال آن ترسیم می کنند، به منظور نزدیک تر کردن درک و تفکر کودکان به حقایق چنین مفاهیمی، باید آن ها را به تجارب محدود کودکانه خودشان ارجاع داد؛ به عنوان مثال وقتی کودک از والدین خود درباره مکان، اندازه و شکل خداوند سوال می کند باید در پاسخ او با بیان های سلبی گفته شود: خدا مثل ما نیست که دست و پا داشته باشد، در خانه ای زندگی کند یا قابل دیدن و لمس کردن باشد.

چنین پاسخی هم به زدوده شدن مفاهیم خام موجود در ذهن کودک کمک می کند و هم سوال و کنجکاوی و میل درونی کودک به کشف حقایق دینی باقی مانده و ادامه آن به کشف درونی دین منجر خواهد شد.

منابع:
کتاب تقویت نظام خانواده و آسیب شناسی آن(جلد اول)
پارسینه
تبیان

با کنجکاوی جنسی فرزندمان چگونه برخورد کنیم؟
مسائل جنسی غالباً فکر نوجوان را مشغول می‌کند و سوالاتی را در ذهن او ایجاد می‌کند. رفتارهای جنسی برای نوجوان، والدین و کسانی که به نوعی با نوجوان ارتباط دارند مسائل و مشکلاتی تولید می‌کند، این مسئله باعث می‌شود برای حل و کاهش این مشکل به دنبال چاره باشند تابتوانند تا اندازه‌ای از ناراحتی‌های نوجوان کم کنند و راه صحیح را به او نشان دهند.

در سال های کودکی، دوستی های پسران و دختران جنبه شهوانی ندارد. اما با بحران بلوغ کشش جنسی بیدار می شود و نوجوان به موضوعات جنسی حساسیت پیدا می کند. اما از آن جا که عدم اطلاع و ناآشنایی با مسائل جنسی در نوجوانان خطرات زیادی دارد، باید به طریقی نوجوانان را در آستانه بلوغ بتدریج در جریان تغییرات جسمی و اتفاقات درونی قرار داد و همین طور بعد از بلوغ هم آن ها را هدایت و راهنمایی کرد.

بهترین راه برای جلوگیری از انحرافات جنسی و عواقبی که برای نوجوان ممکن است پیش آید، آموزش جنسی و آگاهی دادن در خانواده و محیط های آموزشی است.به نقل از مشاوره خانواده، معمولا طرز تفکر نوجوان درباره مسائل جنسی بستگی به رفتار و واکنش های والدینش در دوران کودکی دارد. نوجوان در اوائل دوران نوجوانی به علت کنجکاوی می خواهد در مورد رشد جسمی بدن خود و اعضای تناسلی و مسائل جنسی اطلاعاتی کسب کند و حتی بفهمد که آیا وضعیت جسمی و جنسی اش طبیعی است یا خیر. اگر اطلاعات لازم در این موارد را والدین در اختیار نوجوان قرار ندهند او مجبور می شود که در مورد مسائل جنسی اطلاعاتش را از همسالان و همکلاسان خود به دست آورد، و چه بسا که این اطلاعات صحیح نباشد. اگر پدر و مادر از همان دوران کودکی رابطه عمیق و دوستانه ای با فرزندان خود برقرار کنند می توانند در دوران نوجوانی به سادگی و راحتی با هم صحبت کنند، و اطلاعات صحیح و درستی نیز درباره مسائل جنسی به آن ها بدهند.

برای آموزش جنسی بهتر است که اموری به کودک آموخته شود که بر اساس سن مورد نیاز و بر اساس موضوع مورد علاقه و تمایل اوست نه آن چیزی که مورد علاقه بزرگسالان است. آموزش جنسی به هیچ وجه نباید به تاخیر افتد بلکه باید اطلاعات و آگاهی کودک و نوجوان همزمان با احتیاجات اجتماعی و رشد او پیش برود. به عبارتی شاید بهتر باشد اطلاعات جنسی زمانی به نوجوان یا کودک داده شود که او کنجکاو شده است و دوست دارد در این مورد اطلاعاتی کسب کند. اما پیش از آن والدین حتما باید در این باره کسب اطلاع کرده باشند تا بدون انحراف جنسی در فرزندشان، پاسخگوی سوالات جنسی و آموزش او باشند. آنها باید دغدغه خاطر نوجوان را با برخورد صحیح و منطقی کاهش دهند تا او بتواند خود را با شرایط جدید تطبیق دهد. نوجوان سعی دارد تا جایی که ممکن است اطلاعات لازم را به دست آورد، والدین نباید با شنیدن یا دیدن چیزهایی از فرزند خود نگران شوند و این عمل او را غیر اخلاقی تلقی کنند. این کشش و هیجانات و علاقه به امور و اطلاعات جنسی طبیعی است و تا مرحله ازدواج و تشکیل خانواده ادامه پیدا می کند.

بسیاری از والدین از صحبت کردن با فرزند خود درباره مسائل جنسی ناراحت می شوند ، و نمی دانند که چگونه این اطلاعات را در اختیار فرزند خود بگذارند. آنها باید موارد زیر را برای نوجوان خود به سادگی تمام توضیح دهند:
_ قاعدگی در دخترها
_ چگونگی انزال شبانه در پسرها
_ استمناء و اثرات مخرب آن
_ بیماری های مختلف مربوط به مسائل جنسی
_ مسائل اخلاقی پیرامون مسائل جنسی
_ انحراف جنسی
_ نزدیکی جنسی
_ ازدواج
_ حاملگی و چگونگی بارداری و زایمان و….

نبودن کانون گرم خانوادگی و کمبود محبت، بی ثباتی و درگیری خانوادگی و بی کفایتی والدین برای راهنمایی فرزندان از عواملی هستند که باعث انحرافات جنسی در نوجوان می شوند. همین طور وجود وسائل و کتاب ها و سی دی های تحریک کننده باعث انحرافات جنسی در نوجوانان می شود.
منبع : جام جم سرا
گردآوری : گروه اینترنتی نیک صالحی

اخبار

کودکان پرتنش به‌دلیل نداشتن تمرکز کافی معمولاً دچار اختلال در یادگیری هستند و آنها بخصوص در درس‌های تئوری و مفهومی مشکل بیشتری دارند. اما به چه دلیل ؟

کودکان پرتنش و کودکانی که فشار خون بالایی دارند از اختلال یادگیری بیشتری رنج می‌برند.

به گزارش شبکه ایران، طبق تحقیقات صورت گرفته کودکانی که دچار فشار خون بالا هستند به‌دلیل حساسیت بالا، تنش بیشتری را در خود احساس کرده و در نتیجه در عملکردهای شناختی ذهن‌شان دچار مشکلات بیشتری هستند.

کودکان پرتنش به‌دلیل نداشتن تمرکز کافی معمولاً دچار اختلال در یادگیری هستند و آنها بخصوص در درس‌های تئوری و مفهومی مشکل بیشتری دارند.

بنابراین طی یک تحقیق صورت گرفته از 201 دانش‌آموز بین سنین 7 تا 18 نشان داد به‌طور کلی 101 دانش‌آموز مشکل یادگیری داشتند که از این میان 28 درصد آنان کودکان مبتلا به بیماری بیش‌فعالی یا ADHD هستند.

این کودکان به‌دلیل مشکلات در عملکرد شناختی‌شان معمولاً نمرات درسی پائینی داشته و در کلاس درس نکات آموزشی را کمتر فرامی‌گیرند.

بنابراین مطالعات بیشتر نشان داد، کودکان مبتلا به بیش‌فعالی و نقص توجه به‌دلیل مصرف برخی داروها فشار خون بالایی دارند و این فشار خون به‌طور کلی تنش را در این کودکان بالا می‌برد.

بنابراین توصیه اصلی بر این است که والدین قبل از کاربرد مهارت‌های آموزشی و یادگیری برای درمان اختلال یادگیری او بهتر است ابتدا از میزان فشار خون فرزند خود اطمینان حاصل کرده و در صورت مبتلا بودن کودک به بیماری بیش‌فعالی ابتدا راهکارهای درمانی به‌کار گرفته شود و بعد برای اختلال یادگیری او دنبال راه‌حل باشند.

ترس کودک از دکتر
اگر لباس نپوشی مریض میشی و باید دکتر بری! اگر کار بد کنی می‌برمت دکتر تا بهت آمپول بزنه. این جمله کلیشه‌ای بسیاری از والدین برای ترساندن کودک خود و نهی او از کارهای بد است؛ اما غافل از این‌که موجب ترس او از دکتر نیز می‌شود، هر چند این ترس دلایل دیگری هم دارد.

بیشتر کودکان زمانی که پیش پزشک می‌روند ترس و دلهره دارند.خیلی هم فرق نمی‌کند مراجعه برای چه چیزی باشد. این ترس دلایل مختلف دارد. عامل شایعی که ممکن است کودک را از معاینه پزشک بترساند، احساس درد ناشی از معاینه آسیب احتمالی است.

اگر تجربه تزریق واکسن یا آمپول هم باشد این ترس دوچندان می‌شود. ترس ناشی از درد معاینه در بین کودکان ۱۲ – ۶ سال بسیار رواج دارد. عامل دیگر که بیشتر در کودکان کم سن و سال دیده می‌شود ترس جدایی از والدین است. بیشتر کودکان از این‌که در اتاق دیگری و جدای از پدر و مادرشان تحت معاینه قرار بگیرند، می‌ترسند.

ترس جدایی از والدین هنگام معاینات پزشکی، اغلب و بین کودکان زیر ۷ سال شایع است. گاهی هم خود پزشکان باعث ترس و وحشت کودک می‌شوند. گاهی پزشکانی که عادت به معاینه بزرگسالان دارند طبق عادت خود، کودک را سریع و تند معاینه می‌کنند. ممکن است کودک از این همه عجله و سرعت پزشک به وحشت افتد و برداشت غلط و نادرستی از معاینه در ذهن خود بپروراند که نتیجه‌نهایی آن نیز ترس کودک از معاینه است. پزشکان با تجربه معمولا مراحل معاینه را برای کودک با صبر و حوصله توضیح می‌دهند و حتی بعد از معاینه، جایزه‌ای برای کودک در نظر می‌گیرند تا موجب تکرار رفتار مثبت او در معاینه‌های بعدی شوند.

چطور به كودكان كمك كنیم تا بهتر و به اندازه بخوابند
مجموعه: روانشناسی کودکان

كودكان بر خلاف بزرگ‌ترها دائم در جنب و جوش هستند و در هر محیطی چه خانه چه مدرسه آرام و قرار ندارند. به همین علت، خواب خوب شبانه برای آنها ضروری است.

به طور متوسط كودكان خردسال بین 11 تا 13 ساعت خواب در شبانه‌ روز نیاز دارند تا بتوانند مهیای روز بعد شوند كه متاسفانه این مقدار خواب را عموما دریافت نمی‌كنند. بر اساس آمار آكادمی داروی خواب آمریكا، یك سوم كودكان به اندازه كافی نمی‌خوابند.

این نقصان خواب و عادت خواب‌های كوتاه كوتاه و چرت زدن‌های كوتاه مدت بچه‌ها، فقط روی خودشان تاثیر نمی‌گذارد بلكه والدین نیز دچار همین نوع اختلال می‌شوند. به طوری كه به علت این عادات خوابی كودكان، والدین در سال 200 ساعت خواب را از دست می‌دهند. یعنی اگر كودكان در شب خواب خوبی ندارند به طبع آن والدین هم دچار اختلال خواب می‌شوند.

اختلال خواب و كمبود خواب می‌تواند بسیاری مشكلات كوتاه مدت و بلند مدت برای كودك ایجاد كند كه شامل اختلال در سلامتی، امنیت و رشد كودك باشد.

علاوه بر اینها شبی كه كودك كامل استراحت نكند روز بعد بد خلق و خسته خواهد بود و كودك خسته بیشتر دچار استرس می‌شود. و بدین ترتیب كودك در یك دور پایان ناپذیر میافتد یعنی كودك خسته دچار استرس می‌شود و كودكی كه استرس دارد دچار مشكل خواب می‌شود. و بدین ترتیب بیشتر و بیشتر آسیب می‌بیند و بیشتر در معرض ابتلا به بیماری قرار می‌گیرد.

خبر خوب اینكه این مشكل به راحتی قابل حل است اما چگونه؟

همه ما به خوبی می‌دانیم كه عادات خواب خوب ومناسب تا چه اندازه برای كودكان مهم است. اما مشغله زیاد والدین، تكالیف مدرسه و بازیهای بچه‌ها در زمان بندی خانواده اختلال ایجاد می‌كند و بر میزان خواب كودك تاثیر به سزایی می‌گذارند.

اكثر خانواده‌ها روزشان معمولا از ساعت 6 یا 7 صبح آغاز می‌شود و به خصوص در زمان مدرسه دقت به این موضوع بیشتر اهمیت پیدا می‌كند، بدین ترتیب باید برای خواب كودكان زمان بندی زودتری در نظر بگیریم. كارشناسان معتقدند كه كودكان مدرسه‌ای به 10 ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارند. یعنی باید كودكان در ساعت 8 یا 9 شب به رختخواب بروند.

این نكته را هم در نظر داشته باشید كه استراحت كافی چشم برای كودكان مدرسه‌ای بسیار مهم است. میزان خواب كودكان مستقیما بر رشد جسمی و روانی آنها تاثیر می‌گذارد. تحقیقات نشان داده است كه كمبود خواب بر اخلاق، رفتار ، هوش و یادگیری كودك تاثیر می‌گذارد. بچه‌هایی كه خواب كافی ندارند حافظه ضعیف‌تری دارند و نمی‌توانند توجه كافی به موضوعات مختلف داشته باشند. در یك تحقیق در سال 2009 نشان داده شد كه نوجوانانی كه در تست هوش نمره كمی آوردند، كسانی بودند كه مشكلات خواب داشتند.

برای كمك به كودكان برای اینكه خواب خوبی داشته باشد مراحل زیر را انجام دهید تا به مرور به یك عادت خواب خوب برسید:

برای كودك، یك روال تعیین كنید
مثل دوش گرفتن، پوشیدن لباس خواب، مسواك زدن و مطالعه چند صفحه‌ای كتاب یا هر كار دیگری كه معمولا قبل از خواب باید انجام شود، اطمینان حاصل كنید كه این كارها حتما انجام شوند تا فرزند شما بفهمد كه هر شب چه كارهایی باید انجام دهد.

محرك‌های الكترونیكی را محدود كنید
اجازه ندهید فرزندتان حداقل یك ساعت قبل از ساعت خواب از كامپیوتر استفاده كند یا تلویزیون ببیند، زیرا اینگونه فعالیت‌ها می‌تواند هیجان كاذب ایجاد كند كه منجر به اختلال در خواب می‌شود.

محیط اتاق كودك خود را به محیطی آرام برای خواب تبدیل كنید
اتاق خواب‌های ساكت، با رنگ‌های تیره و خنك، برای استاخت و خواب شبانه مناسب‌تر هستند.

برای هر فرزند خود زمان مناسب در نظر بگیرید
اگر شما بیش از یك فرزند دارید، برای هر یك، زمان جداگانه و مناسب اختصاص دهید. ( در این مورد می‌توانید از همسرتان كمك بگیرید و به صورت یك شب در میان، هر كدام از شما به امور یكی از فرزندان رسیدگی كنید)

نوشیدن قهوه را محدود كنید
نباید اجازه دهید فرزند مدرسه‌ای شما قبل از خواب قهوه بنوشد. دقت كنید چون كافئین فقط در قهوه نیست و در غذاها و نوشیدنی‌های دیگری مثل شكلات و سودا هم وجود دارد كه از خوردن اینها نیز قبل از خواب باید اجتناب شود.

به جای نگاه به ساعت به فرزندتان نگاه كنید
مقدار ساعتی كه فرزند شما به خواب نیاز دارد، دقیقا به شخصیت وی بستگی دارد یعنی مقدار خواب مورد نیاز در كودكان مختلف، متفاوت است.برخی كودكان به 8 ساعت خواب نیاز دارند اما برخی دیگر باید 10 ساعت بخوابند. به كودك خود دقیق باشید و نشانه‌ها و رفتارهای او را ببینید رفتارهایی مثل خواب آلودگی، بد اخلاقی، عدم تمركز یا مشكل حافظه نشانه‌های اعلام زمان خواب كودك است.

منبع:hamshahrionline.ir

زبان آموزی در حین بازی
مجموعه: روانشناسی کودکان

شما می توانید درهنگام بازی کردن مطالب جدید را به کودکتان یاد دهید و به آن ها کمک کنید تا از کلمه ها استفاده کنند وآن ها را تشویق به یادگیری کلمات کنید.

بازی کردن
کودک شما در دومین سال زندگی خود قدم بزرگی در جهت رشد و توسعه زبان گفتاری خود بر می دارد. همین که او شروع می کند تا از طریق ادای کلمات ، نیازها و احساسات خود را بروز دهد، شما می توانید با به حداقل رساندن دخالت های خود در گفتارش به او کمک کنید که بهتر بیاموزد. این ویژگی را در همه حال مثلا هنگام بازی کردن هم حفظ کنید.

بچه ها در انتخاب نوع بازی به دو دسته تقسیم می شوند:
*یک گروه از آن ها ترجیح می دهند که بازی هایشان بیشتر با نام اشیا سر و کار داشته باشد. مثلا مرتب می پرسند: این چیه؟ و اسامی اعضای بدن خود یا شما را بر می شمرند. این گروه را “کودکان اسم دوست” می نامند. البته به این معنی نیست که چیزهای دیگر را یاد نمی گیرند، بلکه صرفا هشداری است که بدانید در یاد دادن مطالب جدید به آن ها و در تشویق شان به یادگیری ، از شیوه ای استفاده کنید که به نوعی با اسامی ارتباط دارد و منطبق بر مسیر یادگیری خود آن هاست. برخی کودکان دوست دارند که با ماهی تابه ها، قابلمه ها ، قاشق و کفگیر ملاقه و وسائل داخل کابینت های آشپزخانه بازی کنند و بیشتر اوقات در صدد دانستن اسامی آن ها نیز هستند. برخی محققین معتقدند که بازی با وسایل چیده شده درون کابینت های آشپزخانه از بازی با تخصصی ترین اسباب بازی ها در رشد زبان کودکان موثر تر بوده است! بنابراین کودکان را در انتخاب بازی آزاد بگذارید.

*گروه دوم کودکانی هستند که از بازی هایی چون لی لی لی لی حوضک یا قایم موشک ، دالی بازی و … لذت می برند. بازی هایی که کلمات و صداهای متفاوتی در آن ها به کار گرفته می شوند و فرصتی برای کودک فراهم می کنند که کلمات معنی دارتر و ارتباطی و غیر اسمی رابیاموزند.

بنابراین در حین بازی ، خواست کودک خود را دنبال کنید. ضمن بازی ، کودک علاقمه مند به یادگیری اسامی را تشویق کنید که اشیای دور و بر خود را نام ببرد و گاهی کنار نام یکی از اشیایی که برای بازی می گذارید، یک ویژگی بگذارید تا کلمه های معنی دار را هم بیاموزد. مثلا: ببین ، هاپو، عروسک، ماشین ، خرس قهوه ای، یه عالم اسباب بازی ! یا وقتی تصاویر کتاب یا مجه ای را به او نشان می دهید ضمن آن که روی بر شمردن اسامی تاکید دارید تا منطبق بر شیوه بازی کردن خود او باشد ، کلمه یا عبارت توصیفی کوتاهی نیز در کنار اسم یکی از تصاویر بیان کنید، مثلا گربه رو ببین! این هم یه درخته. اینا گنجشکن که روی شاخه ها جیک جیک می کنند… این عکسه یه دختره، اینم خیابونه، وای چه خیابونه شلوغی! صد تا ماشین اونجاست.

در عوض کودک بی علاقه به اسامی را تشویق کنید که کلمه های خود را برای ساختن عبارات استفاده کند و در این میان ضرورت استفاده از اسامی اشیا نیز توسط کودک احساس خواهد شد : خداحافظ بابا! ماشین میگه: بیب… بیب. دست راست خود را موشی فرض کنید و دست چپتان را گربه ای که موش را دنبال می کند و هر دوی آن ها به طرف کودک می دوند؛ نگاه کن! موشه تندتر می رسه و همین الان میاد روی پای تو…

اما کودکان را وادار نکنید که به شیوه ای که شما ترجیح می دهید و آن ها از آن گریزانند ، عمل کنند. به نمونه ای از این روش که بین پدر علی و علی اتفاق افتاده توجه کنید:

علی به شیشه شیرش اشاره می کنه و می گه : “دا دا”

بابا میگه:” شیر. بگو شیر؟ ”

علی:”دا دا”

بابا: ” شیییر”

علی:” دادا”

پدر کمی از کوره در می ره و مصرانه میگه:”شییییییر”

علی : ” داا داا”

علی به کاربرد اسامی هیچ علاقه ای ندارد. اگر چه سعی می کند که اسمی بیافریند اما به عملِ گرفتن شیر تأکید بیشتری دارد تا یادگیری اسم واقعی چیزی که می خواهد. علاوه بر این پافشاری پدر و وادار کردن او به تقلید و بیان اسم واقعی چیزی که می خواهد نتیجه موفقی در پی ندارد. اما خوشبختانه در پایان پدر منصرف می شود و شیشه او را پر از شیر می کند و به دستش می دهد.

اما بهترین برخورد می توانست این گونه باشد:

علی:” دا دا”

بابا: ” دا دا …؟ منظورت اینه که شیر می خوای؟ الان برات آماده می کنم.” و پس از آن شیشه شیر را به دست علی می ده و می گه: ” دا دا … بفرما اینم شیر تو”

منبع: کتاب روانشناسی خواندن
تبیان

کودک خردسال خود را براي تولد فرزند جديد آماده کنيد
مجموعه: روانشناسی کودکان

تولد و ورود نوزاد دوم در خانواده بحران بزرگي را برای کودک بزرگتر به وجود مي آورد. او که تا آن زمان مرکز توجه والدين بوده است با وجود نوزاد تازه وارد موقعيتش را در خطر مي بيند و احساس می کند که والدین دیگر او را دوست ندارند. کودک نگران از دست دادن علاقه و توجه والدین است. یکی از شیوه هایی که کودک به وسیله ی آن نسبت به این مسئله واکنش نشان می دهد، حسادت است. حسادت یک واکنش بهنجار عاطفی است که در نتیجه ترس کودک برای از دست دادن محبت والدین یا احتمال و تصور از دست دادن آن ظاهر می‌شود.

حسادت در کودکان می تواند به شکل رفتارهای پرخاشگرانه، لجبازی، تحریک پذیری یا قشقرق به پا کردن خود را نشان دهد. در بیشتر موارد معمولا کودک شروع به رفتارهایی می کند که در سنین پایین تر انجام می داده، رفتارهایی از قبیل مکیدن انگشتان، خیس کردن رختخواب، جدا نشدن از مادر، امتناع از خوردن و آشامیدن و یا گوشه گیری و انزوا به مثابه وسیله ای برای دفاع از خود، همگی بیانگر وجود درجه ای از حسادت در کودک بزرگترهستند.واقعیت این است که امکان جلوگیری از تمام واکنشهای منفی کودک وجود ندارد اما می توانید این احساسات منفی را به حداقل برسانید.

شما تمام طول مدت بارداری را فرصت دارید تا کودکتان را برای ورود نوزاد جدید آماده کنید. با کودک درباره ی خواهر یا برادر کوچکترش صحبت کنید و برایش اتفاقاتی را که قبل و بعد از تولد برای نوزاد روی می دهد توضیح دهید و کودک را برای پذیرش تغییراتی که پس از تولد نوزاد اتفاق خواهد افتاد، آماده کنید. داستان هایی را در مورد نوزادان شیرخوار برای کودک بگویید، حتی می توانید یک عروسک نوزاد تهیه کنید و همراه با کودک مراقبت از نوزاد را تمرین کنید. از کودک برای انتخاب نام و وسایل نوزاد تازه وارد کمک بگیرید. به او اجازه دهید شکم شما را لمس کند تا بتواند حرکات جنین را داخل شکم احساس کند. او را همراه خودتان به مطب دکتر ببرید تا صدای قلب تازه وارد را بشنود و تصویر او در مانیتور ببیند. در این دوران می توانید برای کودک خاطرات زمان تولدش را بازگو کنید و برایش تعریف کنید که شما و پدرش از تولد او چقدر خوشحال بودید تا کودک متوجه شود که چقدر دوستش دارید و از وجودش خوشحال هستید.

زمان تولد خواهر یا برادر کوچکتر را به کودک بگویید و ترتیبی دهید تا کودک بتواند نوزاد را ملاقات کند، معمولا کودک در اولین ملاقات عکس العمل خاصی نشان نمی دهد و یا حتی ممکن است از در آغوش کشیدن مادر امتناع کند. لازم است تا به عنوان والدین آمادگی این رفتارها را از کودک داشته باشید.به بستگان و نزدیکانی که برای دیدن نوزاد می آیند یادآوری کنید تا به کودک بزرگتر هم توجه کافی نشان دهند.

در خانه به کودک اجازه دهید تا در انجام کارهای مربوط به نوزاد به شما کمک کند. مثلا می توانید از او برای لباس پوشاندن نوزاد کمک بخواهید. اگر می توانید به کودک شیوه های درآغوش گرفتن نوزاد را آموزش دهید و به او فرصت دهید تا روزانه زمان کوتاهی نوزاد را در آغوش بگیرد. در صورتی که فکر می کنید توانایی این کار را ندارد، به او اجازه دهید تا تازه وارد را نوازش کند، دستش را بگیرد و یا روی پایش بخواباند. مهمترین اصلی که باید همواره به یاد داشته باشید این است که هر چقدر نوزاد را از کودک دور کنید در او حساسیت بیشتری ایجاد خواهید کرد.

از آنجا که در زمان شیردهی بیشتر توجه خود را به نوزاد می دهید، بهتر است تا کودک بزرگتر را به نوعی سرگرم کنید، مثلا اسباب بازی که دوست دارد را در اختیارش قرار دهید یا نوشیدنی و یک میان وعده ی سبک برایش در نظر بگیرید. اگر کودک اصرار دارد که در زمان شیردهی به نوزاد، او هم با شما تماس فیزیکی داشته باشد، با دست دیگرتان که آزاد است او را هم در آغوش بگیرید یا اگر دراز می کشید، به کودک هم اجازه دهید تا کنار شما دراز بکشد. حتی با اجرای همه ی این موارد هم بهتر است تا در طول روز زمانی بدون حضور نوزاد به فرزند بزرگتر اختصاص دهید.

به کودک اجازه دهید تا احساسات و عواطفش را حتی اگر منفی باشد درباره ی نوزاد تازه وارد بیان کند و نه تنها نباید او را به خاطر احساساتش سرزنش کنید بلکه باید درکش کنید. بهتر است تا جایی که امکان دارد رفتارهای منفی کودک را در برابر نوزاد نادیده بگیرید، اما در صورت بروز رفتارهایی که امکان آسیب به نوزاد را افزایش می دهد، عکس العمل مناسب نشان دهید.

اگر در حال بازی یا گفتگو با کودک هستید و نوزاد شما شروع به گریه می کند بهتر است به طور ناگهانی کودک را رها نکنید تا به سراغ نوزاد بروید، کمی صبر کنید و برای کودک توضیح دهید که نوزادان زمانی گریه می کنند که به چیزی احتیاج دارند و چون کوچک هستند، شما باید نیازشان را برآورده کنید.

در حضور بستگان و نزدیکان از کودک به خاطر کمک هایی که به شما در نگهداری از نوزاد تازه وارد می کند قدردانی کنید، می توانید برای تشویق هدیه ای را برایش درنظر بگیرید. با این شیوه کودک در قبال شما و خواهر یا برادر کوچکترش احساس مسولیت بیشتری خواهد کرد و این احساس به او کمک می کند تا از حسادتش نسبت به نوزاد کاسته شود.

منبع:ninisite.com

چگونه فرزندی باهوش تربیت کنیم؟
مجموعه: روانشناسی کودکان

همه دوست دارند فرزندان باهوش و نابغه داشته باشند. حالا نابغه هم نشد، دوست داریم اگر فرزندی داریم بسیار باهوش و فرهیخته و مودب و دوست‌داشتنی باشد. همه خوبی‌ها را با هم می‌خواهیم و این شاید کمی بلندپروازانه به نظر برسد، اما ناممکن نیست. صرف‌نظر از مساله ژنتیک و استعدادهای ذاتی، مساله‌ای به نام آموزش نیز وجود دارد که در تربیت فرزندِ باهوش بسیار موثر است.

حتما بسیار شنیده‌اید، می‌گویند از همان زمان که نوزاد در رحم مادر است برای او موسیقی‌های ناب بگذارید و کتاب بخوانید و حرف بزنید تا ذهنش برای ورود به دنیای مادی آماده شود. این ها همه درست، اما ما 6 راز خوب را هم با شما در میان می‌گذاریم تا بتوانید پسران/دختران باهوش تحویل جامعه دهید و خودتان نیز کیفش را ببرید.

بمباران واژه‌ای
نگران نباشید! قرار نیست به مغز فرزند کوچک خود فشار بیاورید. فقط قرار است او را با کلمات جدید بسیاری آشنا کنید. برای این که فرزندتان خیلی زود با انواع واژه‌ها و عبارت‌ها آشنا شود، کافی است هفته‌ای یک واژه جدید به او بیاموزید. اگر این روند را از 18 ماهگی آغاز کنید و تا سال دوم ادامه دهید، در انتهای این بازه زمانی، کودک شما بین 50 تا یکصد واژه یاد خواهد گرفت. هر چه بیشتر با فرزند خود صحبت کنید، او واژه‌های بیشتری خواهد آموخت.

برای اینکه کلمات بیشتری یاد بگیرد، دایم با او حرف بزنید. با کلمات زیاد فرزندتان را بمباران کنید. هر کاری انجام می‌دهید برایش توضیح دهید. از اینکه با لحن و تقلید صداهای مختلف این کار را انجام دهید هیچ هراسی نداشته باشید. کتاب‌های زیادی برای او بخوانید.

این را در نظر داشته باشید کودکان تا پیش از دوسالگی نباید تلویزیون تماشا کنند. بگذارید هر چه قرار است بیاموزند را از شما بیاموزند نه از برنامه‌های تلویزیون. تا جای ممکن از انواع کلمات و فرم‌های مختلف واژه‌های متنوع استفاده کنید تا در آینده در نوشتن و هجی کلمات سرعت یادگیری بالاتری داشته باشد.

الفبای احساس
پرورش هوش احساسی در کودکان یکی از ضروری‌ترین موارد برای رشد درک و مهارت‌های اجتماعی در کودکان است. والدین باید به روش‌های مختلف هوش احساسی فرزندان خود را توسعه دهند. به طور مثال، هنگامی که فرزند شما در حال بازی با شن در کنار ساحل است و یکی از دوستانش ناخواسته قلعه شنی او را تخریب می‌کند، باید به او بگویید که این مساله از روی عمد نبوده و مثلا پای دوستش گیر کرده او روی قلعه شنی تو افتاده است. باید به او بیاموزید برخی از مسایل زندگی به صورت تصادفی پیش می‌آیند و هیچ نوع غرضی در پشت آنها نیست. وقتی کودک این را درک کند، دیگر خیلی راحت کینه به دل نمی گیرد و از کوچک‌ترین مسایل زندگی دچار تنش و عصبانیت نمی‌شود.

این مساله در مورد رفتارها رویدادهای مثبت نیز مصداق دارد. یعنی هنگامی که فرزند شما یک کار خوب انجام می دهد او را متوجه نتیجه رفتار خوب خودش بکنید. به طور مثال، برای دوستش مساله جالبی را تعریف کرده است، یا به همبازی خود محبتی کودکانه کرده است، به او یادآوری کنید که چقدر این کارش خوب بوده است و تا چه اندازه توانسته با این کار موجب خوشحالی دوستش بشود. با این اشاره ها به کودک می آموزید هوش احساسی خود را به طور غیرمستقیم پرورش دهد.

بازی هوشمندانه
بازی‌های نمایشی یکی از بهترین انواع بازی‌ها برای رشد فکری و هوشی کودکان است. وقتی با کودک انواع موقعیت‌ها را بازی می‌کنید، به طور غیرمستقیم به او مسایل بسیاری می‌آموزید. با کودک نمایش‌هایی را بازی کنید که بتواند کنترل‌های لحظه‌ای را بیاموزد.

نخستین مساله، آموزش تضادها است. چندین تصویر ساده به کودک نشان دهید. تصاویر را یک‌به‌یک نمایش دهید. به طور مثال، تصویر نخست، خورشید باشد. هنگامی که خورشید را نشان می‌دهید، به جای کلمه «روز» از واژه «شب» استفاده کنید.

یک بازی دیگر، یک به طور مثال، یک ضربه روی تنبک بزنید، به احتمال زیاد فرزند شما دوضربه روی آن خواهد زد.

در هر دو این بازی ها، هدف این است که فرزند مکث و چند دقیقه فکر کند و نخستین فکری که به ذهنش می رسد را بی‌خیال بشود. این بازی حتی برای کودکان 3 تا 4 ساله نیز مفید است. با این بازی به کودک می آموزید در هر چه که می بیند فکر کند و فقط به اولین فکری که در ذهنش نقش می‌بندد، تکیه نکند. به جوانب مختلف مسایل فکر کند.

واکنش های لحظه‌ای باعث افزیش مهارت ریاضی در کودکان می‌شود. با این بازی‌ها، ذهن کودک برای نقشه کشیدن، برنامه‌ریزی، تعیین هدف و پشتکار برای اجرای کامل برنامه‌ها آماده می‌شود. با بازی‌های که تضادها را نشان می‌دهد، کودک خود را برای موفق‌های بسیاری در آینده آماده می‌کنید.

ایجاد فضای خلاقیت
اگر دوست دارید خلاقیت را در کودک افزایش دهید، این مساله را در دکور اتاق او نیز اعمال کنید. فضایی که کودک در آن رشد می‌کند در بروز مهارت‌های ذاتی او تاثیر بسیاری دارد. تزئیناتی که در اتاق کودک استفاده می‌کنید یکی از اصلی‌ترین مسایل برای رشد خلاقیت او است. برای این منظور لازم نیست خیلی هزینه کنید و اسباب‌بازی‌های گران‌قیمت خریداری کنید. با یک جعبه خالی و مداد شمعی‌های معمولی هم می‌توان موجب پرورش خلاقیت و ابتکار در ذهن کودکان شد.

در اتاق برای او امکاناتی فراهم کنید تا مسایل جدید بیاموزد. مسایل جدیدی تمرین کند. وسایلی در اتاق او قرار دهید که به یک بازی خاص محدود نشود. از انواع وسایل موسیقی، نقاشی، ساخت و ساز، عروسک و … در اختیارش بگذارید تا در همه زمینه‌ها بازی کند.

تحسین تلاش‌های کودک
تحقیقات ثابت کرده اند کودکانی که والدین آنها تلاش‌هایشان را به جای استعدادهای ذاتیشان مورد تشویق قرار می‌دهند، تلاش خود را بیشتر می کنند و پشتکار بالاتری دارند.

شاید دوست داشته باشید بگویید فرزند من باهوش است. اما خوب است گاهی هم به او بگویید: «تو واقعا خوب تلاش کرده ای». بیشتر والدین عادت دارند در مورد هوش و ذکاوت درونی کودکان حرف می زنند و غیرمستقیم، تلاش های او را نادیده می گیرند. اما اگر به کارهایی که انجام داده است، اشاره کنید، او لذت بیشتری از این کار خواهد برد. به این ترتیب، حتی اگر اشتباهی نیز مرتکب شوند مدام خود را سرزنش نخواهند کرد. زیرا به سادگی درک می کنند که برخی از تلاش ها نیز ممکن است نتیجه مثبت نداشته باشد.

اشاره با انگشت
از حدود ماه نهم، کودکان حرکات انگشتان والدین خود را دنبال می‌کنند. تحقیقات ثابت کرده‌اند، کودکان زبان بدن را سریع‌تر از موارد دیگر می‌آموزند. به طور مثال، اگر با دست به کامیون اشاره کنید، کودک سریع‌تر به سمت آن بر می گردد تا اینکه بخواهید در مورد کامیون به او چیزی بگویید.

به این روند «توجه مشترک» می گویند: به این مفهوم که کودک می تواند با شما در رابطه با موضعی خارجی ارتباط برقرار کند. پرورش این مساله مثلا در باغ وحش بسیار کارساز است. با انگشت به حیوانات اشاره کنید و سپس در مورد آن حیوان برای فرزندتان توضیح دهید.

منبع:bartarinha.ir

حتما به کودکانتان بیاموزید که….
مجموعه: تعلیم و تربیت

وجود خانه‌ای تمیز با حضور کودکان امکانپذیر نیست؛ با این حال، بچه‌ها قادر به یادگیری برخی مهارت‌های پایه‌ای هستند که به تمیز و مرتب ماندن خانه کمک می‌کند. در این نوشتار چند کار روزانه که هر کودکی باید بیاموزد، ذکر شده است.

لباس شویی:
کودکان از سن 2 سالگی می‌توانند دسته بندی کردن را بیاموزند. در واقع، برای بچه‌های کوچک، اغلب دسته بندی کردن وسایل مانند بازی است. بچه‌های بزرگ‌تر می‌توانند قرار دادن لباس‌ها در جایشان را یاد بگیرند. آنهایی که به سن مدرسه رسیده‌اند می‌توانند تا کردن لباس‌های شسته شده و نیز پر و خالی کردن ماشین لباسشویی و خشک کن را تحت نظارت بزرگتر‌ها یاد بگیرند. بین 8 تا 10 سالگی بیشتر کودکان به اندازه کافی رشد کرده‌اند ناتمام مسئولیت پر کردن ماشین لباسشویی و همچنین تمیز کردن آن‌ها را برعهده گیرند.

ظرف شویی:
ظرف شویی کاری روزمره و دشوار است که انگار هرگز پایانی ندارد. کودکانی که به درستی آموزش دیده باشند، در این امر می‌توانند کمک بزرگی باشند.

شما چه استفاده از ماشین ظرفشویی را به فرزندان خود آموزش بدهید چه ظرف شستن با دست را، بهترین راه برای شروع اسکاچ کشیدن و آب کشی است. حتی بچه‌های 6-5 ساله هم می‌توانند بیاموزند که چگونه بشقاب‌های خود را تمیز و آب کشی کنند.8-7 ساله‌ها می‌توانند در خشک کردن و قرار دادن ظروف در جایشان کمک کنند. در سن 9 سالگی، آن‌ها برای یادگیری شستن انواع ظروف یا چیدن آن‌ها در ماشین ظرفشویی آمادگی دارند. از آموزش اصول ایمنی به آن‌ها خاطرجمع شوید. به فرزندتان نشان دهید چگونه چاقو‌ها را به کناری بگذارد.

مرتب کردن تختخواب:
آموختن این کار مهارتی ارزشمند است و هرگز به آن معنا نیست که فرزند شما همیشه باید این کار را انجام دهد؛ فقط کافی است آن را یاد بگیرد. خیلی ساده از زمانی که نوپا هستند به آن‌ها نشان دهید که چگونه تختشان را مرتب کنند؛ سپس کم کم به آنان اجازه دهید که خودشان آن را مرتب کنند. وقتی کودکان کوچک هستند این آزادی را دوست دارند که بالش‌ها و اسباب بازیشان را هر طور که دوست دارند بچینند. والدین می‌توانند این کار را با انتخاب رواندازی ساده‌تر برای بچه‌ها آسان کنند. وقتی فرزندان به سن مدرسه رسیدند، هرگز با اضافه کردن چیزی به تختشان این کار را برای آن‌ها سخت نکنید. والدین باید ملحفه‌ها، بالش‌ها و پتوهای اضافی را، به ویژه اگر استفاده‌ای برای کودک ندارند، حذف کنند.

جارو و تی زدن زمین:
این کار به نظر ساده می‌آید. تنها کاری که باید انجام دهید، حرکت دادن جارو و تی روی زمین است اما همیشه آنقدر ساده نیست و به تمرین نیاز دارد. وقتی یک جارو به بچه بدهید، آشغال‌ها به جای اینکه در یک جا جمع شوند به اطراف پراکنده می‌شوند. با وجود تمام وسایل جدید برای رفت و روب، کودکان در سن 8-7 سالگی می‌توانند جارو کردن زمین را بیاموزند.

حدود 10-9 سالگی بهترین سن برای یادگیری تی کشیدن زمین است؛ زیرا برای نظافت بدون نظارت زیاد، به اندازه کافی بزرگ شده‌اند. به آن‌ها بیاموزیدکه چگونه آب را برای نظافت آماده کنند و چگونه آب تی را بگیرند، چه موقع سر تی را آبکشی کنند، با لکه‌های سخت چه کار کنند، چگونه تی و سطل را آب بکشندو اینکه چگونه تی را نگه دارند.

حذف موارد اضافی:
یکی از مفید‌ترین مهارت‌هایی که می‌توان به فرزندان یاد داد، مهارتی است که شاید برای بزرگتر‌ها هم مشکل باشد. آموزش حذف چیزهای بلااستفاده به فرزندان از سن کم می‌تواند موجب شکل گیری عادتی در آنان شودکه تمام عمر همراه‌شان باشد. به بچه‌ها این امکان را بدهید که شما را حین جمع آوری وسایلتان تماشا کنند. پرسش‌های خود را در مورد اینکه چه چیزی را نگه دارید و چه چیزهایی را نه، با آن‌ها در میان بگذارید. به کودکان انگیزه اهدای چیزهای بدون استفاده به افراد بی‌بضاعت را بدهید.

یک کار سخت برای مامان باباها
مجموعه: تعلیم و تربیت

وقتی به گفتگوی بسیاری از والدین، گوش سپارید، متوجه خواهید شد که موضوع نظم و آموزش آن به کودکان، خصوصا در سنین بالای 3 سال، از معضلات و دغدغه های دائمی والدین می باشد.

اصولا پذیرش این مطلب برای بچه ها، کمی سخت است و والدین نیز از اینکه وسائل بازی کودک خود را همواره در زیر دست و پای خویش ببینند، احساس خوبی ندارند. اما یک سوال اساسی در این میان وجود دارد که موجب سردرگمی و عدم موفقیت والدین در رابطه با آموزش نظم به کودکان می باشد و آن این است که به راستی، بهترین سن برای آموزش انظباط به کودکان چه زمانی است؟

بسیاری از کارشناسان معتقدند که ایجاد انظباط در کودکان امری است که از همان ابتدای تولد کودک، باید آغاز شود و به مرور زمان و با توجه به رشد جسم و روح کودک، ادامه یابد. البته فهم دقیق این موضوع کمی مشکل به نظر می رسد و بیان آن در حد تئوری، ساده است و مهم این است که چطور بتوان این امر را عملیاتی و کاربردی کرد.

چرا هر کودکی روحیه ای خاص و متفاوت از سایرین دارد و اینکه والدین چطور بتوانند مطابق روحیه کودکشان به اموزش موضوعی همچون نظم، به او بپردازند، بسیار مهم است.

آنچه مشخص است اینکه اگر والدین بخواهند کودکشان در دروران نوجوانی ملزم به رعایت نظم باشد، باید از دوران کودکی به او آموزش دهند زیرا درخت را تا زمانی که یک نهال است می توان به طور دلخواه شکل داد و اگر کودک، به بی اظباطی عادت کند، تغییر رفتار در او کار مشکلی است.

امام حسن عسگری(علیه السلام)می فرماید: “بازگرداندن عادت کرده(به کاری) از عادتش، چونان معجزه است.”

البته باید در ارتباط با آموزش نظم به کودکان این موضوع را توضیح داد که آموزش نظم به کودکان زیر یک سال، باید به طور غیر مستقیم صورت گیرد. مثلا اینکه یک مادر رعایت نظم را در همه امور مربوط به کودک در نظر گیرد، مهم است. اموری همچون شیردادن، خواباندن، بیدار کردن و تر و خشک کردن نوزاد. آنچه مهم است اینکه این اقدام در ضمیر ناخودآگاه او اثر خواهد گذاشت.

در سنین بالای یک سال، آموزش به طور غیر مستقیم (آموزش کلامی) و با القای غیر مستقیم. این یعنی یک روش الگویی است که می تواند تاثیر خوبی داشته باشد. البته باید گفت که در این سنین، بچه ها قدرت درک مستقیم و کامل و منطقی یک موضوع را ندارند و اصولا به غیر از روش های غیر مستقیم که می تواند از طریق قصه گویی یا بازی باشد، نمی توان روشی موثر را پیدا کرد.

اما در سنین بالای سه سال، این نکته مطرح می شود که کودکان از درک نسبی و تشخیصی نسبی برخوردار می شوند و اینکه در این زمان برای آموزش نظم می توان از اهرم هایی مثل فشار، تحمیل و یا تنبیه استفاده کرد.

آنچه مشخص است اینکه هر نکته ای را که بخواهیم برای بچه ها درونی کنیم و به گونه ای به انها آموزش دهیم که اثری ماندگار به دنبال داشته باشد، باید با صبر و حوصله برخورد کنیم. انظباط موضوعی است که باید به گونه ای نرم و ملایم و به طور تدریجی در کودک ایجاد شود. ایجاد نظم در یک کودک، اگر با زور و فشار و تحمیل همراه باشد، باعث ایجاد حس ناامنی، ترس، تسلیم پذیری، طغیان، دروغگویی، چاپلوسی و وسواس خواهد شد. (1)

آن دسته از کودکان که به خاطر فشارهای والدین و ترس از آنها، به رعایت انضباط می پردازند، معمولا روحیه ای سرکش و مساله آفرین پیدا می کنند و در مقابل بزرگسالان، مقاومت می کنند و به خاطر فشارهایی که در دوران کودکی از طریق والدین به آنها وارد شده، از آنها انتقام می گیرند.

نگرش روانشناسی امروز معتقد است که نظم آموزی به بچه ها اگر با زور همراه باشد، تنها پاسخی موقتی را به دنبال خواهد داشت. اما در آینده موجب ایجاد مشکلاتی جدی می شود. مشکلاتی که موجب می شود تا این کودکان در غیاب والدین خود، قانون شکنی کنند و از اصول والدین خود تخطی کنند.

آنچه مهم است والدین بدانند و همواره مد نظر داشته باشند این است که اگر محدودیت هایی برای فرزندان قرار می دهیم باید این اقدام را به نرمی و با عطوفت به کودکان بیاموزیم تا برای آنها وجدانی و درونی شود.

در صورتی که عامل واداشتن کودک به پذیرش محدودیت ها و تن دادن به قانون، اقتدار والدین یا مربی و اجتماع باشد، معمولا زیر بار نمی رود و اگر فشار و زور موجب عمل به نظم باشد، با از میان رفتن فشار، نقض قانون خواهد کرد. اما چنانچه محدودیت های موجود برای کودک با مطلوبیت فردی همراه باشد و برای او با مهرورزی و عطوفت والدین درونی شده باشد، حتی در غیاب والدین و بدون اهرم فشار هم به آن عمل خواهد کرد.

پی نوشت:
کتاب نسیم مهر

دلایل کتک کاری در کودکان
مجموعه: تعلیم و تربیت

در این مقاله علل کتک کاری در کودکان اشاره شده است
اگر حالا دخالت نکنید و وارد عمل نشوید وقتی بزرگتر می‌شوند به فردی کاملا زورگو تبدیل می‌شوند، چون که راه دیگری برای رفع احتیاجات خود پیدا نمی‌کنند.

دعوای کودکان
علی یک بچه 3 ساله است که گاه گاهی برادر خود را می‌زند. این کار چیزی شبیه به زورگویی است. برای علی مهم نیست که مادرش راجع به او چه فکری می‌کند. علی نمی‌داند چگونه در این سن احساسات خود را بروز دهد. مادرش می‌گوید من اصلا رفتارهای کودکم را دوست ندارم.

وقتی كه كودك راه رفتن و تكلم را بیاموزد روش‌های بیان مشكلات هیجانی او هم توسعه می‌یابد. در این حال ممكن است مشكلات هیجانی خود را از راه تخریب و عدم تحرك و مخالفت‌جویی و منفی‌كاری و مانند اینها ابراز كند. کودکان نو پا به طور مداوم علت و معلول ها را امتحان می‌کنند. با خود می‌گویند اگر من این کار را انجام دهم چه اتفاقی خواهد افتاد؟ و آنها تنها وسیله خود را به کار می‌گیرند. آنها مهارتی ندارند تا به روشی منطقی آنچه را که می‌خواهند به دست آورند، بنابراین ممکن است به طور سمج و سرسخت عمل کنند.

با این وجود درست نیست که بنشینید و کودکانتان هر کار که می‌خواهند انجام بدهند. اگر حالا دخالت نکنید و وارد عمل نشوید وقتی بزرگتر می‌شوند به فردی کاملا زورگو تبدیل می‌شوند، چون که راه دیگری برای رفع احتیاجات خود پیدا نمی‌کنند. در اینجا بعضی راهها برای پایان دادن به پرخاشگری کودکان را مطالعه کنید.

به کدام دلیل کودک کتک کاری می کند؟
شاید عصبانی است : عصبانیت شایع‌ترین مشكل بچه‌هاست. این عصبانیت در واقع تجلی درد و ناكامی كودك به دلیل ناتوانی او در كنترل جهان اطراف است. از آنجا كه كودك نوپاست، هر چند احساسات او بسیار قوی است اما وسیله كافی برای ابراز ناامیدی را ندارد و همین او را بیش از پیش ناامید كرده و از عصبانیت منفجر می‌كند. در نهایت او با تنها وسیله‌ای كه در اختیار دارد به دیگران حمله می‌كند یعنی با كتك زدن.

جلب توجه منفی می‌کند: كودك نیاز به توجه دارد به‌طور معمول او ترجیح می‌دهد از راه‌های مثبت یعنی با انجام كارهای خوب این توجه را به‌دست آورد اما اگر تشویق كارهای خوب به اندازه كافی نباشد و كودك مورد بی‌توجهی قرار گیرد، برای او توجه منفی هم بهتر از بی‌توجهی است. كودكی كه اغلب مورد غفلت واقع می‌شود ممكن است پس از مدتی كشف كند كه اگر جنگ و دعوا راه بیندازد و دیگران را بزند در مركز توجه دیگران قرار می‌گیرد.

هیجاناتش برونی‌سازی می‌کند: پسربچه‌ها یک مکانیسم دفاعی دارند که به آن برونی‌سازی کردن می‌گویند. به این معنا که اگر یک مشکل روان‌شناختی داشته باشند معمولا با درگیر شدن با محیط سعی می‌کنند آن مشکل را برطرف کنند یا هیجان منفی را کم کنند. در دخترها بیشتر به این صورت است که آنها را درونی‌سازی می‌کنند.

سه عامل وجود دارد که در بیماری‌ها باید به آن توجه شود؛ یکی رفتار انفعالی جدی است که در آن کودک کاری به کسی ندارد و برای خودش بازی می‌کند، دوم رفتار پرخاشگرانه و دیگری رفتار وسواس‌گونه است. اگر این 3 نوع رفتار در کودکان مشاهده شود باید حتما با مشاور مشورت شود تا بررسی انجام و اطمینان حاصل شود که مسئله خاصی وجود ندارد. والدین باید توجه داشته باشند که هرکدام از این رفتارها باید در مدت طولانی با کودک همراه باشد تا نیاز به بررسی داشته باشد اما به طور کلی علل و درمان متفاوتی برای این نوع رفتار وجود دارد.

عامل دیگر می‌تواند جلب کردن توجه منفی باشد. بی‌توجهی والدین می‌تواند برای کودکان تولید خشم کند و در این صورت رفتارهای ناسازگارانه‌ای از خود نشان می‌دهند. وقتی چنین رفتاری بروز می‌کند والدین مجبورند به آن رفتار توجه کنند. به این ترتیب کودک توجهی را که ندارد از این طریق کسب می‌کند و در او تقویت می‌شود.

نداشتن الگوی خوب: كودكان اگر ببینند والدین آنها تنبیه بدنی را به‌كار می‌برند، بیشتر تمایل به کتک زدن بچه های دیگر پیدا می‌كنند. اگر راجع به رفتار خشن كودك نگران هستید، نباید به او اجازه دهید شما را در حال كتك زدن حتی به‌عنوان تنبیه ببیند.

اختلال بیش‌فعالی: مسئله دیگری که وجود دارد طیف اختلالات بیش‌فعالی و اختلال سلوک و نافرمانی مقابله‌ای است که اگر در تاریخچه خانوادگی چنین مشکلاتی وجود داشته باشد می‌تواند به ارث برسد و کودک از همان ابتدا حالت ناسازگارانه‌ای داشته باشد. سۆال مهم اینجاست که این کودک از قبل این حالت را داشته یا به تازگی این رفتار را شروع کرده، تاریخچه خانوادگی این کودک و شرایط خانوادگی در این رفتار کودک بسیار مهم است.

این یک نشانه است: نمی‌توان به صورت واضح درباره مشکل این کودک صحبت کرد چون طیف عوامل گوناگونی در بروز رفتار موثر است اما در میان پسربچه‌ها این یک نشانه است. ممکن است این رفتار در یک جایی از خانواده یادگیری یا تقویت شده باشد. ممکن است مادر افسرده هنگام رسیدگی به کودک پرخاش کرده باشد.

چند توصیه برای زمانی که کودک شما بقیه را می‌زند یا گاز می‌گیرد!
** لحظه‌ای درنگ کنید. اگر می‌بینید کودک پرخاشگری می‌کند سریع به رفتار او پایان بدهید. سعی کنید با آرامش با او صحبت کنید، اگر به حرف های شما گوش نمی‌دهد، او را کناری کشیده و به او بگویید رفتارت از کنترل خارج است، باید کمی‌آرام بگیری.

** از کودک توضیحی راجع به رفتارش نخواهید. وقتی از کودک بپرسید به چه دلیل فلان کار را کردی، با خود فکر می‌کند بعضی مواقع هست که کار او درست است و حق دارد فلان کار را انجام دهد. این هم به این معنی نیست که دنبال دلیل کار او نگردید. اگر فرزند شما موهای دوست خود را می‌کشد به این دلیل که به او اجازه نمی‌دهد سرسره بازی کند، شما وارد عمل شوید و به آنها بگویید به نوبت، بازی کنند. کودک با این کار متوجه می‌شود که باید منصف باشد و اگر مشکلی پیش آمد با شما در میان بگذارد تا شما موضوع را حل و فصل کنید.

** ارتباط كلامی را یاد دهید. کودک باید بیاموزد که از كلمات برای بیان احساسات منفی‌اش استفاده كند. به كودك یاد بدهیم در زمان مناسب بگوید «الان عصبانی هستم!» وقتی كـودك بتواند احساسات خود را مستقیما و مانند افراد بالغ بیان كند، شیوه كتك زدن به تدریج متوقف می‌شود.

**سعی کنید نتیجه بگیرید. بعضی کودکان هر نوع توجهی را دوست دارند. از این رو زمانی که کودک کار اشتباهی را انجام می‌دهد و شما خشمگین می‌شوید، کودک ذوق می‌کند (با خود می‌گوید مامان را دیوانه کردم) و انگیزه پیدا می‌کند که دفعه بعد هم این کار را تکرار کند.

**احساساتش را تصدیق كنید. كودك می‌زند چون نمی‌تواند احساسات خود را به ما منتقل كند. وقتی به احساسات كودك آگاه باشید و آن ‌را تصـدیق كنید، دیگر دلیلی برای كتك زدن وجود ندارد. مثـلا به او بگـویید «حتمـا از اینكه به تـو اجـازه نداده‌ام این‌كار را بكنی خیلی ناراحت هستی!» با این جمله به او نشان می‌دهید كه احساس او را درک کرده‌اید و به او حـق می‌دهید كه احسـاس عصبانیت كند و این طبیعی است. آنچه ما با این کار به او می‌آموزیم، این است كه با روشی غیر از كتك زدن عصبانیت خود را ابراز كند.

**بدانید رفتار کودک شما به احساسات دیگران هم ربط دارد. کودکان نوپا آگاه نیستند که رفتار آنها روی دیگران اثر می‌گذارد. کودک باید بداند که دوستان او چه احساسی پیدا می‌کنند، وقتی او آنها را گاز می‌گیرد، به کودک بگویید درست است که او دوست ندارد اسباب بازی های خود را به بقیه افراد بدهد، اما کتک زدن آنها هم کار درستی نیست.

** به کودک خود کمک کنید آرام بگیرد. کودکان نوپا وقتی ناراحت می‌شوند کنترل خود را از دست می‌دهند. بعد از کمی ‌وقت با کودک خود صحبت کنید و بگویید درست است که ناراحت می‌شوی، اما با این کار دیگران را هم ناراحت می‌کنی. بدین صورت به کودک خود کمک می‌کنید احساساتش را درک کند و آنها را رده بندی کند.

** کودکان را مجبور نکنید که با دیگران شریک شوند. بعضی مواقع کودک شما نمی‌خواهد بقیه بچه ها را به بازی راه دهد بنابراین به طور سرسختانه رفتار می‌کند، اما در واقع این جزئی از رفتار اجتماعی می‌باشد. در یک گروه کوچک، کودک در موقع بازی اگر یکی از هم بازی های خود را بیرون کند رضایت دیگر دوستان خود را به دست می‌آورد و با خود می‌گوید، عجب زوری دارم. راه حل: وقتی کودک شما پیش دوستان خود نیست با او صحبت کنید و بگویید که شما مشاهده کردید چه اتفاقی افتاد، و اینکه صحیح نیست که کسی را از بازی بیرون کند.

** مهارت های حل مشکل را به او یاد بدهید. یک بازی ساختگی را ترتیب دهید و با کودک خود هم بازی شوید و بدین طریق به او راههای مثبت برای حل مشکل را یاد دهید. در این بازی وانمود کنید که یکی از دوستان کودک خود می‌باشید که اسباب بازی او را برداشته است. به او یاد دهید که چطور با دوست فرضی خود صحبت کند (این اسباب بازی من است، لطفا آن را به من برگردان)، و اگر این کار بی فایده بود به او بگویید که باید در این مواقع از یک بزرگتر کمک بگیرد. با این کارها حتما نتیجه خواهید گرفت.

**اگر تا حالا دیده اید یک بچه من من کنان ابراز تاسف می‌کند، شاید با خود فکر کنید که بی‌فایده است که از او درخواست عذرخواهی کنید. آیا فکر می‌کنید در این سن بدجنس است؟ ممکن است این طور نباشد، اما حتی اگر امروز عذر خواهی نکند، بهتر است به او یاد دهید که این کار را تمرین کند تا شاید روزی آن را انجام دهد. و کودک متوجه خواهد شد که عذرخواهی کردن و متاسف بودن به چه معنی است. بنابراین به او کمک کنید عذرخواهی کند و آن را به زبان بیاورد. دلسوز باشید، و به او بگویید ابراز تاسف سخت است اما چون او کار اشتباهی انجام داده، نیاز است که عذرخواهی کند.

منابع: مجله سیب سبز
سیمرغ

اگر فرزندتان کابوس می بیـند، بخوانید
مجموعه: روانشناسی کودکان

کابوس‌ها و وحشت‌های شبانه دو عامل رایج اختلالات خواب در کودکان و ایجاد اضطراب در آنها هستند.
کابوس‌ها رویاهایی ترسناک هستند و بیشتر کودکان هرچند وقت یک‌بار ممکن است آنها را تجربه کنند. بیشتر کابوس‌ها در اواخر دوره خواب (معمولا بین ۴ تا ۶ صبح) رخ می‌دهند. کودک معمولا بیدار می‌شود و برای اینکه احساس راحتی و آرامش کند، کنار شما می‌آید و می‌تواند به شما بگوید در رویایش چه دیده و چرا ترسیده است. گاهی کودک برای به خواب رفتن مجدد، دچار مشکل می‌شود و شاید رویاهای مشابه را در شب‌های دیگر هم ببیند. برخی کودکان انواع متفاوتی از رویاهای ترسناک به نام «وحشت شبانه» دارند. وحشت شبانه، در یک خواب عمیق (معمولا بین ۱ تا ۳ صبح) اتفاق می‌افتد. کودکی که وحشت شبانه دارد، خیلی اوقات با جیغ از خواب بیدار می‌شود. ممکن است عرق کرده باشد و نفس‌نفس بزند و تند تند نفس بکشد و مردمک چشمش (مرکز سیاه چشم) بزرگ‌تر از حد طبیعی باشد.
گاهی در این وضعیت با وجود باز بودن چشم‌ها هنوز خواب و گیج است و زمانی که از او می‌پرسید چه اتفاقی افتاده است، نمی‌تواند جواب بدهد. برخی اوقات کودک به سختی بیدار می‌شود. زمانی هم که او را بیدار می‌کنید، به‌ یاد نمی‌آورد که چه اتفاقی افتاده است. برخی کودکان دچار وحشت شبانه هم در خواب راه می‌روند. کابوس‌ها و وحشت‌های شبانه، با افزایش سن کودک کاهش می‌یابند و اغلب هنگامی که کودک به سن نوجوانی می‌رسد، به کلی متوقف می‌شوند. اما در برخی از افراد به خصوص افرادی که تخیلی فعال دارند و خلاق هستند، کابوس‌ها و وحشت‌های شبانه در سنین بزرگسالی هم ادامه پیدا می‌کند.
علت کابوس و وحشت شبانه
کابوس یا وحشت شبانه در کودکان معمولا به دلیل بیماری روانی یا جسمانی اتفاق نمی‌افتد و بیشتر بعد از یک رویداد استرس‌زای جسمی یا روانی رخ می‌دهد. در ۶ ماه اول بعد از این رویداد، ممکن است کابوس یا وحشت شبانه آنقدر ادامه پیدا کند که کودک به آن عادت کند. چنانچه کابوس یا ترس شبانه ادامه داشته باشد و خواب کودک را مختل کند، بر کارکرد روزانه او اثر می‌گذارد. در این صورت باید با پزشک مشورت کنید.
اقدام‌هایی که والدین می‌توانند انجام دهند
اگر کودکتان وحشت شبانه دارد، با او به آرامی و ملایمت صحبت کنید و او را به رختخواب برگردانید. کودک را تکان ندهید یا بر سرش فریاد نکشید. وحشت شبانه و خوابگردی به مراقبت شما از کودک هنگام دوره خواب نیاز دارد. خانه را ایمن کنید تا در صورت خوابگردی کودک، برایش مشکلی پیش نیاید (در مقابل پلکان‌ها دروازه‌های مخصوص نوپایان نصب کنید و کودک را در تختخواب‌های دوطبقه نخوابانید). اگر کودک هنگام خواب به علت وحشت‌ شبانه یا خوابگردی آسیب‌دیده است، به پزشک مراجعه کنید. ممکن است لازم باشد پزشک او را هنگام خواب بررسی کند.
نکاتی برای کمک به خواب بهتر کودک
۱) پیش از زمان خواب، یک برنامه منظم داشته باشید. فعالیت‌های لذت‌بخش مانند خواندن کتاب قصه برای کودک به آرامش او کمک خواهد کرد.
۲) خستگی ممکن است در ایجاد وحشت شبانه نقش داشته باشد. مطمئن شوید کودک هر شب به اندازه کافی می‌خوابد.
۳) اگر کودک استرس دارد یا دلواپس است،‌ با او در مورد چیزی که باعث استرس او شده، صحبت کنید و با کمک خودش برنامه‌ای بریزید تا بتواند از عهده استرسش برآید.

منبع:Familydoctor
aftabir.com

حاضرجوابي کردن کودکان
مجموعه: تعلیم و تربیت

حاضرجوابي کردن کودکان
مادر : خانم حلي ساز ، دختر من همش حاضر جوابي مي کنه . هر چي که من مي گم جواب منو مي ده . واسه ي هر چيزي جوابي داره . تازگي ها هم ياد گرفته همش مي گيه ” تو مامان خوبي نيستي ” . اگه من رو دوست نداري چرا مامان من شدي ؟ مامان دوست هاي من مثل تو نيستند، با دخترشون مهربون هستند . کاش تو هم مهربون تر بودي. . .
راستش من خيلي ناراحت هستم . اصلا دلم نمي خواد با سارا بحث کنم . ولي پيش مياد . حرفم رو گوش نمي ده ، دائم هم جوب من رو ميده ، من اصلا دلم نمي خواد اين دختر اين قدر حاضر جوابي بکنه ،خيلي اعصابم رو خورد مي کنه .
مشاور : دختر شما چند سالش هست ؟
مادر : ميره تو هشت سال . الان هفت سالشه.
مشاور : قبلا اين ويژگي رو نداشته ؟ اخيراً چنين رفتاري پيدا کرده ؟ يا اينکه نه ، مثلا چند ماه هست که داره يا چند ساله که داشته ؟
مادر : چند ماهي هست که ديگه خيلي شديد شده ولي قبلا اين قدر نبود . الان خيلي شديد شده .
مشاور : همين تک فرزند رو داريد ؟
مادر: بله . تک فرزند هست .
مشاور : حاضر جوابي تو بچه ها يک عادت رفتاري هست . يعني اين طور نيست که ما بگيم يک ويژگي هست که ما بچمون اين رو داره و نمي شه هيچ کاريش کرد . حاضرجوابي عادتيه که بچهبه مرور پيدا کرده و اکتسابيه. ما مي تونيم با نحوه ي برخوردخودمون اين رو تغيير بدهيم . يا حتي باعث تشديد اون بشويم . خيلي مهم هست که پدر و مادر چه طور رفتار مي کنند . مهم ترين آيتم در رفتار با بچه هايي که حاضر جواب هستند ، برخورد قاطعانه و همراه با آرامش هست . يعني اگر شما از کوره در بريد ، يا اگر با بچه شروع کنيد به يک به دو کردن باعث مي شه که اين عادت در بچه خيلي شديد بشه . ديدين پدر و مادر هايي که بچشون جوابشون رو مي ده بعد شروع مي کنند باهاش وارد بحث مي شن؟ مثلا بچه مي گه که اين کار رو نمي کنم . پدر يا مادر مي گن نه ! تو بايد انجام بدي . بچه مي گه دوست ندارم . پدر يا مادر مي گن برا چي دوست نداري ؟ من به تو مي گم . يه بحث چند دقيقه اي . آخرش هم يا به دلخوري ختم مي شه يا حالا به خشم و عصبانيت شديد والدين،يا بچه به گريه مي افته يا بالاخره يه اتفاق شايد نه چندان مناسب بيافته .
مادر : بله متاسفانه .
مشاور : اون چيزي که مهم هست اينه که قاطعانه ، ابتدا بهش مي گيد که،از اين به بعد من حاضر جوابيت رو تحمل نمي کنم . بعد اگر بگه حاضر جوابي چي هست ؛ براي يک بار براش توضيح ميدين . حاضر جوابي يعني اين که مدامج مامان يا بابات يا بزرگتر رو بدي و هر چي ما بگيم تو سريع يه جوابي رو برداري و به ما بدي . به اين مي گن حاضر جوابي . اين رفتار مودبانه اي نيست . از اين به بعد من حاضر جوابيت رو تحمل نمي کنم و بعد از هر حاضر جوابي يه پيامدي به دنبالش هست و يه اتفاقي مي افته .
مادر : چه پيامدي ؟
مشاور :يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم هر بار که تو حاضر جوابي کردي باعث مي شه که به نوعي يه امتياز رو از دست بدي . حالا اين امتياز مي تونه چي باشه ؟ دختر شما به چه چيزي علاقه داره ؟ ايا بر فرض به ديدن فلان کارتون علاقه مند هست ؟ آيا دوست داره که شما شب قبل از خواب بارش داستان بخوني ؟ يا اين که بر فرض ايا دوست داره که شما بشينيد يه وقت هايي باهاش بازي کنيد دو تايي ؟ ببينيد به چه چيزي علاقه منده، اين خيلي مهم هست که شما اين رو پيدا کنيد و يه سري موارد که دوست داره رو يادداشت کنيد .
چون ممکن هست که مجبور بشين ابتدا از چند تا چيز محرومش کنيد . يعني بار اول که حاضر جوابي کرد بهش مي گين که چون ما با هم صحبت کرده بوديم که من از اين به بعد حاضر جوابي رو تحمل نمي کنم و اگر تو حاضر جوابي کني يک چيزي رو از دست مي دي ، يک امتياز رو ، يعني اين پيامد عمل خودت هست ؛ اين ها رو باهاش طي کردين ، حالا اين اتفاق افتاد . مي گيد طبق صحبت هاي قبليمون حاضر جوابي کردي، اين باعث مي شه که بر فرض امروز نمي توني فلان کارتون رو ببيني . يعني اگر شما از کوره در بريد ، يا اگر با بچه شروع کنيد به يک به دو کردن باعث مي شه که اين عادت در بچه خيلي شديد بشه .
ديدين پدر و مادر هايي که بچشون جوابشون رو مي ده بعد شروع مي کنند باهاش وارد بحث مي شن؟ مثلا بچه مي گه که اين کار رو نمي کنم . پدر يا مادر مي گن نه ! تو بايد انجام بدي . بچه مي گه دوست ندارم . پدر يا مادر مي گن برا چي دوست نداري ؟ من به تو مي گم . يه بحث چند دقيقه اي . آخرش هم يا به دلخوري ختم مي شه يا حالا به خشم و عصبانيت شديد والدين،يا بچه به گريه مي افته يا بالاخره يه اتفاق شايد نه چندان مناسب بيافته .
مادر : اصلا براش مهم نيست .
مشاور : اتفاقا مي خواستم همين رو بگم . خيلي از بچه ها که حاضر جواب هستن ، به شما مي گن که ” اصلا برام مهم نيست نبينم ، اصلا دوست دارم که نبينم ” . شما وارد بحث باهاش نمي شين و نمي گيد”حالا مي بينيم که دوست داري ببيني يا دوست نداري . حالا مي بينيم که ناراحت مي شي يا نمي شي”. اين صحبت ها رو باهاش نمي کنيد . شما حرف رو زديد که حاضر جوابي کردي ، تلوزيون نمي بيني، تموم شد . يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم ديگه شما وارد بحث نمي شيد .
هر چي که شما باهاش بحث کنيد يا بخوايد براش ثابت کنيد که نه ، تو خيلي تلويزيون نگاه کردن برات مهم هست ، اگه نبيني خيلي هم ناراحت مي شي ، اين باعث مي شه که هم اثر تلويزيون نديدنه کم مي شه به خاطر اين که بچه مي افته تو يه حالت لج و لج بازي و مي خواد واقعا نشون بده که اصلا برام مهم نيست . هم اين که دوباره اون حاضر جوابيه پيش مياد و اون بحث ادامه پيدا مي کنه . ما قرار هست به جاي اين که با بچمون بحث کنيم ، يه کاري انجام بديم که حاضر جوابي نکنه . حالا ناراحت مي شه يا نمي شه ، من که مي دونم تلويزيون نگاه کردن براش مهم بوده . اون کارتونه رو دوست داشته .
کارتون فلان .مثلا فلان شخصيت کارتني رو دوست داشته ببينه که هر روز بر فرض ساعت 5 بعد از ظهر پخش مي شه . اون رو نمي توني ببيني . و بعد سر حرفي که زديم مي مونيم . يکي از اشتباهات رايجي که پدر و مادر ها انجام ميدن ، اين هست که بچه شون رو تهديد مي کنند، که اين رفتار به طور کلي بي اساس است . يعني مي گن حق نداري تلويزيون ببيني ، وقت تلويزيون ديدن که ميشه يادشون مي ره . يا حوصله ندارند که بخوان حالا بچه رو محروم کنند و اون تبعات بعديش که احتمالا بد اخلاقي هست رو بپذيرند . يا بچه شروع مي کنه به التماس کردن و گريه کردن ، پدر و مادر دلشون به رحم مياد . اين يکي از اشتباهات رايج والدين است . اگر ما تهديدي کرديم ، انجامش مي ديم .
تهديد هم با اون عمل مي خونه . نمي رم يه دفعه يه تهديدي بکنم که اون قدر بزرگ باشه که بعد هم بخوام اجراش کنم و به زور هم اون رو اجرا کنم ، بعد بچه واقعا اون تهديد يا اون مجازات حالا اگر اجراش مي کنيم اون مجازات با اون عمل نخونه . اين اشتباه است . تلويزيون رو نديدن يا کارتون رو نديدن با اون حاضر جوابي مي خونه .يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم قرار نيست به خاطر يه حاضر جوابي کل هفته تلويزيون نبينه . يک روز ، بعد وقتش که شد ، قاطعانه مي ايستيد و اجازه نمي دين که تلويزيون رو ببينه و وارد بحث دوباره نمي شين .
مي گه چرا نمي بينم ؟ چون من گفتم . چون حاضر جوابي کردي . چون قرارمون بوده . يک جمله . نمي توني ببيني ، چون حاضر جوابي کردي . ديگه دخترتون ادامه مي ده شما وارد بحث نمي شين . قاطعانه عمل مي کنيد . بدون عصبانيت . اگر شما شروع کنيد به داد و بيداد کردن و عصباني شدن ، در نهايت دختر شما احساس مي کنه که آها ؛ من هم تونستم که پدر و مادرم رو کنترل کنم . با کاري که کردم اون ها رو عصباني کردم . اين اولين قدمي هست که انجام مي دين . ولي ممکنه که دختر شما در طول روز چندين بار اين کار رو بکنه . يعني بهش مي گيد خب ، حاضر جوابي کردي ، از تلويزيون ديدن محروم مي شي ؛ دو ساعت بعد حاضر جوابي مي کنه ؛ قرار هست که از يه چيز ديگه محروم بشه . دوباره حاضر جوابي کردي ، مثلا دسر عصري که قرار بود بخوري ، ديگه نمي توني بخوري . قرار نيست از ميان وعده حذف بشه . از يه چيزي که يه چيز اضافه اي بود ، مثلا يه دسري که قرار بود براش درست کنيد ، براي مثلا شام ، اون رودرست نمي کنيد .
مادر : يعني اين که از غذا محرومش نمي کنم ؟

مشاور : نه . اصلا . از غذا ، از ميان وعده محروم نمي شه . از يه جيزي که به صورت اضافي هست ، محروم مي شه . مثلا قرار بوده يا بهش قول داده بودين که امشب مثلا فلان دسر رو مي خواين براش درست کنيد ، از اون محروم مي شه . ديگه درست نمي کنيد . و از قبل هم باهاش طي مي کنيد، اين جور نباشه که سوپرايز بشه . به ازاي هر حاضر جوابي ممکن هست که از تلويزيون ديدن محروم بشي يا امتيازي رو از دست بدي . دسر و قصه ي شب و . . . بعد دونه دونه که اتفاق مي افته رو بهش مي گيد . از اين محروم شدي ، از اون محروم شدي . ممکن هست که روز هاي اول دختر شما دو سه امتياز رو از دست بده .
چون هم عادت کرده به حاضر جوابي و واقعا بلد نيست به گونه اي ديگه رفتار کنه ، هم اين که مي خواد شما رو امتحان کنه ببينه که شما چقدر ثابت قدم هستيد . و جور ديگه اي که شما مي تونيد برخورد کنيد اين هست که حتي بعضي از پدر و مادر ها اين کار رو مي کنند . بر فرض به بچشون پول تو جيبي مي دن . اون هم خيلي جواب مي ده . شما مي تونيد پول تو جيبي رو بر فرض بيان به چهار پنج قسمت تبديل کنيد ، پول تو جيبي هفته رو . بگين به ازاي هر حاضر جوابي شما يه قسمتيش رو از دست مي دي . اگر حاضر جوابي نکردي ، اون رو به دست مي آري . آخر هفته هر چي که موند رو به دست مي آري .
اين ها رو تقسيم مي کنيد . مي زاريد مثلا روي ميز . مي گيد اين پول تو جيبي تو است . اگر هر حاضر جوابي بکني يه بخشي ، اين قسمتي که گذاشتم کنار رو از دست مي دي . اما هر چي که موند آخر هفته مال تو است . واون وقت خودش مي بينه که پول تو جيبيش ممکنه که کم و کمتر بشه . ممکنه آخر هفته يه بخشيش مونده باشه ، بهش مي ديد ، ممکنه هفته ي اول هيچيش نمونه . تازه پول ها که تموم شد چند بار ديگه هم دختر شما حاضر جوابي کنه . اون وقت بايد چي کار کنيد ؟ بر فرض چهار قسمت ، پنج قسمت پول حاضر جوابي رو کرده ، از دست داده . به ازاي حاضر جوابيه ديگش شما از چيز هاي ديگه مي تونيد محرومش کنيد . مثلا تلويزيون هست ، اون چيز هايي که در بارش صحبت کرديم . مثلا قصه ي شب هست .
مادر : از هفته ي ديگش کم کنم ؟
مشاور : نه ، اين کار رو انجام نمي دين . کار ديگه اي که مي تونيد انجام بدين اين هست که بايد يه کار اضافه انجام بده . بهش مي گيد ، چون پول تو جيبيت تموم شده ، از اين امتياز ها محروم مي شي . يا حالا خودتون اگه تصميم گرفتين مي تونيد اين رو نگيد . بگيد از پول تو جيبي محروم مي شي ، که شدي . چون پول تو جيبيت تموم شد ، از اين به بعد به ازاي هر حاضر جوابي بايد يه کار اضافه رو انجام بدي .
مارد : مثل چي ؟
مشاور : مثلا اين که بايد بياي لباس هايي که من شستم رو تا کني . يا بر فرض بايد يه سري کمک ها رو تو آشپزخانه بدي . بر اساس سنش .
مادر : خب اگه انجام نداد ؟
مشاور : اگه انجام نداد ، اين جوري نيستش که حالا ما بخوايم باهاش يک به دو کنيم . اگه انجام نده از يک سري امتياز محروم مي شه . شما بايد ببينيد که دختر شما کدوم يک از اين ها بهتر براش جواب مي ده . يعني ممکنه يه بچه اي باشه که واقعا لج بازي کنه و اون کاري رو که شما مي گيد انجام نده . خب براي اين بچه اين پيامد مناسب نيست . باعث مي شه که اتفاقا خودش بيشتر باعث درگيري و کشمکش توي خانواده مي شه . براي اين بچه بهتر اين هست که از يه امتيازي که دست خودتون هست محرومش کنيد . مثلا قصه ي شب رو ديگه براش نمي خونيد اون شب .
اما تمام اين ها بايد در کنارش يه نکته اي باشه . نکته ي مهمي که مي خواستم بگم اينه که ، اگه من ميام پيامد هاي رفتاري رو براي بچم اعمال مي کنم ، به ازاي کار بدي که انجام داده ، حتما بايد حواسم باشه ، جايي که مي شه تشويقش کنم ، بهش پاداش بدم . يعني اگه يک جايي صحبتي باهاش کردم ، حاضر جوابي نکرد ، اون جا حالا مثلا مي گم که ممون که اين قدر خوب صحبت مي کني ؛ يا ممنون که اين قدر قشنگ با من تعامل داري يا داري گفت و گو مي کني يا اين که چه قدر خوشحال هستم که تو اين قدر مثلا خوب صحبت مي کني . نمي گي که خوشحال هستم که حاضر جوابي نکردي .
سعي مي کنيد که اون رو مثبت کنيد . خوشحال هستم که چه قدر خوب حرف زدي با من ؛ يا وقتي که من اين رو گفتم با جزئيات بيشتر بهش اشاره کنيد . تو اين جوري به من جواب دادي . خيلي خوشحال شدم . ببينيد ، اگه ما فقط توجه کنيم به رفتار هاي اشتباه بچه ، هم کلافش مي کنيم هم اين که باعث مي شه به مرور احساس کنه که من چقدر کار هاي بدي مي کنم که همش مامانم داره با من تذکر مي ده يا همش دارم از يه چيز هايي محروم مي شم .يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم پس ببين من همش کار هاي بد مي کنم ، هيچ کار خوبي ندارم که اينا نمي گن به من ، يا نمي بينند .
بهتر است که حتما شما حواستون هم باشه هر جا که دخترتون خوب برخورد مي کنه ، اون ها رو مورد تشويق قرار بدين . حالا بياين اين شيوه رو امتحان کنيد که ، از اين به بعد اون لحظه بهش بگيد که من ديگه نمي خوام حاضر جوابيه تو رو تحمل کنم و محل رو ترک کنيد . بدن عصبانيت . بدون داد و بيداد ترک کنيد محل رو . بعد بريد فکر کنيد چه جور حالا پيامد براش در نظر بگيريد . ممکنه دختر شما دنبالتون بياد . دنبالتون بياد و همين جوري ادامه بده . قاطع ولي آروم ، رفتار قاطعانه خيلي بهتر جواب مي ده . به دخترتون مي گيد که من نمي خوام ديگه حاظر جوابيه تو رو تحمل کنم .
بعد ديگه بهش توجه نکنيد . يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم ، بچه شروع مي کنه همين جوري ، گفتن . . . گفتن . . . ما به پدر و مادر مي گيم محل رو ترک کن . قاطعانه بگو . به خاطر حاضر جوابي . فلان امتياز رو از دست مي دي ، محل رو ترک کن . يا اگر اون لحظه نمي دوني که بچه رو مي خواي از چي محروم کني ؛ ممکنه خيلي عصباني باشي ، پيامدي که داري خيلي بزرگ باشه ، وقعا هم خواني نداشته باشه با اين کاري که کرده ف اون لحظه ، به پدر و مادر مي گيم که موقعيت رو ترک کن ، بحث نکن . خب داره تشديدش مي کنه .
بعد آروم که شدي بيا ، بهش بگو به خاطر اين رفتار از فلان امتياز محروم مي شي . که شما هم بتونيد منطقي فکر کنيد ، اون امتيازي رو که مي خواي محروم کني ، در موردش تصميم بگيريد .يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم
مادر : من هم بيشتر عصباني مي شم .
مشاور : پس شما هم اين طوري برخورد مي کنيد؟ .
مادر : بله . متاسفنه من هم خيلي عصباني مي شم .
مشاور :بعد که عصباني مي شيد ، نتيجش چي مي شه؟ يعني دختر شما ديگه بحث رو کوتاه مي کنه ؟
مادر : نه . من بحث رو ادامه مي دم ، اون هم ادامه مي ده . متاسفانه اين جديدا هم اتفاق افتاده و من بيشتر دارم ناراحت مي شم از اين ماجرا .
مشاور :حالا بياين اين شيوه رو امتحان کنيد که ، از اين به بعد اون لحظه بهش بگيد که من ديگه نمي خوام حاضر جوابيه تو رو تحمل کنم و محل رو ترک کنيد . بدن عصبانيت . بدون داد و بيداد ترک کنيد محل رو . بعد بريد فکر کنيد چه جور حالا پيامد براش در نظر بگيريد . ممکنه دختر شما دنبالتون بياد . دنبالتون بياد و همين جوري ادامه بده . قاطع ولي آروم ، رفتار قاطعانه خيلي بهتر جواب مي ده . به دخترتون مي گيد که من نمي خوام ديگه حاظر جوابيه تو رو تحمل کنم . بعد ديگه بهش توجه نکنيد . يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد .
مادر : يعني ديگه اصلا جوابشو ندم ؟
مشاور : اصلا . به خاطر اين که هر توجه کردني باعث مي شه که اون حاضر جوابي تشديد بشه . ما مي خوايم اين رفتار رو توي فرزندمون کاهش بديم تا از بين بره . ولي اگه من بيام به اون رفتار توجه کنم ، شروع کنم ، به بچم که جواب مي ده ، بهش بگم ” مگه نگفتم دنبال من نيا ” ، ” مگه نگفتم با من حرف نزن ” ، ” مگه نگفتم نمي خوام گوش کنم ” . اين ها يعني چي ؟ يعني من دارم حرف تو رو گوش مي دم . يعني ادامه بده ، من گوش مي دم .
مادر : درسته . حق با شما ست .
مشاور : ولي اگر ديگه قطع کنيد . بريد يهش فقط يک جمله بگيد ” تحمل نمي کنم ديگه حاضر جوابيت رو ” و بي توجهي کنيد . چند بار مي گه ، ديگه ادامه نمي ده . بعد دفعات بعد مي بينيد که اين حاضر جوابي کردنه کوتاه و کوتاه تر مي شه . چون مي بينه علاوه بر اين که مامان من وارد بحث با من نمي شه ، تازه حاضر جوابي باعث مي شه من از امتياز ها هي محروم مي شم .
مادر : درسته . حق با شماست .
مشاور : و نکته ي جالب ديگه که بايد بهتون بگم اين هست که دختر شما قرار هست که حاضر جوابي نکنه ، من دارم به شما مي گم که اگر داره حاضر جوابي مي کنه ، شما جواب بدين ، اون بد تر مي کنه . پس نکته اي که اين جا مهم هست چيه ؟ اين هست که در مورد اون مساله اي که اتفاق افتاده من باهاش بحث نمي کنم . مثلا از اين جا شروع شده که اتاقت رو جمع و جور کن . گفته جمع نمي کنم . من گفتم براي چي جمع نمي کني ؟
– ميگه : چون خسته هستم .
– نه ، من مي گم بايد جمع کني .
– نه ، نمي کنم . . .
ببينيد ، همش ما داريم در باره ي اون جمع کردنه که بايد انجام مي داد باهاش بحث مي کنيم . من نمي خوام اين بحث رو ادامه بدم . من يه جمله گفتم ” اتاقت رو جمع کن ” . دخترم داره مي گه ” نمي کنم ” و . . . حالا هر چيزي که ممکنه بگه . شما مي گيد : ” من از اين به بعد ديگه تحمل نمي کنم ، نمي خوام حاضر جوابيت رو تحمل کنم ” و مياين بيرون . بعد هم از قبل بهش گفتيد . که حاضر جوابي باعث مي شه که از يه سري امتياز ها محروم بشي . ببينيد خيلي از رفتار هاي بدي که بچه ها دارن ، اگر تشديد مي شه ، علتش توي رفتار ماست . يعني نوع رفتاري که ما به عنوان پدر و مادر مي کنيم ، تعيين مي کنه که اون رفتار بدي که فرزند من داره ، افزايش پيدا کنه ، کاهش پيدا کنه ؛ چه اتفاقي براش بيافته . شما خودتون اگه يه نفر مثلا يه چيز رو به شما بگه ، بعد شما جواب بدين ف اون دوباره بگه ، شما ترغيب نمي شين جواب بدين ؟
مادر: چرا . دقيقا خودم هم همين جوري هستم . وقتي که اون هم حاضر جوابي مي کنه من هم هي دائم بيشتر سعي مي کنم جوابش رو بدم . چون فکر مي کنم من بزرگ تر هستم ، بنا بر اين من نبايد از اون کم بيارم . به خاطر همين ، ادامه پيدا مي کنه .
مشاور : دقيقا اين جنگ قدرت هست . من مي خوام قدرتم رو به نوعي ثابت کنم . من قدرت مند تر هستم ، حرف آخر رو من مي زنم . در حالي که قرار نيست ما هر کي توي بحث کردن حرف آخر رو مي زنه ، قدرت بيشتر رو داشته باشه . خيلي وقت ها قدرت بيشتر همراه با آرامش و قاطعيت بيشتر است .
مادر : بله . درسته .
مشاور : بچه ها ، پدر و مادر هايي براشون قدرت مند تر خواهد بود که پدر و مادر قاطع و آرومي باشند . پدر و مادر عصباني ، پدر و مادري که خشمگين مي شوند و از کوره در مي روند ، اتفاقا قدرتشون توي چشم بچه ها خيلي کمتر هست .
مادر : ممنون . چه نکته ي جالبي . اصلا بهش فکر نکرده بودم .
مشاور : و نکته ي آخري که من مي خوام بگم اين هست که شما توي رفتارتون با همسرتون هم به اين مساله دقت کنيد . ببينيد که آيا با همسرتون هم شما با هم اگر حالا اختلاف نظري پيدا کنيد ، جواب هم ديگر رو مدام مي ديد ؟ يعني ايشون يه چيزي بگن ، شما ادامه بدين . بعد همين طوري اين بحث ادامه پيدا کنه . بعد فرزند شما اين الگو را ببينه ؟
مادر: گه گاهي بله اين پيش مياد ولي نه به اين شدت
کارشناس :توجه داشته باشيد که پدر و مادر اولين الگوي بچه ها هستند يعني بچه ها نحوه ي رفتار کردن را از وا لدين خود ياد مي گيرند . اگر من يه کار ي را اشتباه انجام دهمم بچه ياد مي گيرد پس بهتر است که خود من هم مواظب رفتارهايم باشم .
حالا هم با فرزندم و هم با همسرم که فرزندم مدام داره اين تعاملات رو مي بينه پس به اين هم دقت کنيد از اين به بعد که ، حتي م يتونيد يه کاغذ داشته باشيد و در ان يادداشت کنيد که مثلاً در اين هفته چند بار با همسرتان همچين برخوردي داشته ايد ، آيا الگوي شما به اين شکل است که هرکسي، مي خواد حرف آخر را بزند تا طرف مقابل کوتاه بياد ؟ . . . . . . .. و اين ها را يادداشت کنيد ببينيد در طول ، هفته چند بار اين مسئله ممکن است اتفاق بيافتد ، چون خيلي وقتها ممکن است ما رفتارهايي کهع انجام مي ديم نسبت به اون رفتار آگاهي نداريم يعني اونقدر با ما عجين شده که ما اگاه نيستيم نسبت به اون کارهايي که داريم انجام مي ديم و اينها رو در مورد دخترتون انجام بدين حتماً تقريباً يک هفته تا ده روز ديگه هم تشريف بياريد و به من اطلاع بديد و بگيد که چه کارهايي انجام داديد و چه نتايجي گرفتيد ، اينکه آيا رفترا دخترتون زيادتر شده > يا اينکه نه کمتر شده ؟
اينکه اصلاً تاثيري روي اون داشته يا نه . . . براي اينکه ما بتونيم دقيق تر در مورد اين مسئله صحبت کنيم ، شما سعي کنيد ، که يک جدولي در مورد روزهاي ، هفته داشته باشيد و از شنبه تا جمعه ببينيند که ، براي مثال دختر شما در هر روزي که حاضر جوابي کرد ، شما چه برخوردي با اون داشتيد .. . اينکه با اين رفتار اون شما چه برخوردي از خودتون نشون داديد ، اينکه اگر مجازاتي براش گذاشتيد چه ، مجازاتي بوده و يا اينکه اگر تنبيهي کرديد اون رو چه تنبيهي بوده ، و اينکه چه نتيجه اي داشته . . اينها رو يک هفته تا ده روز ديگه حتماً در نظر داشته باشيد و بعد دوباره مراجعه کنيد و من رو در جريان کار قرار بديد تا ما بتونيم دقيق و عيني متوجه تغييرات احتمالي دخترتو بشيم و ، بدونيم که اين تغييرات بيشتر به چه سمتي هست وچه جوري هستن
مادر : ممنونم خانم دکتر حلي ساز به خاطر راه کارهاي بسيار خوبي که گفتيد و اميدوارم که جواب بده چون من واقعا ً از دست اين بچه عصباني مي شم وقت ي داره حاضر جوابي مي کنه و اين قضيه هم مطمعنا ً نياز به زمان داره و طول خواهد کشيد.
مشاور : بله . شما بايد توجه داشته باشيد که اين موضوع نياز به زم ان داره و طول مي کشه که تغييرات اعمال بشه و نتيجه بده .يعني ممکنه باز هم ادامه بده ، شما بهش توجه نمي کنيد ممکن هست يه وقت ها يکي از کار هايي که ما مي کنيم ، اين رو هم يادم باشه که بگم ، اين هست که يه وقت ، وقتي که مثلا بچم حاضر جوابي مي کنه ، ما مي گيم جواب نمي ديم . شما نمي تونيد توقع داشته بشايد که يک روزه يا يک شبه دخترتون اخلاقش عوض بشه و ديگه حاضر جواب ي نکنه ، همه ي اين ها بستگي زيادي به، ثبات رفتاري پدر و مادر داره ، يعني براي هر تغير رفتار ي که ما م ي خواهيم در سن حدود هفت يا هشت سال در بچه ها ايجاد کنيم ، شايد حدود يک ماه، يک ماه و نيم با همين ثبات رفتراي بريد جلو و هي وسطش برنگرديد و ، رفتارتون رو عوض کنيد و الگوهاي رفتراي اشتباهي که قبلاً داشتيد رو نبايد تکرار کنيد ، وگرنه اون رفتار دوباره بر مي گرده و تشديد مي شه ، من حتما منتظر شما هستم که يک هفته تا ده روز ديگه باز هم شما رو ببينم .
خانم دکتر حلي ساز
منبع:radiosalamat.ir

اگر میخواهید کودکتان به مطالعه علاقه مند شود!
مجموعه: روانشناسی کودکان

شايد كوچولوي شما هم ميانه خوبي با كتاب نداشته باشد؛ با 10 روش كارآمد و جهاني كه پدر و مادر‌ها را در اين زمينه ياري مي‌‌كند، آشنا شويد
كوچولوي ما اهل درس خواندن نيست! اين جمله‌اي است كه با گسترش تفريحات مجازي و به‌خصوص بازي‌هاي رايانه‌اي از بسياري از والدين مي‌‌شنويم. بد نيست بدانيد اين يك معضل جهاني است كه با وجود افزايش هوش كودكان نسل امروز، حتي در كشورهاي پيشرفته نيز رواج دارد .
صدآفرین بدهید
از چند حرکت تشویق‌آمیز قوی برای یک شروع کتابخوانی خوب کمک بگیرید. فهرستی از پنج تا 10 کتاب که شما و کودكتان همزمان می‌توانید بخوانید تهیه کنید. کتاب‌های خوانده شده‌تان را در جای دیگری قرار دهید تا برای کودک‌تان مشخص باشد تا چه حد پیشرفت کرده‌اید.
کیمبر براون، پژوهشگر تعلیم در آمریکا، معتقد است عامل محرک تشویقی مطالعه در هر کودک متفاوت است. وی می‌گوید: «بچه‌ها باید دو چیز را قبول داشته باشند. یکی این‌که باور کنند از پس خواندن برمی‌آیند و دیگری این‌که بخواهند تا مطالعه کنند.
تشویق کودکان به مطالعه
بعضی از بچه‌ها با یک مهر صدآفرین در ازای هر کتاب مشتاق خواندن کتاب بعدی و بعدی می‌شوند، در صورتی که به برخی دیگر باید قول پاداشی بزرگ‌تر داد. مانند رفتن به استخر یا باغ وحش.» با این حال تام بارتلمز مدیر‌عامل خدمات کتابخانه‌ای به کودکان، به والدین در مورد قول تماشای تلویزیون هشدار می‌دهد.
وی می‌گوید: «بچه‌ها باهوش‌اند. پیامی ‌که ما می‌خواهیم به آنها بدهیم این است که مطالعه به خودی خود نوعی پاداش محسوب می‌شود، ولی وقتی تماشای برنامه‌های تلویزیونی را جایگزین پاداش می‌کنیم در واقع به آنها یاد داده‌ایم آنچه واقعاً محصول تلاش ماست نه مطالعه که تلويزیون است.»
کتاب در مقابل تلویزیون
مطمئن شوید کتاب‌های کودک‌تان بیش از ریموت کنترل تلويزیون در دسترس وی است. براون در مورد خواندن کتاب برای کودکان پیش از دبستان می‌گوید بسیار مهم است که والدین از اشتیاق کودک برای نوع خوانش آنها آگاه باشند. وی می‌گوید: «کودکان پیش دبستانی به شدت برای یادگیری خواندن و نوشتن هیجان زده‌اند چرا که آنها را به مرحله بالاتری از یک کودک بزرگتر می‌رساند. به همین دلیل والدینی که هنگام خواندن کتاب از هیجان و تن صدای خاص استفاده می‌کنند، کتابخوانی آینده کودک خود را تضمین کرده‌اند.»
استراتژی دیگر این است که دور کودک را با کتاب‌هایی با موضوع مورد علاقه وی پُر کنید. برای مثال اگر کودک شما به دایناسور علاقه‌مند است کتاب‌های فانتزی در مورد زمان ماقبل تاریخ تهیه کنید. این کار آنها را به دانستن هرچه بیشتر تشویق می‌کند.»

الگو باشید
شما نیز به مطالعه نیاز دارید! همه می‌دانیم کودکان تا چه حد علاقه دارند کارهای بزرگسالان را تقلید کنند. اگر کودک ببیند به کتابی که می‌خوانید علاقه‌مندید به سرعت پیروی می‌کند.
جرقه‌های فکری کودک را روشن کنید
به کودک خود کمک کنید تا درک کند مطالعه تنها خواندن کتاب نیست. آنها را تشویق کنید تا همه چیز را بخوانند. تبلیغات بیلبوردهای بزرگراه‌ها، تابلوهای مغازه‌ها، نوشته‌های روی جعبه‌های خوراکی و یا حتی وب‌سایت مخصوص کودکان. اجازه بدهید آنلاین بشوند و چیزهای مختلف را جست‌وجو کنند، تا بتوانند در مورد کلماتی که فراگرفته‌اند بیشتر بدانند.
نانسی سینگر، مربی تخصصی کودکستان می‌گوید: «جذب پسرها به خواندن سخت‌تر از دخترهاست. آنها علاقه زیادی به روایت و تصاویر ثابت ندارند و هرچه سن کمتری داشته باشند این موضوع بیشتر صادق است. با این حال همیشه کتاب‌هایی مانند کتاب‌های کمیک استریپ، علمی‌تخیلی یا ورزشی پیدا می‌شود تا توجه آنها را جلب کند. تا زمانی که به مطالعه مشغول‌اند مهم نیست چه می‌خوانند!»
بگذارید بلند بلند بخواند
دستگاه آی‌پاد یا تلفن همراه شما تنها چیزی نیست که بايد به آن گوش کنید. از کودک خود بخواهید تا کتابی را که خود دوست دارد برای شما بلند بخواند. با این کار به راحتی می‌توانید ایرادات وی را حین خوانش بگیرید و شاهد پیشرفت چشمگیر او بعد از خواندن تنها چند صفحه باشید.
هدیه‌ای که همچنان گرفته می‌شود
در مناسبت‌ها، به فرزند خود درست مثل اسباب بازی، کتاب هدیه بدهید. هیچ چیز برای آنها هیجان‌انگیزتر از پاره کردن کاغذ کادو و روبان نیست.
تام بارتلمز معتقد است از طرف یک والد، حیاتی است که کودک اهمیت خواندن را درک کند. وی می‌گوید: «یک راه این است که به کودک کتاب هدیه بدهید که او از قبل می‌داند چیز باارزشی است.»
هرچه اشتیاق بیشتری نشان دهید، آنها بیشتر قدردان کتاب هدیه گرفته می‌شوند. به داستان‌هایی فکر کنید که خودتان در زمان بچگی دوست داشتید. در صفحه اول کتاب یادداشتی برای فرزند خود بنویسید تا به وی نشان دهید کتاب چه معنی برای شما دارد.
پیوسته برنده است
هر کودک سرعت خوانش مخصوص به خود را دارد. به جای اینکه از فرزند خود بخواهید صفحات مشخصی را در عرض یک مدت معین تمام کند همراه با او به مطالعه بنشینید. با مسابقه برگزار کردن هیچ کدام نمی‌برید.
اگر با کودکانی که به تازگی سواد خواندن و نوشتن آموخته‌اند ارتباط داشته باشید، متوجه می‌شوید علاقه دارند کتاب مورد علاقه خود را بارها و بارها بخوانند. برخلاف آنچه عموماً تصور می‌شود این مرحله قدم مهمی ‌در علاقه‌مند کردن کودکان به مطالعه دارد.
سفرهای ذهنی در تعطیلات
گرچه کودکان تصور می‌کنند زمانی که مدرسه تعطیل است آموزش و یادگیری هم متوقف می‌شود ولی شما بهتر می‌دانید. خواندن منظم و بی‌وقفه در تعطیلات تابستانی و زمستانی نشان‌دهنده این است که تمام تلاش‌های آنان در سال تحصیلی در مدرسه به هدر نرفته است. با دادن یک کتاب خوب به آنان دریچه تخیلات‌شان را به روی دنیای فانتزی باز کنید و با این کار به آن‌ها نشان دهید می‌توانند بی‌آن‌که خانه را ترک کنند به سفرهای هیجان‌انگیزی بروند.
ماجراجویی در کتابخانه
برای کودکانی در تمام سنین، هیچ چیز بهتر از یک ماجراجویی نیست. همراه وی سفری به یک کتابخانه یا کتابفروشی محلی خود داشته باشید و تاریخی برای رفتن به آن مکان برای وی تعیین کنید. تا آن روز لحظه شماری خواهد کرد.
به کودک خود کمک کنید تا یک کارت کتابخانه داشته باشد. نه تنها احساس می‌کنند بیش از پیش بزرگ شده‌اند، بلکه در مورد کتابخوانی‌شان احساس موفقیت و اعتماد به نفس می‌کنند. تام بارتلمز پیشنهاد می‌کند کتاب مورد نظر خود را انتخاب کنید و بخوانید، در حالی که فرزندتان هم دست به همین کار می‌زند. در مورد کتاب‌هایی که انتخاب کرده در خانه نظر بدهید، چرا که ارزش زیبایی شناختی که بسیاری از بزرگسالان برای کتاب در نظر می‌گیرند ممکن است با سلایق کودکان متفاوت باشد. «آنها ممکن است کاتالوگ عجیب بزرگی از یک داستان کمیک علمی‌تخیلی بخوانند. امکان دارد کتابی در مورد یک حیوان بردارند و بعد به 30 صفحه بعد بروند و در مورد یک حیوان دیگر بخوانند. اگر در مورد آنچه قرار است بخوانند قضاوت نکنید به راحتی این فرصت را برای آنان فراهم کرده‌اید تا از میان موضوعات مختلف دست به انتخاب بزنند.»

هیولای زیر تخت‌خواب
کتاب‌های قصه کودک‌تان را کنار تخت او بگذارید. اگر آنان را تشویق کنید تا هر شب زمانی را به مطالعه بگذرانند، کتاب‌ها را با سرعت اعجاب آوری تمام می‌کنند. جدای این، هیچ کودکی نیست که داستان‌های قبل از خواب را دوست نداشته باشد!
نانسی سینگر می‌گوید: «مهم نیست چقدر مشغله ذهنی و کاری دارید. خواندن داستان‌های آخر شب برای کودک‌تان از ملزومات حیاتی برای تربیت فرزند است که به راحتی و بدون جنجال انجام می‌گیرد اگر یک «جعبه کتاب زیر تخت» درست کنید. یک جعبه کفش را با کاغذ رنگی و روبان و رنگ‌های شاد بپوشانید و به نحوی آن را تبدیل به جعبه‌ای استثنایی کنید. آن را زیر تخت فرزندتان بگذارید. اگر او از کسی کتاب هدیه گرفت یا از کتابخانه مدرسه به خانه آورد می‌تواند کتاب را به جعبه کتاب اضافه کند. والدین همیشه به من می‌گویند کودک‌شان تا چه حد سال به سال به خواندن علاقه بیشتری پیدا می‌کند. حتی اگر داستان پرینت شده سیاه سفیدی در اختیارشان بگذارید همچنان بر این عقیده‌اند که شیئی خاص و استثنایی است.»
هر شب پیش از آن‌که فرزندتان به خواب رود، از درون جعبه کتابی برداشته و برای وی بخوانید. حتی اگر تنها 10 دقیقه فرصت دارید، این عادت را ترک نکنید. با این کار آنان تا آخر عمر خود روی این عادت خواهند ماند.
منبع:روزنامه هفت صبح

افزایش هوش فرزندان از راه های مجاز!
مجموعه: روانشناسی کودکان

همه والدین دوست دارند همه امکانات و آموزش های لازم را در اختیار فرزندان خود قرار دهند. یکی از بهترین کارها نیز تقویت هوش آنها است. برای این منظور چند راهکار بسیار ساده برایتان نام برده ایم که ضریب هوشی فرزندتان را افزایش می دهند.
ورزش و تفریحات فیزیکی
شاید معلم مدرسه ابتدایی کودکتان به شما گفته باشد که آنها پس از زنگ ورزش و زنگ تفریح رفتار و تمرکز بهتری دارند. البته این تنها مزیت ورزش های فیزیکی نیست. کودکانی که در کلاس های ورزشی و تفریحی ثبت نام کرده اند اصولا نمره های بالاتری هم کسب می کنند. زیرا با تحرک زیاد می توانند احساسات خود را تخلیه کنند.
بنابراین فرزندان خود را به انجام ورزش بیشتر تشویق کنید و اجازه دهید زیاد بازی کنند.
شیر مادر
شیر دادن از سینه مزایای بیشماری همچون تقویت سیستم ایمنی بدن و مقابله بهتر با انواع بیماری ها دارد. این پروسه در هوش فرزندان نیز بسیار موثر است. تحقیقات جدید ثابت کرده اند، هوش فرزند با شیر مادر خوردن رابطه مستقیم دارد. کودکانی که از شیر مادر تغذیه می کنند حدود 7.5 درصد باهوش تر هستند و 6.5 درصد بهره هوشی بیشتر نسبت به افرادی دارند که شیر مادر نخورده اند.
سعی کنید در شش ماه نخست تولد، نوزاد را فقط با شیر مادر تغذیه کنید.
پرهیز از غذاهای ناسالم
غذاهای حاضری، چرب و شیرین نه تنها باعث افزایش وزن و بروز بیماری ها قلبی می شوند، بلکه هوش فرزندان را نیز کاهش می دهند. در تحقیقاتی که روی 4 هزار کودک سه ساله تا 8 سالگی آنها انجام شد، مشخص شده است کودکانی که غذاهای حاضری، فرآوری شده، چرب، شیرین و بدون ارزش غذایی مصرف کرده اند، حدود 1.67 درصد بهره هوشی کمتر از آنهایی دارند که همیشه میوه، سبزیجات، ماهی و پاستا خورده اند.
سعی کنید از همان ابتدا کودک را به خوردن غذاهای سالم و سبزیجات عادت دهید تا هوشش نیز زیاد شود.
آموختن موسیقی
یافته های علمی ثابت کرده اند، آموزش موسیقی به کودکان 6 تا 11 ساله باعث افزایش میزان هوش آنها می شود. موسیقی قدرت مغز را زیاد می کند. کودک خود را در کلاس های موسیقی، ساز یا آواز ثبت نام کنید تا علاوه بر یاد گرفتن یک هنر، به بهره هوشی او نیز افزوده شود. همه والدین دوست دارند همه امکانات و آموزش های لازم را در اختیار فرزندان خود قرار دهند. یکی از بهترین کارها نیز تقویت هوش آنها است. برای این منظور چند راهکار بسیار ساده برایتان نام برده ایم که ضریب هوشی فرزندتان را افزایش می دهند.

رفتن به پیش دبستانی
فرستادن کودکان به مهد کودک و پیش دبستانی، به ویژه مدارسی که روی آموزش زبان تاکید دارند باعث افزایش ضریب هوشی آنها می شود. رفتن به پیش دبستانی باعث بهبود رفتار اجتماعی کودکان نیز می شود. بنابراین هرگز این مقطع از تحصیلات کودک خود را نادیده نگیرید.
روغن ماهی
اسیدهای امگا سه سرشار از منفعت و مزیت هستند. مادران در دوران بارداری یا شیردهی اگر روزانه یکهزار میلی گرم امگا سه مصرف کنند، تا 3.5 درصد به هوش فرزند خود اضافه می کنند. این ماده مفید در انواع ماهی های چرب همچون سالمون به وفور یافت می شود. اگر ماهی دوست ندارید، قرص های امگا سه از داروخانه تهیه و روزی یک عدد مصرف کنید. البه در دوران بارداری باید با پزشک خود در این رابطه مشورت کنید.
خوردن صبحانه
این مساله فقط در مورد کودک صدق نمی کند، به طور کلی همه افرادی که صبح خود را با صرف صبحانه آغاز می کنند تمرکز، دقت و آمادگی بیشتری برای یادگیری و انجام کارهای خود دارند. کودکانی که صبحانه کافی میل می کنند ضریب هوشی بالاتری نیز دارند. لازم نیست صبحانه خیلی مفصل باشد، یک کاسه کورن فلکس با شیر و یک لیوان آب میوه یا نان و پنیر و چای شیرین نیز بسیار عالی هستند.
منبع:bartarinha.ir

کودکتان بدخواب است؟
مجموعه: بچه های سالم

کودکتان بدخواب است؟
کودکان قبل از خواب، بازی‌های هیجانی به خصوص بازی‌های کامپیوتری انجام ندهند.
یک متخصص کودک، مقاومت کودک در رفتن به رختخواب را اختلال خواب دانست و گفت: عدم توانایی به خواب رفتن، انواع بیداری‌های مکرر شبانه، صحبت کردن در خواب، خوابگردی، کابوس و وحشت شبانه از نمونه‌های اختلال خواب هستند.
شبنم جلیل‌القدراظهار داشت: اختلال خواب مشکل شایعی در کودکان است چرا که از هر 5 کودکی که به هر دلیل به پزشک مراجعه کنند یکی دچار اختلال خواب است.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین ادامه داد: دلایل مراجعه کودکان به پزشک می‌تواند بیماری یا مشکلات تغذیه یا مشکلات رفتاری یا اختلال خواب ‌باشد.این متخصص کودکان افزود: اختلال خواب در کودکان معمولاً یا آن قدر شدید است یا آن قدر روتین و تکراری است که نیاز به بازگو کردن ندارد.
جلیل‌القدر تصریح کرد: آمار نشان داده در ایران تقریباً 21 درصد کودکان اختلال خواب شدید دارند یعنی حداقل دو شب در هفته بد خوابی دارند.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین، خواب را ترکیبی از علائم بیولوژیک، فیزیولوژیک، رفتار، عادت و ژنتیک دانست و گفت: همه این عوامل دست به دست هم می‌دهند تا کودک یک خواب خوب داشته باشد و اگر یکی از این عوامل از بین رود اختلال خواب به وجود می‌آید.
جلیل‌القدر مقاومت کودک در رفتن به رختخواب را اختلال خواب دانست و ادامه داد: عدم توانایی به خواب رفتن، عدم توانایی به حس ممتد خواب، انواع بیداری‌های مکرر شبانه، صحبت کردن در خواب، خوابگردی، کابوس و وحشت شبانه از نمونه‌های اختلال خواب هستند.
وی مشکلات تنفسی در خواب را از اختلالات جدی‌ معرفی کرد و گفت: اگر زمان خوابیدن کودک 30 دقیقه بیشتر طول بکشد این کودک بدخواب است؛ همچنین اگر کودک بخوابد و نیمه شب از خواب بیدار شده و بیداریش یک ساعت یا بیشتر طول بکشد و آن قدر خواب و بیداری را تجربه کند که در طول روز خواب آلود باشد و اجازه خواب مناسب به والدین را ندهد این کودک نیز بد خواب است.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین ادامه داد: تمام این مشکلات جدی است و احتیاج به یکسری اقدامات خاص دارد که پزشک می‌بایست برای درمان آن اقدام کند.
جلیل‌القدر اولین اقدام پزشک در مواجهه با چنین کودکانی را گرفتن شرح حال کاملی از کودک دانست و افزود: در کنار معاینه دقیق، تطبیق سن تکاملی و سن تقویمی با عادات شکل گرفته با الگوی خواب کودک لازم است.
متخصص کودکان ادامه داد: اگر کودک به بی‌قراری‌ شدید اندام‌ در طول خواب مبتلا باشد یا بیماری تنفسی و قطع نفس در خواب داشته باشد مسلماً چنین کودکی احتیاج به ارزیابی دقیق در آزمایشگاه خواب دارد.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین، اختلالات غدد درون ریز، اختلالات قلبی و ریوی و بیماری‌های زمینه‌‌ای مانند بیماری عصبی- عضلانی را مواردی دانست که می‌بایست در آزمایشگاه خواب به آن پرداخت.
جلیل‌القدر به خانواده‌ها توصیه کرد که بهداشت خواب را در برخورد با این کودکان رعایت کنند؛ همچنین از رفتار درمانی در مواقعی که رفتارهای غیرمعمول رایج شده در خانواده را می‌بینند کمک بگیرند.
این متخصص کودکان دارو درمانی با نظر پزشک در موارد خاص را ضروری دانست و افزود: در صورتی که اختلالات ارگانیک خاص وجود داشته باشد نیاز به مشاوره با جراح و اقدامات خاص نیز هست.
وی جراحی، جراحی لوزه‌ها و استفاده از تکنیک های غیر تهاجمی‌ را در این کودکان ضروری دانست.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین درباره بهداشت خواب گفت: ساعت خواب و بیداری کودک باید ثابت باشد و همچنین اختلاف میزان خواب شبانه در طول روزهای هفته با روز آخر هفته بیش از یک ساعت نباشد.
جلیل‌القدر به خانواده‌ها توصیه کرد برای رعایت هر چه بیشتر بهداشت خواب توجه داشته باشند که کودکان قبل از خواب، بازی‌های هیجانی به خصوص بازی‌های کامپیوتری انجام ندهند.
این متخصص کودکان تشریح کرد: کودک باید برای خواب جای ثابتی داشته باشد و دمای اتاق از 24 درجه سانتی‌گراد بیشتر نباشد همچنین نور خانه در شب ملایم بوده و سر و صدا به حداقل ممکن برسد.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین توصیه کرد که کودک شام را 2 تا 3 ساعت قبل از خواب بخورد و قبل از مسواک زدن نیز، یک لیوان شیر ولرم یا شیرموز یا شیر با کیک مصرف کند که هم سیر شود و هم راحت‌تر بخوابد.

7 باور غلط در مورد نوزادان
مجموعه: دانستنيهاي نوزادان

1. در هوای گرم به کودک آب بدهید
این عقیده درست نیست. نوزادان نیز همچون بزرگسالان باید رطوبت بدن خود را حفظ کنند. در برخی موارد، پزشک کودک توصیه می کند آب بدن کودک را با مایعات تامین کنید. اما بیشتر کودکان باید از طریق شیر مادر یا شیر خشک کمبود آب را جبران کنند.
هنگامی که هنوز کلیه نوزاد به طور کامل رشد نکرده است، بدن او آمادگی دفع آب را ندارد. در نتیجه، این مساله باعث به هم خوردن تعادل الکترولیت و سدیم در بدن کودک می شود. اصولا نوزادان از شش ماهگی به بعد می توانند آب بنوشند اما در صورت نیاز این مساله را با دکتر او هماهنگ کنید. کودک پس از یک سالگی، می تواند به طور عادی و مرتب آب بنوشد.
2. می توان دوز کمی از داروی بزرگسالان برای کودکان استفاده کرد
برخی از داروها برای کودکان خطرناک هستند و حتی پایین آوردن دوز آن نیز خطرش را کم نمی کند. داروهای سرماخوردگی – حتی آنهایی که مخصوص کودکان است –برای استفاده برای نوزادان یا کودکان زیر 4 سال ایده خوبی نیست. از عوارض جانبی این داروها برای کودکان باید به افزایش تپش قلب و بیماری های تنفسی اشاره کرد.
داروهایی که برای مشکلات سینوسی بزرگسالان هستند نیز برای نوزادان و کودکان خطر دارند و به هیچ وجه نباید از آنها استفاده کرد. از جمله این داروها باید به آنتی هیستامین و آنتی بیوتیک اشاره کرد. کودکانی که هنوز سینوس های آنها به رشد کامل نرسیده است نباید از این داروها استفاده کنند. عوارض جانبی این داروها برای کودکان شامل دردهای معده، مشکلات پوستی و اسهال است.
داروهای بزرگسالان بیشتر از اینکه خاصیت درمانی برای کودکان داشته باشند موجب بیماری های دیگر در آنها می شوند.
3. دندان درآوردن باعث تب کردن کودک می شود
برخی از والدین اعتقاد دارند دندان در آوردن کودک باعث تب او می شود. اما تحقیقات علمی رابطه ای میان این دو پیدا نکرده اند. نتیجه این حرف چیست؟ این است که دندان درآوردن باعث تب نمی شود و والدین باید تحقیق کنند که چه مساله ای باعث تب کردن کودکشان شده است.

4. ویدئوهای آموزنده باعث یادگیری سریع تر کودکان می شوند
برنامه های کمک آموزشی برای پرورش و یادگیری بیشتر کودکان بسیار کمک کننده هستند اما نه تا پیش از 2 سالگی. کارشناسان و محققان توصیه اکید دارند تا پیش از دو سالگی از هیچ نوع برنامه آموزشی برای کودکان استفاده نشود. استفاده از برنامه های کمک آموزشی و حتی تماشای تلویزیون در کودکان منجر به دیر زبان باز کردن کودک می شود.
5. واکر به کودک کمک می کند تا سریع تر راه برود
برخی از والدین برای کودک خود واکر تهیه می کنند تا هم سرگرم شود و هم بتواند با کمک آن سریع تر راه بیفتد. اما این وسیله نه تنها مفید نیست که خطرناک نیز هست.
واکر باعث می شود تا کودک دیرتر خودش به تنهایی راه برود. بیشتر والدین تصور می کنند راه رفتن کودکان با کمک واکر امن است و خودشان هم ناظر حرکات او هستند. اما آمار نشان می دهد تا والدین بخواهند واکنش نشان دهند، کودک افتاده و آسیب دیده است.
6. ضربه گیرهای تخت کودک از سر آنها هنگام خواب محافظت می کنند
برخی از والدین تصور می کنند نوزادان هنگام خواب ممکن است سرشان به دیوارهای تختخواب برخورد کند و آسیب ببیند. به همین دلیل برای آنها ضربه گیر تهیه می کنند. اما این عقیده درستی نیست. نوزاد هنوز آن قدر رشد نکرده است که بتواند خودش را به اطراف تخت برساند.
در عوض، این ضربه گیرها خطر خفه شدن برای کودکان دارند زیرا ممکن است از کاسه سر نوزاد جدا شوند.
7. استفاده از شیر مادر برای عفونت گوش
در حالیکه بهترین غذا برای نوزاد، شیر مادر است اما برخی از والدین از این شیر استفاده های دیگری هم می کنند. برخی والدین اعتقاد دارد با ریختن چند قطره شیر مادر داخل گوش نوزاد یا کودک می توان عفونت گوش او را از بین برد. اما باید بدانید این روش به هیچ عنوان کارساز نیست و ممکن است باعث ایجاد عفونت های دیگری در کودک بشود.
شیرمادر در خود آنتی بادی دارد که برای بدن مفید است. اما شیر مادر سرشار از قند است که باکتری ها برای رشد خود بسیار به آن علاقه دارند. شیر مادر فقط برای نوشیدن نوزاد مفید است و استفاده دیگری از آن نمی توان کرد.
منبع:bartarinha.ir

مانع بازی بچه ها نشوید!
مجموعه: تعلیم و تربیت

زندگی آپارتمانی دردسرهای زیادی برای بچه های این روزگار درست کرده اما شما به عنوان والدین این بچه ها، مراقب باشید تا دردسرهایشان را بیشتر نکنید! اگر جزو آن دسته از پدر و مادرهایی هستید که مرتب به فرزندتان می گویید ندو، بازی نکن، نپر، بنشین و دوست دارید بچه سرش را با تلویزیون و بازی های کامپیوتری گرم کند، باید بگوییم سخت در اشتباهید. چون روانشناسان می گویند بازی کودکان موجب کنترل خشم، ترس و اضطراب آ‌نان می‌شود.

بازی، وسیله‌ای بسیار مهم برای از بین بردن مشکلات هیجانی و عاطفی فرزندان از جمله خشم‌، ترس و اضطراب است. بسیاری از بازی‌ها باعث تخلیه هیجانات کودک می‌شود و خشم او را می‌کاهد. وقتی فرزند شما هنگام بازی در نقش قهرمانی خوب ظاهر می‌شود و با موجودی پلید مبارزه می‌کند، در حقیقت خشم خود را کنترل می‌کند. او وقتی نقش هیولا را بازی می‌کند، در واقع ترس خود از هیولان را کاهش می‌دهد و زمانی نیز با ایفای نقش فردی شجاع در بازی و مبارزه با بدی‌ها و زشتی‌ها، بر تشویش درونیش پیروز می‌شود.

وقتی کودک در دکتر بازی عروسک خود را معاینه و به آن آمپول تزریق می‌کند، در حال کاهش ترس خود از پزشک و آمپول است و هنگام ترس از دزد، نقش پلیس و زمان ترس از آتش، نقش آتش‌نشان را بازی می‌کند. کودک در بازی، به علت وقوع رخدادها پی‌می‌برد و خود این آگاهی عاملی برای کاهش ترس است؛ برای مثال وقتی با سوزن بادکنکی را می‌ترکاند، یاد می‌گیرد که سوراخ شدن و ترکیدن بادکنک با صدا همراه است و از آن پس کمتر از صداها می‌ترسد. والدین نیز می‌توانند از طریق بازی با کودک، در کاهش مشکلات هیجانی- عاطفی او از جمله ترس موثر باشند.
منبع:aftabir.com

اختلال افسردگی درکودکان ونوجوانان
13 آذر
1392

اختلال افسردگی درکودکان ونوجوانان

اختلال افسردگی درهمۀ رده های سنی کودکان بروزمی کنند،امابا افزایش سن شیوع آنها افزایش می یابد.
کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلالات افسردگی، اغلب دچار تحریک پذیری، کناره گیری از خانواده و همسالان، افت تحصیلی ونهایتاً انزوای اجتماعی میشوند.حدود1-6درصدکودکان ونوجوانان دچاراختلال افسردگی اساسی هستند.شیوع افسردگی دردخترها وپسرها درکودکی یکسان است اما دربرخی مطالعات میزان آن رادرپسرها مختصری بیشترگزارش کرده اند.درحالیکه درنوجوانان، میزان افسردگی دردختران دو برابر پسران است. میزان شیوع تجمعی افسردگی در نوجوانان بزرگتربین 14-25 درصد است. که افزایش قابل توجهی را نشان می دهد.

سبب شناسی :
عوامل ژنتیک :ژن های MAOA و HTT -5بعنوان عوامل آسیب پذیری به اختلال افسردگی شناسائی شده اند.

عوامل خانوادگی : وجود افسردگی دریکی ازوالدین،خطرابتلای فرزندان را دوبرابرمی سازد.اگرهردو والدین مبتلا باشند،احتمال ابتلای فرزندان چهاربرابرمیشود.

عوامل بیولوژیک : ترشح هورمون رشد در کودکان مبتلا به افسردگی بیشترازکودکان سالم است. در خصوص ترشح کورتیزول در دوره افسردگی بعضی ازمطالعات افزایش ترشح کورتیزول رانشان داده اند. درپلی سومنوگرافی، کاهش نهفتگی REM و افزایش تعداد دوره های REM گزارش شده است.درتصویربرداری با MRI، کاهش حجم لوب پیشانی وافزایش حجم بطنهای مغزی مشاهده شده است.

عوامل اجتماعی : تعارض درخانواده،سوء رفتاریا مسامحه با کودک،وضعیت نامناسب اقتصادی-اجتماعی طلاق ازعوامل مؤثردربروزافسردگی درکودکان می باشد.
برخی شواهدحاکی است پسربچه هایی که قبل ازسن 13سالگی پدرخودراازدست داده اند،مستعد ابتلا به افسردگی می باشند.

تشخیص:در بسیاری از موارد شیوع افسردگی تدریجی بوده و در کودکی بروز می کند که سال ها دچاربیش فعالی،اختلال اضطراب جدایی یا علائم افسردگی متناوب بوده است.
برای تشخیص اختلال افسردگی اساسی،حداقل باید 5 علامت در یک دوره 2هفته ای وجود داشته باشد.

ازجمله علائم ضروری : خلق افسرده یا تحریک پذیر.فقدان علاقه یااحساس لذت ناتوانی دروزن گیری.بی خوابی یا پرخوابی روزانه. تحریک یا کندی روانی-حرکتی.خستگی روزانه یا فقدان انرژی.احساس بی ارزشی یا احساس گناه. کاهش توانایی تفکرو تمرکز.

سیر و پیش آگهی : شروع اختلال درسنین پائین ترو وجوداختلالات متعدد، نشانگر پیش آگهی بدتری است.
طول متوسط دوره افسردگی درکودکان ونوجوانان 9ماه است.20تا40درصدنوجوانان مبتلابه افسردگی اساسی،ظرف 5 سال پس ازافسردگی مبتلا به اختلال دوقطبی یا BMD می شوند.

درمان : درمان تلفیقی شامل دارو درمانی و روان درمانی، راهبرد مطلوب دردرمان افسردگی کودکان و نوجوانان محسوب می شوند.

دکتر محمد طلوعی

اختلالات روانپزشکی پس از زایمان :

یکی ازاختلالات روانپزشکی که همواره متخصصین وخانوادها با آن روبرو می باشند.اختلالات روانپزشکی بدنبال زایمان می باشد.دواختلال عمده بدنبال زایمان درزنان قابل ذکرمی باشد1- افسردگی های پس اززایمان 2- سایکوزهای پس اززایمان. تشخیص به موقع و درمان های روانپزشکی و حمایتهای روانشناختی می توانند درتسریع بهبودی و پیشگیری ازعوارض دواختلال مذکورمؤثر واقع شوند. لازم بذکراست سایکوزهای پس از زایمان یک اورژانس روانپزشکی محسوب می گردد.پس اززایمان امکان بروز تغییرات خلقی همانند احساس اندوه- بغض کردن وتمایل به گریه درزنان وجود دارد که این تغییرات اغلب بدنبال تغییرات درشرایط خانوادگی – مسئولیت های نوزاد بخصوص درفرزند اول و جایگاه جدید مادرشدن و حتی تغییرات هورمونی وعوامل ژنتیکی و روانشناختی و برخی ازموارد بوجود می آید.

معمولاً این تغییرات گذرابوده وحداکثردرطی7-10روزازبین خواهند رفت ،اگرعلائم ازمدت زمان ذکرشده فراتر رفته و با اختلال عملکرد درمحورهای خانوادگی – اجتماعی و… شخص بوجود آید ، قطعاً مراجعه به پزشکان متخصص اعصاب وروان چهت ارزیابی ودرمان باید صورت پذیرد.

ازعلائم افسردگی پس از زایمان احساس اندوه – اضطراب – گریه کردن – اختلال درتمرکز- احساس خستگی – بی انگیزگی – کاهش انرژی – ناامیدی واختلال خواب به مدت بیش از یک هفته می باشد لذا درچنین شرایطی مراجعه به متخصص اعصاب وروان الزامی بوده وتشخیص وشروع درمان به موقع می تواندازعواقب جدی افسردگی پس اززایمان پیشگیری نماید.

ازعوامل مهمی که وضعیت فوق راتشدید می نماید می توان به مشکلات روحی وروانی مادرقبل ازبارداری-شرایط نامناسب زندگی- عدم حمایتهای عاطفی همسر ویا سایرافرادخانواده- عوارض زایمان- مشکلات نوزاد اشاره نمود.

استراحت کافی مادر-حمایتهای عاطفی همسرو سایرافرادخانواده – رژیم غذائی مناسب- ورزش و رعایت توصیه های متخصصین مربوطه به خصوص درمادرانی که سوابق این بیماری را داشته اند میتوانند درپیشگیری و بهبودی و تعدیل افسردگیهای پس اززایمان نقش مهمی راداشته باشند درپایان ذکراین نکته بسیارضروری است که صورت بروز علائمی همانند تمایل به خودکشی- آسیب رساندن به خود یا فرزند یا دیگران ویا بروزهرگونه هذیان و یا توهم و اختلال شناختی و هوشیاری و یابروزسایکوزهای پس اززایمان اورژانس روانپزشکی محسوب گردیده و بیمارباید فوراً دربیمارستان تحت نظرمتخصص اعصاب و روان بستری گردد.

نویسنده:دکتر امیر رضا جعفری نیا

هدف از مشاوره
19 آبان
1392

مشاوره در روان شناسی یعنی روشهایی تعیین گردد تا به فرد کمک شود که خود را بشناسد. منظور و هدف از اینکه فرد خود را بشناسد، این است که با این شناسایی خود به صورت انسانی موثرتر و خلاقتر و در نتیجه شادمان‌تر درآید. با استفاده از فنون ارائه شده در روان شناسی مشاوره ، فرد نه تنها وضع فعلی خود را درک می‌کند، بلکه از آنچه که به صورت آن در خواهد آمد، نیز آگاه می‌شود. هدف افزایش رشد شخصی و روانی فرد در مسیر رشد اجتماعی است.بدین ترتیب روان شناسی مشاوره دارای دو هدف می‌باشد: اهداف آنی و اهداف آتی.

اهداف آنی روان شناسی مشاوره: شناسایی و کاربرد روشهایی که راهنمایی‌های لازم را در حل مشکلات مختلف از قبیل مشکلات تحصیلی ، خانوادگی ، شغلی و … به فرد ارائه می‌کند که آن را علاج واقعه قبل از وقوع می‌دانند و باعث جلوگیری از اتلاف سرمایه مادی و معنوی فرد می‌شود.
اهداف آتی و نهایی روان شناسی مشاوره: این اهداف عبارت است از شناسایی و کاربرد روشهایی که فرد خود قادر باشد یا بتواند که با بینش صحیح به حل مشکلات خویش پرداخته و عاقلانه رفتار نماید.

در مشاوره روان شناسی شرح حال شامل مهمترین اطلاعاتی است که به درمانگر کمک می کند که اختلال یا اختلالات شناسایی شود و سپس به بررسی معاینه وضعیت روانی پرداخته می شود. شکایت اصلی بیمار، بیماری کنونی ، تاریخچه روانپزشکی، تاریخچه شخصی و اجتماعی بیمار مورد بررسی قرار می گیرد و در نهایت درمانگراز اطلاعات به دست آمده در تشخیص پنج محوری DSM-IV استفاده می نماید.

ایلناز دشتی

اختلال شخصیت و انواع آن

اختلال شخصیت عبارت است از: «یک الگوی با دوام و پایدار از رفتار و تجربه درونی که به طور قابل ملاحظه‌ای با انتظاراتی که از شرایط فرهنگی فرد وجود دارد متفاوت باشد، فراگیر و غیرقابل انعطاف باشد، شروعش به دوران نوجوانی یا اوایل بلوغ برگردد، در طول زمان پایدار باشد و به ناراحتی یا آسیب‌دیدگی روحی منجر گردد.» به دلیل آن که این اختلالات، مزمن و فراگیر هستند. می‌توانند به اختلال جدّی در کار کرد و زندگی روزمره بیانجامند.

در چهارمین ویرایش کتابچه تشخیصی و آماری اختلالات روانی، اختلالات شخصیت در چهار دسته (کلاستر) گروه بندی شده اند. هر اختلال شخصیت، همزمان تا اندازه یی ویژگی های دیگر شخصیت های دسته (کلاستر) دربرگیرنده خود را نیز همراه دارد.

کلاستر A نخستین دسته است که سه اختلال شخصیت تنهایی گزین- درخودمانده (اسکیزوئید)، بدبین و بدگمان (پارانوئید) و شگفت انگیز و خرافاتی (اسکیزوتایپال) را دربرمی گیرد. وجه مشترک شخصیت های کلاستر A، گونه یی زندگی خاص و خصوصی داشتن، جدا از اجتماع ماندن، عجیب و غریب بودن و سردی هیجانی و عاطفی است. احتمال فراوانی وجود دارد که هر یک از این سه شخصیت، دارای ویژگی هایی از دو شخصیت دیگر نیز باشند.

کلاستر B شامل چهار اختلال شخصیت نمایشگر (هیستریونیک)، خودشیفته (نارسیسیستیک)، مرزی- آشفته و آشوبناک (بوردرلاین) و ضداجتماعی و جامعه ستیز (آنتی سوشیال) است که هر یک از آنها به گونه یی ژرف و جدی دارای ویژگی های کم رنگ و پررنگ از آن سه دیگر هستند. از این رو بسیاری از روانپزشکان و روانشناسان در کار بالینی خود چندان این چهار شخصیت را از یکدیگر جدا نمی کنند. وجه مشترک شخصیت های کلاستر B، کردارهای نمایشی، خلق بی ثبات، نامتعادل و تحریک پذیر، گرمی عاطفی و پرشوری هیجانی، ماجراجویی و تازه (تنوع) خواهی است.

کلاستر C نیز سه اختلال شخصیت وسواسی-جبری (نظام مند و چارچوب مدار)، وابسته و مردم گریز-پرهیزمدار را دربرمی گیرد که وجه مشترک این سه، همواره هراسان، نگران و دوراندیش بودن و محتاط، محافظه کار و مضطرب زیستن است. هرچند هر یک از این سه اجزا و ویژگی هایی از دو شخصیت دیگر کلاستر C را دارا هستند اما باید اذعان کرد که تا اندازه یی شخصیت وسواسی-جبری (نظام مند و چارچوب مدار) از دو دیگری متفاوت تر و متمایزتر به نظر می رسد.

دو اختلال شخصیت پرخاشگر- منفعل (لجباز، مقابله جو و منفی گرا) و افسرده (دپرسیو) که در هیچ یک از این سه دسته قرار نمی گیرند، در کنار اختلالات شخصیت آزارگر (سادیستیک) و آزارگر- آزارخواه (سادومازوخیستیک) در دسته چهارمی با عنوان «دسته به گونه دیگر مشخص و بیان نشده» کلاستر (NOS) جای داده شده اند. شخصیت افسرده (دپرسیو) وجوه اشتراک اندکی با سه شخصیت دیگر کلاستر NOS دارد و بیشتر به شخصیت وسواسی – جبری (نظام مند و چارچوب مدار) شباهت و نزدیکی دارد.

نکته ای که اغلب از سوی بسیاری از درمانگران نادیده گرفته می شود، این واقعیت پیدا و پنهان است که تشخیص گذاری اختلال شخصیت برای افراد لزوماً نیازمند وجود اختلال و نبود کارکرد حرفه یی در کار روزمره شان نیست، چرا که در بسیاری موارد اختلال شخصیت در کارکرد حرفه یی فرد کاستی و مشکلی نمی آفریند و از آنجا که با خودسازه (Ego) فرد نیز همخوان است، احساس تنش و تشویشی نیز برای او فراهم نمی کند بلکه بیشتر در روابط بین فردی او با دیگران (اطرافیان و اجتماع) مشکل پدید می آورد و نزدیکان فرد دارای اختلال شخصیت را دچار رنج و عذاب و دشواری می کند.

بسیاری از افراد دچار اختلال شخصیت خودشیفته، مرزی- آشفته، نمایشگر، بدبین و بدگمان، وسواسی-جبری، افسرده، تنهایی گزین- درخودمانده، پرخاشگر- منفعل می توانند در عین مبتلابودن به اختلال شخصیت، در عمل از کارکرد و توانایی تحصیلی و حرفه یی بالاو کم مانندی برخوردار باشند.

گردآورنده:ایلناز دشتی

منبع:Kaplan synopsis of psychiatry,DSM

نقش والدین در رفتار کودک
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

رفتار طبیعی کودک به رشد هیجانی ، جسمانی ، شخصیتی و سن او بستگی دارد. به رفتار یک کودک زمانی مشکل گفته میشود که با انتظارات والدین تناسب نداشته باشد یا اینکه به طورآشکار مخرب باشد . رفتار طبیعی یا سالم یک کودک معمولا” به واسطه محیط اجتماعی وفرهنگی ورشدی او مشخص میشود . شناخت انتظارات بجا از رفتار کودک که با سن او هم متناسب باشد به ما کمک می کند که رفتار بهنجار را از رفتار نابهنجار تشخیص دهیم.
از دست ما والدین چه کمکی جهت تغییر رفتار کودک بر می آید؟
کودکان دوست دارند رفتارهایی را که برای ان پاداش دریافت کرده اند را ادامه دهند واز رفتارهایی که به خاطرانها مورد بی توجهی قرار گرفته اندخود داری کنند . ثبات و یکپارچگی واکنش شما به یک رفتار بسیار حائز اهمیت است . چون پاداش و توبیخ یک رفتار واحد ( در زمانهای مختلف کودک را دچار سردرگمی ) می کند . وقتی که رفتار فرزند شما مشکل افرین است سه گزینه پیش روی شما قرار دارد:
الف – متقاعد می شوید که مشکلی در کار نیست چون رفتار کودک با سن او متناسب است.
ب – از طریق نادیده گرفتن وتنبیه سعی می کنید مانع بروز ان شویدج- اینکه به واسطه پاداش و تقویت ترجی می دهید در فرزندانتان رفتار جدیدی را شکل دهید.
چگونه می توانیم از بروز رفتار اشتباه فرزندانمان جلوگیری کنیم؟
بهترین راه جلوگیری از رفتار ناخواسته کودکان، نادیده گرفتن ان رفتار است . این شیوه در یک برهه از زمان بیشترین کارایی را دارد ، هنگامی که می خواهید رفتاری ، بلا فاصله متوقف شود می توانید از روش < محرومیت موقتی ) استفاده کنید.
چگونه روش محرومیت موقت را به کار ببریم؟
از قبل تعیین کنید که چه رفتارهایی منجر به محرومیت موقت خواهد شد . معمولا” برای قشرق پرخاشگری یا رفتار مخاطره آمیز از این روش استفاده می کنند . برای محرومیت موقتی مکانی را انتخاب کنید که برای کودک نه خوشایند است و نه خیلی ترس اور مانند: ساکت نشستن روی صندلی یا گوشه ای از پارک بچه . وقتی هم که خارج از منزل هستید از مکانهایی مانند ماشین و ایستادن در کنار صندلی پارکی که در آن نشسته اید برای محرومیت موقتی استفاده کنید.
وقتی که رفتار غیر قابل قبولی از او سر می زند بگویید که رفتارت غیر قابل تحمل است و هشدار دهید که اگر به رفتارش ادامه دهد و نخواهد از کاری که می کند دست برندارد از محرومیت موقتی استفاده خواهید کرد . خونسردی خود را حفظ کنید وبه کودک چپ چپ نگاه نکنید. اگر دیدید که او به رفتار اشتباه خود ادامه می دهد. به ارامی اورا به مکان بازداشت موقت ببرید اگر امکان دارد برای کودک مشخص کنید که چه مدت در محرومیت خواهد بود . با این کار او متوجه خواهد شد که زمان محرومیت چه وقت تمام خواهد شد .
زمان محرومیت موقتی باید کوتاه باشد معمولا” یک دقیقه به ازای هر سال سن وبلافاصله از زمانی شروع می شود که کودک به محل محرومیت برده می شود یا از زمانی شروع می شود که کودک ساکت می شود . شما باید در موقعیتی قرار بگیرد که صدای کودک ساکت می شود . شما باید در موقعیتی قرار بگیرید که صدای کودک به شما برسد اما او نباید از این مسئله اگاه باشد. اگر فرزند شما موقعیت محرومیت را ترک کرد شما به ارامی و نه با ترش رویی به مکان مورد نظر برگردانید و زمان را مجددا” تعیین کنید. هنگامی که زمان محرومیت به پایان رسید اجازه دهید او از ان موقعیت خارج شود. رفتار نامناسب او را به رخش نکشید اما در جستجوی راههایی باشید که رفتارهای مناسب اورا مورد تقویت و پاداش قرار دهید.
چگونه می توانیم یک رفتار جدید و مطلوب را در کودک مان تقویت کنیم؟
یکی از راههای تقویت و تشویق رفتار مناسب در کودکان به کار گیری نظام پاداش دهی است . این شیوه که در کودکان بالای دو سال قابل استفاده است کارایی بسیار بالایی دارد برای اینکه این شیوه موثر واقع شود به دو ماه زمان نیاز دارد، رفتار کودک را یادداشت کرده وبه خاطر بسپارید شکیبایی خودتان را حفظ کنید و مطمئن باشید اینگونه عمل کردن به شما کمک شایانی خواهد کرد.
یکی دو تا از رفتارهای کودکتان را که دوست دارید تغییر دهید ، انتخاب کنید ( مانند عادات خوابیدن ، مسواک زدن و جمع و جور کردن اسباب بازی ها ) پاداشی را در نظر بگیرید که برای او لذت بخش است . مثال از پاداشهایی خوب عبارتنداز : خواندن یک داستان اضافی هنگام خواب ، به تاخیر انداختن زمان خواب کودک به مدت نیم ساعت ، یک غذای حاضری که بچه دوست دارد ، یا برای کودکان بزرگتر می توانید امتیازاتی بدهید تا بتوانند از ان امتیازات جهت تهیه اسباب بازی های مورد علاقه خود استفاده کنند .

این امتیازات میتوانند مبلغ کمی پول یا هر چیز دیگری که مناسب شرایط کودک شماست باشد . علت پاداش دادن واینکه چه رفتاری را از کودک خود انتظار دارید به او توضیح دهید . برای مثال بگویید اگر قبل از تمام شدن برنامه تلویزیون لباس خواب خود را بپوشی و مسواک بزنی می توانی نیم ساعت بیشتر بیدار بمانی لازم به ذکر است که در هر زمان یک رفتار را در نظر بگیرید اگر کودک شما انچه که می خواهید انجام داد به او پاداش بدهید .
اگر ضرورت ایجاب کرد در انجام ان کار به اوکمک کنید . اما خودتان را زیاد درگیر نکنید چون هر گونه توجه از جانب والدین حتی توجهات منفی برای کودکان بسیار پاداش دهنده است ، انها ممکن است ترجیح دهند بیشتر از هر پاداشی توجه والدین را به خود جلب کنند مانند پنج دقیقه دیگر مانده که وقت بازی تمام شود . برای شما که می خواهید رفتار جدیدی را برای فرزندتان بیاموزید بسثیار مفید خواهد بود . این سیستم به شما کمک می کند از به کار گیری خشونت اجتناب کنید وبدین طریق کودک شما تنبیه نمی شود هر چند رفتار مورد انتظار شما را بجا نیاورده باشد و به سادگی پاداش هم بدست نمی اورد . بهترین روش پاداش دهی به کودکان کدام است؟
بهترین روش برای جلوگیری از وقت تلف کردن کودکان چیست؟
از کودک بخواهید کاری را انجام دهد برای این کار زمانی را تعیین کنید . اگر کودک کارش را قبل از تمام شدن زمان مقرر به اتمام رساند به او پاداش دهید . در کل وقت داده شده به کودک برای انجام وظیفه محول شده زمان متناسب را در نظر بگیرید وپنج دقیقه هم به سر جمع وقت داده شده بیفزایدصحیح ترین رفتار با بازی با کودک بیاموزید. فهرستی از رفتارهای مناسب را در قالب یک جدول تهیه کنید و وقتی کودک رفتار صحیح را انجام داد به او یک ستاره بدهید. بعد از اینکه کودک چند تا ستاره کسب کرد ( با توجه به سن کودک ) به او پاداش بدهید .
نمرات خوب نمرات بد ( بهترین روش برای کودکان مشکل دار و پیش فعال است .) در ازای انجام هر کار یا رفتار مناسب در جدول یا کف دست کودک یک نمره بگذرایید . برای مثال اگر می بینید فرزندتان به ارامی بازی می کند و یا به حل یک مسئله مشغول است بدون انکه با کسی درگیر شود ، یا اسباب بازیهایش را جمع و جور می کند ، یا کتاب می خواند شما می توانید در جدول برای او یک نمره مبذول کنید .
اگر شما به شیوه ای که گفتیم عمل کردید زمانی به کودک پاداش می دهید که رفتار مناسب او بیشتر از رفتار منفی اش باشد . ایجاد لحظات ارامش ( این مورد معمولا” برای زمانی که در حال تهیه غذای شام هستید مناسب است ) از کودک بخواهید به تنهایی و یا با یک خواهر و یا برادر به ارامی بازی کند ( به مدت سی دقیقه ) مرتبا” به او سر بزنید ( هر دو پنج دقیقه با توجه به سن کودک)وقتی که آنها ساکت هستند و یا به آرامی بازی می کنند برای هرچند دقیقه به آنها یک پاداش یا یک امتیاز ( ستاره ) بدهید. به تدریج فاصله ها را افزایش دهید ( به جای اینکه هر دو یا پنج دقیقه به کودک سر بزنید در هر سی دقیقه اورایک بار چک کنید) ولی برای هر دوره از زمان که کودک ساکت است یا به آرامی بازی می کند پاداش داده و آن را قطع نکنید .
چه کمک های دیگری از دست ما برای ایجاد رفتارهای مطلوب در کودکمان بر می اید؟
لیست کوتاهی از قوانین اساسی خانواده را تهیه کرده و آنها را با فرزندانتان مرور کنید . از به کار گیری مشاجرات شدید و موقعیتهای منتهی به شکست بپرهیزید . وقتی فکر می کنید واکنش افراطی از خود نشان می دهید بهتر این است که عقل سلیم را در مشکل گشایی و حل مسئله به کار ببرید. حتی اگر مجبور شوید در روش تنبیه و پاداش دادن خودتان را نامتعادل و دو گانه عمل کنید ولی تا انجایی که امکان دارد از این الگوی تربیتی اجتناب کنید چون کودکتان را دچار سردرگمی می کنید.
شخصیت واقعی فرزندتان را بپذیرید . او خجالتی ، اجتماعی، کم حرف، پر حرف یا فعال است . اساس واقعی شخصیت خیلی قابل تغییر نیست و خیلی نمی توان ان را تغییر داد . سعی نکنید موقعیتی را بوجود آورید که فرزندتان شما را بد عنق کند. چنین موقعیتهایی عبارتنداز تحریک بسیار شدید ، خستگی و کسلی بیش از حد . در مقابل دیگران از فرزندتان انتقاد نکنید رفتار بد کودک را به توضیح داده و تفهیم کنید . اما به شخصیت او بر چسب نزنید زمانی کودکان را مورد تعریف و تمجید قرار دهید که لایق آن باشند کودکان خواهان و محتاج توجه والدین هستند . سعی کنید آنها را با ملاطفت نوازش کنید.

منبع:moshavereh.kiau.ac.ir

جلوگیری از نق زدن کودکان
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

بچه ها می دانند که چرا آنها نق می زنند؛ به خاطر اینکه موثر است. با این حال این بدین معنی نیست که شما نمی‌توانید از آن جلوگیری کنید.

«آن کرافورد» سه بچه بین سنین 8 تا 14 ساله دارد. بنابراین او سهمش از نق زدن را شنیده است. او می گوید: «بچه های من برای انجام کارهای عادی و روزمره نق می زنند. یا در مورد اینکه چقدر بی انصافی است، که یکی چیزهایی را بگیرد و دیگری نگیرد. من می‌خواهم بگویم نق زدن تقریبا با حریم می‌آید». به گفته «لارل اسکاتز» پزشک متخصص اطفال Bay Area، بچه‌ها برای دلیلی بسیار ساده نق می‌زنند. به خاطر اینکه موثراست«نق زدن توجه والدین را جلب می‌کند. نق زدن بسیار زیاد موثر است، چون والدین نمی‌توانند به آن توجه نکنند».

جلوگیری از نق زدن
«اسکالتز» می گوید که، این یک راهبرد هشیار نیست، اما یک رفتار آموخته شده است؛ و اغلب، والدین در آن نقش دارند. اگر کودک چیزی را مودبانه درخواست کند و والدین برای اولین بار یا دومین بار پاسخ ندهند، کودک صدایش را بالاتر می‌برد. ممکن است یک بچه کوچک، سر و صدا یا حتی قشقرق راه بیندازد. اما بچه بزرگتر که خودداری بیشتری دارد، بیشتر احتمال دارد که ناله کند. برای جلوگیری از ناله کردن، اسکالتز به والدین توصیه می‌کند، که برای توجه کردن به بچه‌ها، منتظر نمانید تا آنها پریشان شوند. او می‌گوید:«مهم است که اگر می‌توانید، به اولین کوشش برای توجه پاسخ دهید. اگر در حال تلفن صحبت کردن هستید، یا در حین یک گفتگو، با فرزندتان تماس چشمی برقرار کنید و یک انگشت را بالا بیاورید، بنابراین او می‌فهمد که شما تا دقیقه‌ای دیگر با او خواهید بود. سپس در سریع ترین زمان ممکن که می توانید مودبانه این کار را انجام دهید، به فرزندتان توجه کنید».

درخواستی برای توجه
بکی بیلی، مربی و روان شناس رشد می گوید، هنگامی که ناله اتفاق می‌افتد، والدین باید یک نفس عمیق بکشند و به خودشان یادآوری کنند که کودک قصد عصبانی کردن آنها را ندارد. در واقع کودک درخواست کمک دارد. بیلی می‌گوید: «با عبارات من پاسخ بدهید. و روشی را که می‌خواهید کودک صحبت کند مدل قرار بدهید. چیزهایی مانند این بگویید: من نق زدن را دوست ندارم. اگر تو یک لیوان شیر می‌خواهی، بگو یک لیوان شیر می‌خواهم. سپس دقیقا کلمات و تن صدایی را که می‌خواهید کودک استفاده کند، مدل قرار بدهید».

بیلی پیشنهاد می‌کند، اگر کودکتان به ناله کردن ادامه می‌دهد و شما مطمئن هستید که این ناشی از درد یا بیماری نیست، به رفتار بعد از ناله کردن توجه کنید، تا پیام بزرگتری را که می‌رساند، تشخیص دهید. «از خودتان بپرسید آیا من پرمشغله تر از معمول شده‌ام؟ آیا روال عادی بچه من تغییر کرده است؟ آیا خواهر یا برادری، بنا به هر دلیلی، به توجه بیشتری نیازمند است؟» اغلب، ناله کردن علامتی است برای اینکه مجددا با کودکتان ارتباط برقرار کنید. وی پیشنهاد می‌کند که برای انجام آن، زمان‌هایی را برای با هم مطالعه کردن، غذا خوردن یا کارهای دیگری که کودک از آن لذت می‌برد، در نظر بگیرید. به گفته بیلی «ارتباط با کودک در زمانی کوتاه، یک یا دو بار در روز، می تواند تفاوت زیادی را برای خانواده ها جهت مقابله با رفتار دشوار ایجاد کند».

منبع:ravanagahi.ir

به حرفم گوش نکنی، لولو می‌خوردت!
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

درست و غلط‌های برخورد با ترس کودکان
انسان از همان روزهای نخستین، هنگام شب و با قرار گرفتن در تاریکی غارها و جنگل‌ها، صداهایی می‌شنید که از منشا اصلی آن‌ها بی‌خبر بود و به همین دلیل ترس از تاریکی به واکنشی همیشگی در او تبدیل شد. کودکان نیز در تاریکی دچار هراس شده و شدت ترس آن‌ها چند برابر بزرگسالان می‌شود.

ترس در کودکان
ترس‌های شبانه کودکان شامل؛ ترس از تاریکی، کابوس‌های وحشتناک است. متاسفانه این ترس‌ها خیلی مواقع در بزرگسالی نیز گریبانگیرشان می‌شود و آزاردهنده است. ترس از تاریکی حدود 2 تا 3 سالگی ظاهر می‌شود و در میان کودکان متفاوت است. یک شب از هیولا و شب دیگر از دزد و چیزهای دیگر می‌ترسند. ترس‌های شبانه کودکان شامل؛ ترس از تاریکی، کابوس‌ها و شخصیت‌های ترسناک است. این ترس‌ها همیشه هم در کودکی باقی نمی‌مانند و شاید در بزرگسالی نیز گریبانگیر شود. بسیاری از اینگونه ترس‌ها که اثر روانی بدی روی کودک داشته؛ در بزرگسالی نیز برای او آزاردهنده خواهد بود.

ترس از تاریکی نشانه هوش است
اصولا ترس از تاریکی همیشه بد نیست و نشانه هوش کودک است. زیرا این ترس از ذهن خلاق کودک بیرون آمده است و همانگونه که گفتیم این خلاقیت نشانه هوش کودک است. بنابراین والدین محترم باید بدانند که هرگز کودک هراسانشان را مورد تمسخر قرار ندهند و به ترس او احترام بگذارند حتی اگر از نظر آن‌ها آن ترس کاملا بی‌مورد باشد. بهتر است به جای مسخره کردن کودکتان با او صحبت کنید و ریشه ترس او را پیدا کنید. با همین گفتگوی ساده می‌توانید قوه تخیل کودکتان را محک بزنید و او را متوجه کنید از چیزهایی که تخیل می‌کند، هراس نداشته باشد.

جادوگر، اژدها و هیولا در تاریکی
همانطوریکه می‌دانید به راحتی می‌توان هر چیز وحشتناکی را در دل تاریکی تصور کرد و متاسفانه بزرگسالان مصونیت در برابر ترس‌های خیالی ایجاد نمی‌کنند؛ به همین دلیل بسیاری از کودکان از تاریکی، هیولا، جادوگر، اژدها و این‌جور چیزها هراس دارند. کودکان قوه تخیل بسیار قوی دارند و تا آنجا که به آن‌ها مربوط است اژدها، جادوگر، هیولا و … کاملا واقعی هستند. محققان ثابت کرده‌اند کودکانی که توان تشخیص موقعیت‌های خیالی و واقعی را ندارند بیشتر دچار اینگونه ترس‌ها می‌شوند. اکثر کودکان دوست ندارند در تاریکی یا در اتاقی که درش بسته است؛ بخوابند. بهتر است هنگام خواب، اتاق او را با چراغ کم نور، روشن نگه داریم. بدین ترتیب هرگاه کودک بعد از خوابی که می‌بیند بیدار شود، می‌تواند موقعیت خود را در اتاق پیدا کند و رویا را از واقعیت تشخیص دهد.

کودک هراسان نیازمند آرامش و امنیت
اصولا ترس از تاریکی این مساله را یادآوری می‌کند که کودک نمی‌داند در تاریکی چه کاری باید انجام دهد. خیلی مواقع این ترس برگرفته از تصورات ذهنی او درباره دزد و سایر موجودات خیالی‌ست که از اطرافیانش شنیده است. کودکانی که از تاریکی و تنهایی دچار ترس می‌شوند؛ بیش از هر چیز نیازمند احساس امنیت و آرامشی هستند که والدین می‌توانند به آن‌ها بدهند. همانگونه که گفته شد آن‌ها نیاز به امنیت خاطر و آسودگی از طرف والدینشان دارند تا بتوانند مرز واقعیت و خیال را به راحتی تشخیص دهند.

لولو شب می‌یاد سراغت
روانشناسان معتقدند نحوه صحبت کردن والدین با کودک می‌تواند یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار ترس در کودکان باشد. به طور مثال گفتن جملاتی مانند: «اگر به حرفم گوش نکنی لولو شب می‌یاد تو اتاقت و با خودش می‌بردت.» و سایر جملات از مواردی هستند که ترس کودکان را چندین برابر می‌کنند. پس والدین عزیز با پیدا کردن راهکارهای مناسب باید سعی کنند تا آرامش را به کودکانشان برگردانند و به آن‌ها کمک کنند تا بر ترس‌شان غلبه کنند. آرام کردن کودک با روش ایجاد ترس از موجودات خیالی، یکی از بدترین روش‌های تربیتی است که متاسفانه میان خانواده‌ها رواج دارد.

منبع:madaranmag.com

نکاتي در رابطه باجويدن ناخن در کودکان
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

جویدن ناخن نوعی تیک است که بیانگر نوعی از آسیب روانشناختی است. این آسیب می تواند درجات مختلفی داشته باشد، معمولا شدت این آسیب کم و ناچیز ولی در بعضی موارد قابل توجه و نیازمند درمان است.

آسیب های جسمی:
جویدن ناخن می تواند باعث عوارض موضعی شود که محدود به زخم های سطحی هستند و احتمال بروز عفونت را افزایش می دهند و می توانند موجب درماتیت تحریکی و یا عفونت شدید و تورم بند آخر انگشت شوند. برای درمان این عارضه ها لازم است تا ازپزشک متخصص اطفال و یا متخصص پوست کمک بگیرید. مهمترین ریسکی که وجود دارد تغییر شکل ناخن است به طوری که ناخن به شکل ناقص، بسیار نازک یا بسیار ضخیم و به طور کلی بدشکل رشد می کند. اگر این تیک درمان نشود و به شکل مزمن درآید ناخن ها برای همیشه تغییر شکل می دهند.

درمان های بازدارنده و کارآمد :
شیوه های مستقیم، کارآمدتر هستند. با کودک حرف بزنید و به دلایل و انگیزه هایش گوش کنید و سعی کنید به او بفهمانید که چرا نباید ناخن هایش را بجود و این کار را بدون وسواس و با صبر زیاد انجام دهید. ناخن جویدن عادتی است که اگر به وجود بیاید، زمان زیادی لازم است تا آن را از بین ببرید حتی ممکن است به چند سال نیاز باشد. اگر نمیتوانید به تنهایی این کار را انجام دهید بهتر است از یک روانشناس کمک بگیرید.

چه زمانی باید از روانشناس کمک گرفت :
برای تصمیم گیری درباره ی اینکه آیا به مداخله ی روانشناس نیاز هست یا خیر لازم است تا رفتار و خصوصیات کودک را مورد توجه قرار دهید. بهتر است عملکرد کودک را در مدرسه و محیط های دیگر زیر نظر بگیرید. همچنین به حساسیت های کودک، تیک های دیگر که ممکن است داشته باشد و به نوعی با ناخن جویدن مرتبط باشد و یا جایگزین آن باشند توجه کنید.

آیا به درمان دارویی نیازی هست :
بهتر است به جای استفاده از درمان های دارویی و سنتی از قبیل استفاده از فلفل و یا مواد تلخ با کودک حرف بزنید.به کودک در مورد اهمیت تصویری که هر فرد از خودش دارد توضیح دهید. با او درمورد آسیب های کوتاه مدت مانند تحریک و عفونت و آسیب های بلند مدت مانند تغییر شکل ناخن حرف بزنید. در مورد اهمیت دست های هر فرد در روابط با دیگران بگویید و اینکه بردن انگشتها در دهان و بعد از آن با دیگران دست دادن به هیچ وجه زیبا نیست. به او یادآور شوید که دیگران دوست ندارند ناخن های آسیب دیده و تغییر شکل داده را ببینند. در آخر به یاد داشته باشید که به جای استفاده از داروها و روش های غیر مستقیم بهتر است وقت بیشتری را به حرف زدن و قانع کردن کودک اختصاص دهید.

منبع:ninisite.com

نشانه های افسردگی در کودکان
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

یکی از اختلال‌های دوران کودکی، اضطراب و افسردگی‌ست که اگر به‌موقع، تشخیص داده شود، قابل درمان می‌باشد.

ترس و تشویش، شیوع اضطراب در کودکان را پایه‌ریزی می‌کند و در صورتی‌که این ترس‌ها، بیمارگونه نباشد، به‌صورت طبیعی خود را نشان‌می‌دهد. خجالتی و گوشه‌گیر بودن، جزو شایع‌ترین اضطراب‌های اجتماعی کودکان است که می‌تواند زندگی آنان را مختل کند. کودکان، ترس و اضطراب را از راه شرطی‌‌شدن فرامی‌گیرند. بروز ترس‌ها در کودکان، قابل پیش‌بینی نیست و در تمام سنین، یکسان نمی‌باشد.

نقش خانواده به‌عنوان عاملی در ایجاد اختلال اضطراب کودکان، همیشه مورد توجه قرارگرفته است. انتقال اضطراب از پدر و مادر به کودک، بر اثر مشاهده و الگوسازی رفتارها صورت‌می‌گیرد.

ارزیابی اضطراب در کودکان، از طریق مصاحبه و گزارش شخصی و درجه‌بندی نوع اضطراب و درنهایت تجویز دارو انجام می‌شود. به‌همین منظور باید دو مصاحبه‌ی جداگانه، یکی با کودک و دیگری با پدر و مادر صورت‌گیردتا میزان آشفتگی هیجانی در بروز اضطراب، مشخص شود.

کودکان می‌توانند برای مقابله با اضطراب و ناکامی، از روش‌های دفاعی مانند کناره‌گیری، انکارکردن، سرکوبی و فرافکنی استفاده کنند. کودک یاد گرفته همیشه از موقعیت‌ها و شرایط ناراحت‌کننده و محرک‌های آزاردهنده، کناره‌گیری کند تا در آرامش باشد. مکیدن انگشتان و شب‌ادراری، از علائم اضطراب است که حتی در سنین نوجوانی هم اتفاق می‌افتد. درواقع وقتی کودک نتواند راه‌هایی را برای مقابله با اضطراب بجوید، مجبور می‌شود به زمان خردسالی برگردد. در مرحله‌ی انکار، منکر واقعیت است و آن‌چه اتفاق افتاده را به‌نوعی سرپوش می‌گذارد. در مرحله‌ی سرکوبی، تلاش او در جریان فراموشی حالت‌های اضطراب، به‌کار می‌رود تا به‌تدریج آن‌را از ذهن خودآگاهش دور سازد اما در مرحله‌ی فرافکنی، هر حادثه و اتفاقی که در زندگی‌اش رخ‌می‌دهد را به دیگران نسبت‌می‌دهد. درنتیجه کودکانی که تمایل شدید به استفاده از مکانیسم‌های دفاعی در برابر اضطراب دارند، نمی‌توانند از روابط سالم عاطفی و ذهنی برخوردار باشند.امروزه اضطراب‌های اجتماعی کودکان، بیش‌تر به‌چشم می‌آید و عامل فرار کودک از اجتماع، مردم، دوستان، مجالس و میهمانی‌هایی‌ست که درواقع، با اضطراب‌های اجتماعی، بدنی، فکری و رفتاری روبه‌روست.

نشانه‌های اضطراب کودک در بعد جسمی (فیزیولوژیک) هم‌چون بزرگسالان، با تنفس تند، لرزش دست و پا، گرم شدن و سرخی صورت، گرفتگی صدا و تپش قلب، همراه استکه با آرام‌ساختن، قابل اصلاح می‌باشد و در بعد فکری (شناخت‌درمانی) تلاش کودک بر این است که دیگران از او راضی باشند، تأییدش کنند، طردش نکنند و مهم باشد و اگر غیر از این شود، برایش ناخوشایند است.

در بعد رفتاری که (با رفتاردرمانی قابل اصلاح است)، کودک یاد می‌گیرد خانه برایش مکانی امن است،نیاز به دوست ندارد، از جمع، گریزان و در کوچه و خیابان همیشه سرش پایین است و ترس از نگاه دیگران دارد. به‌خوبی نمی‌تواند سؤال کند و جواب دهد و احساس ناامنی می‌نماید.

کودکان در طول دوره‌ی زندگی‌شان، ممکن است افسردگی را تجربه کنند که این اختلال با افزایش سن، در دختران، بیش‌تر از پسران دیده می‌شود. افسردگی، زمانی در کودک ایجاد می‌شود که احساس و تصور بدی از خود داشته باشد و این احساس، زمانی‌که به اوج خود برسد، تبدیل به یک بیماری می‌شود.

عوامل خانوادگی و زیستی، بیش‌ از عوامل دیگر در بروز افسردگی نقش دارند.افسردگی کودکی، پیامدهای منفی بسیاری را به‌همراه دارد ازجمله افسردگی‌ در ادوار آینده، عدم سازگاری‌های اجتماعی، مشکلات تحصیلی و در برخی مواقع حتی اقدام به خودکشی.

نشانه‌های افسردگی کودکان عبارتند از:
1- نشانه‌های عاطفی: ناامیدی، خشم، درماندگی، اضطراب، نوسانات خلقی، احساس گناه و غمگین بودن

2- نشانه‌های جسمی: به‌هم خوردن ساعات خواب، بی‌اشتهایی و یا خوردن افراطی، یبوست، افزایش و کاهش وزن

3- نشانه‌های رفتاری: بدون دلیل گریه‌کردن، کناره‌گیری از دوستان، سریع خشمگین شدن و کاهش انگیزه

4- نشانه‌های تخریب‌گرایانه: خود را سرزنش‌کردن، احساس بازنده بودن، امیدوار نبودن به آینده و بلاتکلیفی

این اختلال‌ها در بزرگسالان، با طیف وسیع‌تر و پیچیده‌تری خود را نشان‌می‌دهند. عده‌ای معتقدند سوابق خانوادگی و وراثت، در افسردگی نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. شروع افسردگی زودرس در کودکان، بیش‌تر تحت‌تأثیر عوامل خانوادگی و وراثت است. با وجود این، ازهم‌گسیختگی خانوادگی، ارتباط تنگاتنگی با افسردگی کودکان دارد. ازهم‌گسیختگی خانوادگی را می‌توانیم در رفتار سرد و بی‌روح و منفی روابط متقابل کودک و پدر و مادر به‌وضوح ببینیم.

شناخت‌درمانی رفتاری برای کودکان افسرده، نویدبخش می‌باشد اما در مورد کودکان و نوجوانان با افسردگی و استرس شدیدتر، احتمال بهبودی با این روش، کم‌تر است و باید با مشورت پزشک، از دارو استفاده نمود.

منبع:zendegiirani.persianblog.ir

آیا تشویق کردن کودکان ایراد دارد؟
مجموعه: رفتار از کودکی تا نوجوانی

همه ما با تشویق کردن آشنا هستیم، این که رفتارهای خوب و پسندیده کودکان را تشویق کنیم تا این رفتارها ادامه یابند. اما روان شناسان معتقدند گاهی اوقات این تشویق کردن نه تنها باعث افزایش تکرار رفتارهای خوب نمی شود که در طولانی مدت باعث می شود کودکان آن رفتار را کمتر انجام دهند.

دختر من از همان سنین پایین عادت کرده بود اسباب بازی هایش را با دیگران شریک شود و برخی اوقات نیز اگر پیش می آمد وسایلش را به دیگران می بخشید. عادت ما هم این بود که او را تشویق می کردیم. اما از وقتی به مدرسه می رود به نظر می رسد تغییر کرده است. معلم او می گفت با دوستانش در این زمینه چندان مهربان نیست و به خصوص در زنگ های تفریح حاضر نمی شود توپ یا طناب خود را به بچه ها بدهد. این بود که متوجه شدیم با وجود همه تعریف هایی که از دخترمان می کردیم اصلا دوست ندارد از وسایل خود به دیگران چیزی بدهد. انگار که نه تنها تشویق های ما اثری نداشته که با افزایش سن، رفتار او در حال بدترشدن است.

آیا تشویق کردن ایراد دارد؟
همه ما با تشویق کردن آشنا هستیم، این که رفتارهای خوب و پسندیده کودکان را تشویق کنیم تا این رفتارها ادامه یابند. اما روان شناسان معتقدند گاهی اوقات این تشویق کردن نه تنها باعث افزایش تکرار رفتارهای خوب نمی شود که در طولانی مدت باعث می شود کودکان آن رفتار را کمتر انجام دهند. ماهنامه سپیده دانایی در این باره می نویسد: به عنوان نمونه در یکی از بررسی ها مشخص شد تعدادی از کودکان کم سن که رفتارهای سخاوتمندانه آنها توسط مادرانشان تشویق می شد، در طول زمان تعداد این رفتارها در آنها با کاهش روبه رو شد و در مقابل برخی کودکان که تشویقی از سوی مادر دریافت نمی کردند در طول زمان این رفتار در آنها افزایش داشت.

شاید با مطالعه این مورد با خود تصور کنید پس شاید اگر فرزندتان را تشویق نکنید بهتر باشد اما آیا واقعا ایراد از خود تشویق است یا روشی که این گروه از مادران برای تشویق فرزندان خود از آن استفاده کرده اند؟ روان شناسان معتقدند که اگر در زمان تشویق به برخی نکات توجه نداشته باشید این تشویق نه تنها باعث افزایش رفتار نمی شود که می تواند باعث از بین رفتن رفتارهای خوب کودکان نیز شود.

فقط تشویق رفتار
«آفرین امروز خیلی مهربان بودی!»، «آفرین که امروز مداد رنگی ات را به دوستت دادی، این رفتار تو نشانه مهربانی ات بود.» اگر بخواهید فرزندتان را تشویق کنید، کدام یک از جملات بالا را استفاده می کنید؟ متخصصان می گویند جمله اول هرچند ممکن است زودتر به ذهن والدین برسد و به خاطر کوتاه بودن آن بیشتر مورد استقبال قرار گیرد، اما جمله مناسبی نیست.زمانی که می خواهید رفتاری در فرزندتان را تشویق کنید سعی کنید به صورتی دقیق رفتار او را توصیف و رفتار فرزندتان را تشویق کنید و نه خود فرزندتان را.

شاید بد نباشد تمرینی برای تشخیص بهتر این موضوع داشته باشید. پس سعی کنید از بین جملات زیر جملاتی که رفتار کودک را تشویق می کند شناسایی کنید: «تو بچه خیلی خوبی هستی!»، «آفرین که کمدت را مرتب کردی»، «به به چه قدر خوش سلیقه هستی.»، «چه قدر نقاشی ات را تمیز کشیدی، هیچ کجا از خط بیرون نزده ای»، «کمک کردن تو به مادرت در پهن کردن لباس ها نشان دهنده احساس مسئولیت تو در خانه است.»، «آفرین که در مهمانی دیشب مودب بودی» ، «آفرین که در مهمانی دیشب با همه سلام و احوالپرسی کردی.»

فقط وقتی لیاقت دارد
گاهی اوقات هنوز فرزند ما کار خوبی انجام نداده است ولی ما به بهانه انگیزه دادن به او شروع به تمجید از او می کنیم. مثلا موقعیتی را در نظر بگیرید که مهمان دارید و احتمال می دهید فرزندتان نخواهد اسباب بازی هایش را در اختیار کودکان مهمان شما قرار دهد. در این شرایط ممکن است شما بگویید «آفرین پسرم، می دانم تو این قدر مهربان هستی که به دوستانت اسباب بازی بدهی.» البته همان طور که تجربه والدین نیز نشان می دهد، معمولا در این شرایط بچه ها به مهمانان اسباب بازی می دهند اما متاسفانه در دفعات بعدی نیز لازم است باز والدین وارد گود شوند و برای این کار انگیزه ایجاد کنند و از آن بدتر این که وقتی فرزند ما جلوی چشم ما نیست ممکن است رفتاری مغایر نشان دهد و اسباب بازی را به زور از مهمان پس بگیرد. البته توجه به شایستگی کودکان در زمان تشویق محدود به این یک مورد نیست و موارد بسیاری را می توان برای آن برشمرد.

تشویق پیش از این که فرزند ما پیشرفت درسی چندانی داشته باشد، تمجید از نظم او پیش از این که تغییری در این زمینه رخ داده باشد و… توجه داشته باشید اگر قرار باشد فرزندان ما با تعریف و تمجیدهای ما برای انجام کارهای پسندیده انگیزه پیدا کنند، به احتمال بسیار در زمان نبود این تعریف ها نیز این رفتارها از بین خواهند رفت چرا که هیچ گاه فرصت پیدا نکرده اند به خاطر انگیزه درونی و لذتی که خودشان از انجام این کارها می برند آنها را انجام دهند.

تشویق از صمیم قلب
گاهی اوقات آن طور که باید تعریف و تشویق ما خالصانه و از صمیم قلب نیست. ممکن است این قدر از دست یک سری رفتارهای فرزندمان دلخور یا به خاطر موضوعاتی دیگر خسته و ناراحت باشیم که نتوانیم آن طور که باید شادی خود را از رفتار خوب فرزندمان نشان دهیم. البته گاهی اوقات نیز برخی والدین ممکن است عادت به تشویق فرزندشان به صورت همیشگی و از سر عادت داشته باشند. در هر دو حالت توجه داشته باشید بچه ها بسیار دقیق تر از آنچه ما تصور می کنیم تفاوت یک تعریف از صمیم دل با یک تعریف مصنوعی را متوجه می شوند و البته همان طور که خودتان هم می دانید فقط آنچه از دل برآید لاجرم بر دل نشیند. پس اگر فرزندتان استقبال چندانی از تشویق ها و تمجیدهای شما نمی کند شاید بد نباشد به بازبینی احساسات خود در این زمینه نیز بپردازید.

منبع : جام جم سرا

کودکان مبتلا به آسم،کدام ورزش های آبی را می‌توانند انجام دهند؟
مجموعه: بچه های سالم

طی روزهای تعطیلات بچه های مبتلا به آسم، در کدام ورزش های آبی می‌توانند شرکت کنند؟
آب تنی در دریا، شنا در استخر، قایق سواری، شیرجه… کدام یک از این ورزش ها در موارد آسم مجاز هستند؟ موارد احتیاطی که باید مد نظر داشت، چیست؟
نکاتی دربارۀ ورزش های آبی که کودکان مبتلا به آسم در تعطیلات می‌توانند، انجام دهند:
ورزش می‌تواند باعث بروز حملۀ آسمی شود
آسم التهاب مزمن نای است، و در بیشتر موارد علتی آلرژیکی دارد. این التهاب قطر نای را کاهش می‌دهد و مانع از عبور هوا می‌شود، در نتیجه چنین مشکلاتی بروز پیدا می‌کنند: تنفس همراه با خس خس، نفس تنگی، سرفه و…
آسم می‌تواند خود را به شکل حمله نشان دهد، که در این صورت نیازمند دخالت فوری است، حملۀ آسمی اغلب به شکل مشکل در تنفس و خس خس است. این حملۀ آسمی ممکن است چند دقیقه یا چند ساعت طول بکشد.
یکی از دلایل بروز حملۀ آسمی، انجام فعالیت است.
این حمله ممکن است چند دقیقه بعد از توقف فعالیت جسمی ثابت یا شدید و یا 5 تا 10 دقیقه بعد از شروع یک ورزش استقامتی مانند «دو» بروز پیدا کند.
اما این موضوع دلیلی برای کنار گذاشتن ورزش نمی‌شود.
در تمام موارد، اگر کودک شما دچار حملۀ آسمی شود، باید توصیه های زیر را رعایت کنید:
متوقف کردن فعالیت و آرام کردنش.
کمک گرفتن از درمان مخصوص او.
در صورت نیاز، تجدید کردن درمان 10 تا 15 دقیقه بعد.
اگر این اقدام ها برای متوقف کردن حملۀ آسم کافی نبودند، باید فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
کودک مبتلا به آسم من می‌تواند بدون اینکه خطری در انتظارش باشد، به استخر برود؟
شنا یکی از ورزش های بسیار خوب برای بچه های کوچک مبتلا به آسم است زیرا رطوبت نای را باز می‌کند و باعث بهبود جریان هوا می‌شود، شنا یکی از کم خطرترین ورزش ها در ایجاد حملۀ آسمی به شمار می‌آید.
اما در استخر مشکلی وجود دارد و آن مشکل کُلُر است!
کلر که برای پاک کردن آب استخر مورد استفاده قرار می‌گیرد، در سطح آب “کلرامین” آزاد می‌کند (در تماس با بدن شناگران، عرق، ادرار، کرم های ضد آفتاب و …)، این گاز عامل تحریک خواهد بود.
در نتیجه، رفت و آمد به استخری که با کلر ضد عفونی شده، علائم بیماری آسم را تشدید می‌کند.
راه حل این است که استخری را انتخاب کنید که بدون کلر ضد عفونی شده باشد (مثلاً با اُزُن، بوروم و…).
در صورتی که استخر بدون کلر پیدا نکردید، فرزندتان باید:
قبل و بعد از شنا، دوش بگیرد و بدنش را بشوید.
کلاه شنا بر سر بگذارد.
قبل از ورود به استخر باید به توالت برود، بعد از ورود هم در صورت نیاز از آب خارج شود و به توالت برود، نه او و نه بچه های دیگر نباید در آب استخر ادرار کنند!
کدام ورزش ها در ساحل دریا برای کودکان مبتلا به آسم مناسب اند؟
در برخی موارد، پزشک دارویی را قبل از انجام هر گونه فعالیتی تجویز می‌کند. بنابراین به هیچ وجه نباید فراموش کند که آن را بخورد.
به شرطی که آسم فرزند شما به خوبی کنترل شده است، می‌تواند هر ورزش آبی را که خواست انجام دهد (به جز شیرجه که در ادامه دربارۀ آن صحبت خواهیم کرد): قایق سواری، اسکی روی آب، و…
این ورزش ها برای سلامتی فرزندتان و آسمش مفید خواهند بود، زیرا ظرفیت ریه هایش را افزایش می‌دهند، نفس کشیدنش بهتر می‌شود و در نهایت تنگی نفس و سرفه هایش را کم خواهند کرد.
دربارۀ آسم و شیرجه
شیرجه زدن برای مبتلایان به آسم مضر است. با این حال، در موارد آسم های خفیف و کنترل شده، پزشک می‌تواند اجازۀ این کار را صادر کند.
اما در این حالت هم، سه شرط دارد:
قبل از هر کاری باید برای فرزندتان از متخصص ریه یا پزشک ورزشی که از سوی فدراسیون شنا تأیید شده باشد، مجوز پزشکی و گواهی بی خطر بودن شیرجه را دریافت کنید.
و اما سه شرط عبارتند از:
شیرجه نزدن از بیش از 10 متر (به خاطر بالا نرفتن از پله های زیاد).
در دسترس داشتن درمان.
و دقت به این که دمای آب بیشتر از 20 درجۀ سانتیگراد باشد.
توجه! آبی که دمایش کمتر از 20 درجۀ سانتیگراد باشد ممکن است، اقباض نای و در نتیجه حملۀ آسمی را با خود به همراه داشته باشد.
منبع:seemorgh.com

آّب بازی کودکان و درمان برخی مشکلات جسمی
مجموعه: بچه های سالم

آیا می دانستید که بسیاری از مشکلات جسمی کودکان را می توان با آب بازی در حمام برطرف کرد؟

امروزه مردم نقاط مختلف جهان به ویژه مردم کشورهای آسیایی و اروپایی از شیوه های مختلف عطر درمانی و آب درمانی به صورت همزمان برای تسکین و درمان بسیاری از بیماری ها و اختلال های خود استفاده می کنند. حتی برخی از آنها از این شیوه برای بهبود حالت های روحی خود و برطرف کردن فشارها و تنش های روزمره شان بهره می برند.

به تازگی بسیاری از این خانواده ها از شیوه حمام درمانی با کمک عصاره گیاهان دارویی برای کنترل اختلال ها و برخی از بیماری های ساده کودکان شان استفاده می کنند که این روش در میان مردم هندوستان، چین، ایرلند و بسیاری از کشورهای آسیایی رایج شده است. این شیوه که در گذشته در میان مردم سرزمین ما نیز رایج بوده امروز بعد از سال ها دوباره مورد توجه خانواده ها قرار گرفته است.

● اگر کودکتان بدخواب است
بی شک همه ما شب زنده داری های زیادی داشته ایم تا مراقب کودک بدخواب مان باشیم و به همین دلیل روز کاری سختی را بعد از این شب زنده داری گذرانده ایم. برای حل این مسئله راه حل های مختلفی تا امروز از سوی کارشناسان مطرح شده است. برخی معتقدند، با تغییر رژیم غذایی کودک یا افزایش میزان فعالیت او در طول روز می توان این مشکل را برطرف کرد.

اما ما برای شما راه حل ساده تری داریم. پیشنهاد ما این است که در طول هفته ۲ تا ۳ بار اجازه دهید کودکتان در آبی که در آن عصاره گیاه سنبل الطیب و بابونه وجود دارد، بازی کند. برای این کار کافی است وان حمام را از آب ولرم پر کنید و به میزان مساوی از عصاره ۲ گیاه سنبل الطیب و بابونه درون وان بریزید و اجازه دهید کودک به مدت نیم ساعت در آن بازی کند. این کار موجب می شود تا او بعد از ۱۰ روز خوابی آرام و بی دغدغه را تجربه کند. می توانید به جای استفاده از عصاره سنبل الطیب و بابونه از جوشانده آنها نیز استفاده کنید. کافی است ۱۰ گرم از هر ۲ گیاه را با ۴ لیوان آب روی حرارت بگذارید تا یک لیوان از آن باقی بماند. همچنین شما می توانید از این جوشانده طبیعی به جای عصاره گیاه استفاده کنید.

● بچه های گرمایی و آب بازی با گریپ فروت
حالا که روزهای گرم تابستان نزدیک است باید به فکر بچه های پرجنب وجوش هم باشیم که در فصل تابستان زیاد دچار گرمازدگی می شوند. برای این گروه نیز می توان از حمام درمانی استفاده کرد. تنها کافی است هفته ای یک تا ۲ بار به آنها اجازه دهید در آبی که عصاره گریپ فروت در آن ریخته شده دراز بکشند یا در آن آب بازی کنند. برای این منظور کافی است یک فنجان عصاره گریپ فروت را در آب بریزید و کودکتان را در آب قرار دهید. این روش برای بچه های بزرگ تر نیز کاربرد مناسبی دارد. از آنها بخواهید ۲۰دقیقه در این آب دراز بکشند تا حرارت را به طور طبیعی از بدنشان خارج کنند. درصورتی که فرزند بالای ۱۲ سال دارید می توانید در کنار حمام درمانی به او یک لیوان شربت گریپ فروت نیز بدهید. برای تهیه این شربت کافی است یک قاشق چای خوری عصاره گریپ فروت و یک قاشق غذاخوری سکنجبین را درون یک لیوان آب خنک بریزید و به فرزندتان بدهید.

● اکالیپتوس فقط برای سرماخوردگی نیست!
اکالیپتوس یکی از گیاهان دارویی است که بسیاری از ما آن را می شناسیم و از بخور آن برای پاکسازی هوا و پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی در فصل های سرد استفاده می کنیم اما در میان ما کمتر کسی است که بداند از این گیاه پر خاصیت می توان در فصل های گرم سال نیز برای پاکسازی و میکروب زدایی استفاده کرد. درنتیجه برای دور کردن آلودگی ها و پاکسازی بدن کودکتان یا خودتان بعد از بازی یا سفر می توانید با ریختن نصف فنجان عصاره اکالیپتوس یا یک لیوان از جوشانده برگ های اکالیپتوس در وان حمام و قرار گرفتن درآن سلامت خود و کودکتان را تضمین کنید. تنها کافی است ۲۰دقیقه در این آب بمانید تا از اثرات درمانی و شفابخش آن بهره مند شوید.

● کبودی ها را زودتر محو کنید
برای برطرف کردن سریع کبودی ها و کوفتگی هایی که گهگاه به دلیل بی دقتی و براثر برخورد کودکان با اشیا یا زمین خوردن ایجاد می شود، راه حل ساده ای وجود دارد. استفاده از ترکیبی از عصاره بابونه، عصاره بهارنارنج و عصاره گل رز مفید است؛ برای این کار می توانید این عصاره ها را با هم ترکیب کرده، درون آب بریزید و به صورت موضعی اندام کبود شده را آب قرار دهید یا با کمک یک دستمال که به این آب آغشته شده محل کبودی را مرطوب کنید. مراقب باشید درصورتی که محل کبودی دارای زخم باز است از این روش استفاده نکنید.

● اگر پوست کودکتان خشک است، بخوانید
برخی از کودکان در طول سال از خشکی پوست دست، لب و اطراف دهانشان رنج می برند. یکی از عمده دلایل بروز این مسئله این است که بیشتر بچه ها به این دلیل که در طول روز کمتر به توالت بروند مایعات کمتری می نوشند و این مسئله موجب بروز خشکی در سطح پوست آنها می شود. برای بهبود این وضعیت پیشنهاد ما این است که فرزندتان را تشویق کنید هفته ای ۲ بار پیش از حمام کردن از کرم عسل و لیمو استفاده کند. برای تهیه این کرم لازم است ۴ قاشق غذاخوری عسل را با نصف لیموترش ترکیب کرده و در موضع خشک شده بمالید. در این حالت باید مطمئن باشید محل خشک شده دچار زخم باز حتی به اندازه سر سوزن نباشد زیرا ممکن است موجب سوزش سطحی در پوست کودک شده و او تحمل این سوزش خفیف را هم نداشته باشد.

● حمام آویشن برای سرفه های کودکان
استفاده از حمام آویشن یکی از بهترین گزینه ها برای تسکین سرفه های کودکانی است که به بیماری سرخک مبتلا شده اند. اگر کودک شما نیز به تازگی این تجربه را از سر گذرانده توصیه می کنیم از حمام آویشن برای بهبود حال او استفاده کنید. درمانگران متعددی در مکاتب درمانی شرقی حمام کردن با آویشن را از بهترین شیوه ها برای بهبود و تقویت عملکرد ریه ها می دانند و این شیوه را برای درمان سرفه کودکان مبتلا به سرخک و بزرگسالان مبتلا به سرفه های مزمن، برونشیت و تنگی نفس توصیه می کنند. برای استفاده از این حمام کافی است نصف فنجان عصاره آویشن را درون وان ریخته و به مدت ۱۵ دقیقه درون وان دراز بکشید. باید مراقب بود پس از این حمام کودک در محیطی گرم و با لباسی مناسب قرار گیرد تا سرما نخورد.

● کنترل تب با حمام درمانی
بچه ها با کوچک ترین تغییری که در آب و هوا ایجاد می شود ممکن است دچار سرماخوردگی شده و تب کنند. در این شرایط یکی از بهترین شیوه ها برای پایین آوردن تب کودکان پاشویه کردن آنها در تابستان و زمستان است اما این پاشویه کمی با پاشویه های رایج متفاوت است. این بار به آبی که تصمیم دارید کودک را با آن پاشویه کنید نصف لیوان سرکه اضافه کنید. این کار موجب می شود تا خیلی سریع دمای بدن کودکتان یک درجه کاهش پیدا کند. برای تاثیرپذیری بیشتر می توانید این کار را ۲ تا ۳ بار در روز تکرار کنید تا تب کودک از بین برود. می توانید این ترکیب را در وان حمام درست کنید و کودکتان را برای چند دقیقه در این آب بخوابانید.

منبع:farateb.com

7 راهنمایی برای آنکه والدین بهتری باشیم
مجموعه: تعلیم و تربیت

ما در جامعه ای زندگی می کنیم که به دلایل مختلف والدین نمی توانند، نمی خواهند یا شاید می ترسند که به کودکان خود ادب و نظم یاد بدهند. در نتیجه بسیاری از کودکان امروزی نه تنها بی ادب، مخرب و حرف گوش نکن می شوند، بلکه دچار اضافه وزن هم می شوند.
یکی از مهمترین وظایف پدر و مادر این است که به فرزندانشان احترام – به فرهنگ، والدین، بزرگترهایشان – بیاموزند. موضوع این است که آنها چطور باید در فرهنگ امروزی احترام گذاشتن را به بچه ها یاد بدهند؟
1. ثابت قدم باشید. حرفتان را عوض نکنید. سست و ضعیف نباشید. اگر فرزندتان فکر کند که بعد از 10 بار صدا کردن، می تواند بیاید و جوابتان را بدهد، هر دفعه باید 10 بار صدایش کنید تا بیاید.
2. مرزگذاری کنید. یک تحقیق در مدرسه ای انجام شد که بدین قرار بود: وقتی زنگ تفریح زده می شد بچه ها به حیاط می ریختند و اطراف حیاط بازی می کردند و می خندیدند و بعد از زنگ تفریح به کلاس برمی گشتند. فردای آن روز حصارهای اطراف حیاط برداشته شد. تغییری که ایجاد شد چشمگیر بود. چون بچه ها به مرکز حیاط آمده و با اضطراب و ناامنی و نه مثل همیشه در حیاط بازی می کردند. روز بعد که حصارها دوباره سر جایشان گذاشته شدند، دوباره بچه ها با شادی و امنیت بازی می کردند.
بچه ها ذاتاً نمی خواهند در دنیایی بدون مرز زندگی کنند. آنها دوست دارند والدینشان برایشان محدودیت و مرز بگذارند، از آنها محافظت کنند، به آنها غذا بدهند و بزرگشان کنند.
3. در داخل مرزهای مناسب، بگذارید بچه ها کارشان را بکنند. زیاد به آنها گیر ندهید. اغلب والدین دوست دارند که بچه هایشان ورژن کوچکی از خودشان باشند. چنین توقعاتی معمولاً به ناامیدی ختم می شوند.
4. رفتارهای مثبت را تشویق کنید. دنبال کارهای خوب بچه باشید و او را تحسین کنید. در هر فرصتی کارهای خوب او را تشویق کنید و از او تعریف کنید.
5. شورش را بیشتر از اشتباهات سرزنش کنید. درست است که بعضی وقت ها اشتباهات مکرر باید عواقب منفی داشته باشند، ولی در کل این رفتار بچه است که از همه مهمتر است و باید درست شکل بگیرد.
6. هرگز نگذارید بچه یکی از والدین را به جان دیگری بیندازد. اگر مادر بچه به کاری نه بگوید و بچه بداند که پدرش اجازه آن کار را می دهد، حتماً انجامش خواهد داد و در خانه ناپایداری و هرج و مرج ایجاد می شود. باید به بچه ها یاد داد که پدر و مادر هر دو قدرتی مساوی دارند و اگر یکی از آنها نه بگوید جواب قطعاً نه است. این قضیه در موقعیت های طلاق سخت تر می شود، ولی بخاطر بچه ها والدین باید اختلافات را کنار بگذارند و با هم هماهنگ باشند.
7. رفتاری که از بچه انتظار دارید را خودتان هم انجام دهید. بچه رفتارهای والدین شان را الگو قرار می دهند. اگر ببینند که شما دروغ می گویید، تقلب می کنید، فحش می دهید، دزدی می کنید یا حتی انتخاب های نادرستی در مورد سلامتی و سبک زندگی تان دارید، فکر می کنند که اشکالی ندارد آنها هم همان کار را بکنند. اگر شما و همسرتان دعواهایتان را با داد زدن حل کنید، آنها هم همین کار را خواهند کرد. شما باید آخرین و تنها الگوی بچه هایتان باشید.
منبع:bartarinha.ir
برای درمان ترس کودک چه کنیم؟
مجموعه: تعلیم و تربیت

روانشناسان راههای زیادی برای درمان ترس کودک ارائه داده اند،اما در همه روشها باید از عجله و شتاب زدگی دوری کرد.

ـ شتابزدگی در درمان ترس کودک نه تنها تاثیر مثبتی ندارد بلکه باعث می شود تا اضطراب و ترس وی را افزایش دهید.

ـ هیچ وقت کودکتان را بابت ترسی که دارد،تحقیر و سرزنش نکنید،هر چند که این ترس از نظر بزرگترها بی دلیل و نامعقول باشد ولی خود کودک چنین احساسی ندارد پس او را مورد تمسخر قرار ندهید.

ـ سعی کنید دلیل ترس را یافته و آن را مرتفع کنید حتی اگر کودک تحت نظر روانپزشکش در حال طی مراحل درمان باشد تا زمانی که علل ترس در اطراف او وجود داشته باشد فرآیند درمان بی نتیجه خواهد بود.

راههای تربیت اسلامی کودکان
مجموعه: تعلیم و تربیت

پرهیز از انتقاد و سخت گیری از اصول تربیت اسلامی فرزندان
راههای تربیت اسلامی کودکان
طبق مطالعه ای كه تأثیرات دین را بر رشد و ارتقای كودكان بررسی كرده است، مشخص شده كودكانی كه والدین مذهبی دارند بهتر از دیگر كودكان رفتار می‌كنند و خود را با شرایط تطبیق می‌دهند.

در مطالعه ای که بر روی بیش از 16 هزار كودك كه بیشتر آنها در سال‌های اولیه ی تحصیل بودند خواستند ارزشیابی كنند كه كودك چه‌قدر بر خود كنترل دارد، چند وقت یك‌بار رفتار ضعیف یا نامناسب از خود نشان می‌دهد و آیا به‌خوبی به همسالانش احترام می‌گذارد و با آنها تعامل دارد یا نه؟ محققان نمرات به‌دست آمده را با اظهارات والدین مبنی بر این‌كه چند وقت یك‌بار به مكان‌های مذهبی می‌روند، آیا در مورد دین با كودكشان صحبت می‌كنند یا خیر و آیا بر سر مسائل دینی در خانه مشاجره می‌كنند یا نه، مقایسه كردند.

نتیجه این بود: كودكانی كه والدینشان به‌طور مرتب در مراكز دینی شركت داشتند (به‌خصوص وقتی هر دوی آنها بسیار مرتب به این مراكز می‌رفتند) و با كودكشان در مورد دین صحبت می‌كردند، نسبت به كودكانی كه والدینشان مذهبی نبودند، هم از طرف والدین و هم از طرف مربیان نمره ی بهتری در مورد كنترل بر خود، مهارت‌های اجتماعی و تمایل به یادگیری كسب كردند.

همچنین این پژوهش نشان داد هنگامی كه والدین غالباًً بر سر مسائل مذهبی بحث و مشاجره می‌كردند، كودكان بیشتر مشكل داشتند.

محققان در توجیه این یافته‌ها می‌گویند: آموزش‌های مذهبی و تربیت اسلامی کودکان به سه دلیل می‌تواند برای كودكان خوب باشد؛ اول این‌كه گروه‌های مذهبی از والدین حمایت اجتماعی می‌كنند و این برای رشد مهارت‌های آنان مفید است. كودكانی كه بـه این گروه‌های مذهبی آورده می‌شوند وقتــی همـان حرف‌های والدین شــان را می‌شنوند كه بزرگســـالان دیگر هـم آنها را تأیید می‌كنند، حرف‌های والدین شـان را در خانـه عمـیق‌تر درك می‌كنند.

دوم این‌كه در تربیت اسلامی کودکان انواع ارزش‌ها و هنجارهایی كه در گروه‌های مذهبی مبادله می‌شود، اغلب به فداكاری و طرفــداری از خانـواده گرایش دارند. این ارزش‌ها در شكل‌گیری ارتباط والدین با كودكان و در نتیجه رشد كودكان در واكنش به این ارتباط بسیار بسیار مهم هستند .

در آخر سازمان‌های مذهبی مهارت‌های والدین را با معانی مقدس عجین می‌كنند.

تربیت اسلامی کودکان چگونه باید انجام پذیرد؟
والدین در راستای پرورش مذهبی کودکان باید از برخی رفتارها که به ظاهر برای پرورش مذهبی، ولی در واقع مانع چنین هدفی هستند، پرهیز کنند که موارد ذیل نمونه ای از راههای تربیت اسلامی کودکان می باشد می باشد:

1- پرهیز از به کارگیری مفاهیم منفی: به منظور پرورش کودک و تربیت اسلامی کودکان باید به حلاوت ها و زیبایی های دین تأکید کرد. کودکان باید با محبت و عشقی که خداوند به همه انسان ها مخصوصاً کودکان دارد، آشنا شوند. چون تصویر اولیه ای که والدین از بالاترین موضوع مذهبی، یعنی خداوند ایجاد می کنند، در گرایش کودک به مذهب اثر شگرفی دارد. بسیاری از والدین در برابر شیطنت های کودکان، مشکلات رفتاری و حتی رفتارهای طبیعی آن ها که خارج از حوصله خودشان است، به استفاده ابزاری از مفاهیم مذهبی روی آورده و خداوند را متهم می کنند که کودکان شلوغ را عذاب می کند و تصویر یک موجود شکنجه گر را از خداوند در ذهن کودک ترسیم می کنند؛ در حالی که عذاب خداوند برای مکلف گناه کار است نه کودکان.

2- تربیت اسلامی کودکان با پرهیز از اجبار در رفتارهای مذهبی: بررسی ها نشان می دهد که بیش تر مخالفان مذهب، از دو گروه می باشند، گروه اول: کسانی که در دوران کودکی و نوجوانی از آگاهی و تربیت مذهبی مناسب برخوردار نبوده اند. گروه دوم: کسانی هستند که تربیت مذهبی آن ها در کودکی با خشونت و سخت گیری همراه بوده است و در حالی که مساله ای را نمی فهمیده اند، آن ها را وادار به عمل کردن به آن می کردند. لذا والدین متدین نباید فرزندان خود را در انجام عبادات و رفتارهای دینی تحت فشار قرار دهند. آن ها باید کلیات دین را بگویند و رفتارها را به او آموزش دهند و در امور جزئی نیز به طور نامحسوس، رفتار و اعمال فرزندان خود را کنترل کنند.

3- پرهیز از انتقاد و سخت گیری: برای دست یابی به تربیت اسلامی کودکان، نباید کودکان و نوجوانان را در معرض انتقاد و ایرادهای فراوان قرار داد و آن ها را به صورت منفی با مذهب و ارزش ها آشنا کرد. شخصیت مذهبی کودک زمانی شکل می گیرد که متناسب با خواسته ها و روحیات و کشش های درونی او رفتار شود و آن در صورتی است که انگیزه های مذهبی به همراه امید و احساس های مثبت به او منتقل شود، نه سخت گیری و انتقاد؛ چرا که انتقاد زیاد از آن ها در هر زمینه ای که باشد، آنان را به سرکشی وامی دارد و تذکر فراوان، موجب پیدایش لجاجت و مقاومت می شود.

حضرت علی (علیه السلام): الا فراط فی الملامة یشب نیران اللّجاج؛ زیاده روی در ملامت، آتش لجاجت را شعله ور می کند.

انتقاد و سخت گیری بی مورد نه تنها تربیت اسلامی کودکان را مورد خدشه قرار می دهد، بلکه موجب مشکلات روحی و روانی نیز می گردد.

4- پرهیز از استدلال های فراتر از توانایی های ذهنی کودک و نوجوان:
شیوه تبلیغ انبیا این بود که با هر فردی به اندازه درک و فهم خود او سخن می گفتند، توجه به این مساله لازم است که کودکان هنوز به دوره تفکر مذهبی شخصی نرسیده اند و ذهن آن ها قدرت کافی برای درک مسائل و ادله پیچیده را ندارد و از هر استدلالی برای اثبات خداوند و یا هر جنبه ای از دین که فراتر از توانایی های ذهنی آن ها باشد، برداشت های ساده، مطلق و غیرواقعی خواهند داشت و اغلب از معنای ظاهری جملات فراتر نخواهد رفت. وقتی هم که در درک مساله شکست بخورند این شکست را متوجه استدلال و بطلان اصل مساله می دانند.

5- جلوگیری از ادامه و تثبیت تفکر خام مذهبی برای تربیت اسلامی کودکان:
کودکان در سنین خردسالی از طریق تخیل، نمادسازی و الگوسازی به تفکر می پردازند. آن ها برای بیان احساس ترس و اضطراب خود، آن را به شکل غول و هیولا به تصویر می کشند و موجودات خوب و دوست داشتنی را به صورت فرشته و امثال آن ترسیم می کنند، به منظور نزدیک تر کردن درک و تفکر کودکان به حقایق چنین مفاهیمی، باید آن ها را به تجارب محدود کودکانه خودشان ارجاع داد؛ به عنوان مثال وقتی کودک از والدین خود درباره مکان، اندازه و شکل خداوند سوال می کند باید در پاسخ او با بیان های سلبی گفته شود: خدا مثل ما نیست که دست و پا داشته باشد، در خانه ای زندگی کند یا قابل دیدن و لمس کردن باشد.

چنین پاسخی هم به زدوده شدن مفاهیم خام موجود در ذهن کودک کمک می کند و هم سوال و کنجکاوی و میل درونی کودک به کشف حقایق دینی باقی مانده و ادامه آن به کشف درونی دین منجر خواهد شد.

منابع:
کتاب تقویت نظام خانواده و آسیب شناسی آن(جلد اول)
پارسینه
تبیان

با کنجکاوی جنسی فرزندمان چگونه برخورد کنیم؟
مسائل جنسی غالباً فکر نوجوان را مشغول می‌کند و سوالاتی را در ذهن او ایجاد می‌کند. رفتارهای جنسی برای نوجوان، والدین و کسانی که به نوعی با نوجوان ارتباط دارند مسائل و مشکلاتی تولید می‌کند، این مسئله باعث می‌شود برای حل و کاهش این مشکل به دنبال چاره باشند تابتوانند تا اندازه‌ای از ناراحتی‌های نوجوان کم کنند و راه صحیح را به او نشان دهند.

در سال های کودکی، دوستی های پسران و دختران جنبه شهوانی ندارد. اما با بحران بلوغ کشش جنسی بیدار می شود و نوجوان به موضوعات جنسی حساسیت پیدا می کند. اما از آن جا که عدم اطلاع و ناآشنایی با مسائل جنسی در نوجوانان خطرات زیادی دارد، باید به طریقی نوجوانان را در آستانه بلوغ بتدریج در جریان تغییرات جسمی و اتفاقات درونی قرار داد و همین طور بعد از بلوغ هم آن ها را هدایت و راهنمایی کرد.

بهترین راه برای جلوگیری از انحرافات جنسی و عواقبی که برای نوجوان ممکن است پیش آید، آموزش جنسی و آگاهی دادن در خانواده و محیط های آموزشی است.به نقل از مشاوره خانواده، معمولا طرز تفکر نوجوان درباره مسائل جنسی بستگی به رفتار و واکنش های والدینش در دوران کودکی دارد. نوجوان در اوائل دوران نوجوانی به علت کنجکاوی می خواهد در مورد رشد جسمی بدن خود و اعضای تناسلی و مسائل جنسی اطلاعاتی کسب کند و حتی بفهمد که آیا وضعیت جسمی و جنسی اش طبیعی است یا خیر. اگر اطلاعات لازم در این موارد را والدین در اختیار نوجوان قرار ندهند او مجبور می شود که در مورد مسائل جنسی اطلاعاتش را از همسالان و همکلاسان خود به دست آورد، و چه بسا که این اطلاعات صحیح نباشد. اگر پدر و مادر از همان دوران کودکی رابطه عمیق و دوستانه ای با فرزندان خود برقرار کنند می توانند در دوران نوجوانی به سادگی و راحتی با هم صحبت کنند، و اطلاعات صحیح و درستی نیز درباره مسائل جنسی به آن ها بدهند.

برای آموزش جنسی بهتر است که اموری به کودک آموخته شود که بر اساس سن مورد نیاز و بر اساس موضوع مورد علاقه و تمایل اوست نه آن چیزی که مورد علاقه بزرگسالان است. آموزش جنسی به هیچ وجه نباید به تاخیر افتد بلکه باید اطلاعات و آگاهی کودک و نوجوان همزمان با احتیاجات اجتماعی و رشد او پیش برود. به عبارتی شاید بهتر باشد اطلاعات جنسی زمانی به نوجوان یا کودک داده شود که او کنجکاو شده است و دوست دارد در این مورد اطلاعاتی کسب کند. اما پیش از آن والدین حتما باید در این باره کسب اطلاع کرده باشند تا بدون انحراف جنسی در فرزندشان، پاسخگوی سوالات جنسی و آموزش او باشند. آنها باید دغدغه خاطر نوجوان را با برخورد صحیح و منطقی کاهش دهند تا او بتواند خود را با شرایط جدید تطبیق دهد. نوجوان سعی دارد تا جایی که ممکن است اطلاعات لازم را به دست آورد، والدین نباید با شنیدن یا دیدن چیزهایی از فرزند خود نگران شوند و این عمل او را غیر اخلاقی تلقی کنند. این کشش و هیجانات و علاقه به امور و اطلاعات جنسی طبیعی است و تا مرحله ازدواج و تشکیل خانواده ادامه پیدا می کند.

بسیاری از والدین از صحبت کردن با فرزند خود درباره مسائل جنسی ناراحت می شوند ، و نمی دانند که چگونه این اطلاعات را در اختیار فرزند خود بگذارند. آنها باید موارد زیر را برای نوجوان خود به سادگی تمام توضیح دهند:
_ قاعدگی در دخترها
_ چگونگی انزال شبانه در پسرها
_ استمناء و اثرات مخرب آن
_ بیماری های مختلف مربوط به مسائل جنسی
_ مسائل اخلاقی پیرامون مسائل جنسی
_ انحراف جنسی
_ نزدیکی جنسی
_ ازدواج
_ حاملگی و چگونگی بارداری و زایمان و….

نبودن کانون گرم خانوادگی و کمبود محبت، بی ثباتی و درگیری خانوادگی و بی کفایتی والدین برای راهنمایی فرزندان از عواملی هستند که باعث انحرافات جنسی در نوجوان می شوند. همین طور وجود وسائل و کتاب ها و سی دی های تحریک کننده باعث انحرافات جنسی در نوجوانان می شود.
منبع : جام جم سرا

 

#دکتر_سایناز_مودت

#احمد_اخوان_عطار

تلفن تماس با ما:

02177032470

02177265472

02122599209

02122599215

26 دیدگاه ها

  1. نودی گفت:

    خیلی عالی بود.لایک داره

  2. عنوان گفت:

    سلام
    من در زمینه تولید محتوی ، بازاریابی و تبلیغات اینترنتی فعالیت می کنم
    همیشه و همیشه و همیشه
    یادتون باشه که یکی از عوامل مهمی که باعث میشه مطالب سایتتون زیاد بازدید بشه عنوان مطالبتونه
    اگه عنوان مطالبتون خوب و جذاب باشه قطعا روی لینک سایتتون بیشتر کلیک میکنن و درنتیجه اعتبار بیشتری پیش گوگل پیدا می کنین و طبعا گوگل هم شما رو به خیلیای دیگه معرفی میکنه
    ولی فکر کردن در مورد ساختن یه عنوان خوب و موثر وقت زیادی رو از آدم میگیره و کار خیلی ساده ای نیست
    اما یه کتاب هست که فکر میکنم خیلی بدردتون بخوره توصیه میکنم حتما یه نگاهی بهش بندازین اینم لینکشه :
    https://co10.ir/blog/website/title.html/
    حتما یه نگاهی بهش بندازید ضرر نمیکنین

  3. The subsequent time I learn a weblog, I hope that it doesnt disappoint me as a lot as this one. I mean, I do know it was my option to learn, however I truly thought youd have one thing interesting to say. All I hear is a bunch of whining about one thing that you might fix if you werent too busy looking for attention.

  4. strippers texas گفت:

    Nice post. I used to be checking continuously this blog and I’m impressed! Extremely useful info particularly the last phase 🙂 I handle such info a lot. I used to be looking for this certain info for a very lengthy time. Thanks and best of luck.

  5. situs porno گفت:

    Aw, this was a really nice post. In concept I wish to put in writing like this additionally ? taking time and precise effort to make a very good article? but what can I say? I procrastinate alot and under no circumstances appear to get something done.

  6. I like what you guys are up too. Such intelligent work and reporting! Carry on the excellent works guys I?ve incorporated you guys to my blogroll. I think it will improve the value of my website 🙂

  7. bingo plus گفت:

    Appreciating the time and energy you put into your blog and in depth information you provide. It’s good to come across a blog every once in a while that isn’t the same unwanted rehashed material. Fantastic read! I’ve saved your site and I’m adding your RSS feeds to my Google account.

  8. film porno گفت:

    What?s Happening i am new to this, I stumbled upon this I’ve found It absolutely helpful and it has aided me out loads. I hope to contribute & help other users like its helped me. Great job.

  9. bokep jepang گفت:

    Oh my goodness! I’m in awe of the author’s writing skills and ability to convey complex concepts in a clear and precise manner. This article is a real treasure that deserves all the applause it can get. Thank you so much, author, for sharing your wisdom and offering us with such a valuable asset. I’m truly thankful!

  10. Thank you for another magnificent post. Where else could anyone get that type of info in such an ideal way of writing? I have a presentation next week, and I am on the look for such information.

  11. I’d also like to express that most of those that find themselves without having health insurance are typically students, self-employed and those that are unemployed. More than half of the uninsured are under the age of Thirty-five. They do not think they are needing health insurance since they are young and healthy. Its income is generally spent on property, food, plus entertainment. Most people that do go to work either entire or not professional are not presented insurance through their work so they get along without as a result of rising price of health insurance in the states. Thanks for the strategies you discuss through your blog.

  12. Hi, I think your site might be having browser compatibility issues. When I look at your blog site in Safari, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, amazing blog!

  13. An interesting discussion is value comment. I think that you need to write more on this subject, it may not be a taboo subject however generally persons are not sufficient to talk on such topics. To the next. Cheers

  14. Thanks for your article. Another factor is that to be a photographer consists of not only issues in catching award-winning photographs and also hardships in acquiring the best camera suited to your needs and most especially situations in maintaining the grade of your camera. This really is very true and clear for those professional photographers that are straight into capturing this nature’s engaging scenes — the mountains, the particular forests, the particular wild or seas. Going to these exciting places unquestionably requires a dslr camera that can surpass the wild’s severe landscapes.

  15. Thank you for another informative blog. Where else could I get that kind of information written in such an ideal way? I have a project that I am just now working on, and I’ve been on the look out for such information.

  16. My spouse and I absolutely love your blog and find almost all of your post’s to be exactly what I’m looking for. Do you offer guest writers to write content for you personally? I wouldn’t mind publishing a post or elaborating on a lot of the subjects you write regarding here. Again, awesome blog!

  17. I have acquired some new points from your web page about pc’s. Another thing I’ve always thought is that laptop computers have become an item that each home must have for many people reasons. They offer convenient ways to organize homes, pay bills, search for information, study, focus on music and in many cases watch television shows. An innovative way to complete these tasks is a laptop. These personal computers are mobile ones, small, powerful and portable.

  18. Hey there just wanted to give you a brief heads up and let you know a few of the pictures aren’t loading correctly. I’m not sure why but I think its a linking issue. I’ve tried it in two different internet browsers and both show the same results.

  19. Hiya very nice website!! Man .. Excellent .. Wonderful .. I will bookmark your website and take the feeds also?I’m glad to seek out a lot of helpful information here in the submit, we want develop more techniques on this regard, thanks for sharing. . . . . .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *